Artıq Ərdoğan və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Laçın Beynəlxalq Hava Limanının açılış mərasimində iştirak edib və Türkiyə-Azərbaycan-Pakistan üçtərəfli zirvə görüşünün ikinci iclası baş tutub. Qeyd edək ki, daha əvvəl mətbuat Şahbaz Şərifin təkcə Türkiyə və Azərbaycana deyil, həm də İrana səfər edəcəyini bildirmişdi. Nəticədə mayın 26-da İrana səfər edən Şərif Xameneyi ilə görüş keçirib.

Elə həmin gün İran prezidenti Məsud Pezeşkian Oman Sultanlığını ziyarət edib. Bu səfər Oman sultanı Heysam bin Tariq əl-Səidin şəxsi dəvəti ilə baş tutub. Qapalı danışıqlardan sonra tərəflər, o cümlədən müdafiə və texnoloji əməkdaşlıq sahələrində olmaqla, təxminən iyirmiyə yaxın saziş imzalayıblar. Xatırladaq ki, Oman İran və ABŞ arasında vasitəçilik edən əsas ölkələrdən biridir. Bu səbəbdən Pezeşkianın Omana səfəri Tehran-Vaşinqton əlaqələrinin pozitiv atmosferdə davam etməsinə dair bir siqnal kimi dəyərləndirilə bilər.

Diqqət çəkən digər mühüm hadisə isə Rusiya Xarici İşlər naziri Hakan Fidanın Moskvaya səfəri ilə eyni vaxtda İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Əhmədianın da Rusiya paytaxtında olmasıdır. Əhmədian rəsmi olaraq Moskvada keçirilən beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri üzrə 13-cü toplantıya qatılmaq üçün oradadır. Lakin mayın 27-də o, Rusiya Federasiyası Prezidentinin köməkçisi Nikolay Patruşevlə görüş keçirib.

İranın dövlət xəbər agentliyi IRNA-nın yaydığı məlumata əsasən, Əhmədian bu görüşdə İran İslam İnqilabının Ali Rəhbərinin şəxsi nümayəndəsi qismində iştirak edib. Bu isə Tehranın Moskvaya xüsusi əhəmiyyətli mesaj çatdırdığına işarə edir.

Türkiyə-Azərbaycan-Pakistan strateji əməkdaşlıq formatının coğrafi marşrutu İranın şimal sərhədləri boyunca keçir. Qeyd edək ki, yaxın günlərdə İran və Azərbaycan birgə hərbi təlimlər də keçirmişdi. İndiki mərhələdə üçtərəfli Bakı-İslamabad-Ankara əməkdaşlığının əsas məqsədlərindən biri kimi Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyada Hindistanın təsirini məhdudlaşdırmaq önə çəkilir.

Moskvadakı çıxışında İran Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əhmədian bildirib ki, beynəlxalq münasibətlərdəki cari vəziyyət ədalətli və çoxqütblü dünya düzəninin qurulmasına imkan yaradır. Daha əvvəl isə İranın xarici işlər nazirinin müavini Abbas Əraqçi qeyd etmişdi ki, İran həm Qərb, həm də Şərq blokları ilə balanslaşdırılmış əlaqələr qurmaq niyyətindədir və Qlobal Cənub ölkələri ilə əməkdaşlığı dərinləşdirməyə çalışır.

İranın regiondakı təşəbbüslərə münasibəti hazırda tərəfsiz və öz maraqlarına uyğun şəkildə formalaşır. Tehran açıq şəkildə Türkiyə-Azərbaycan-Pakistan formatına qoşulmasa da, regiondakı proseslərə diqqətlə yanaşır və bu məsələdə Rusiya ilə strateji koordinasiyasını qoruyur.

İşğaldan azad edilən Qarabağda həyata keçirilən infrastruktur layihələrinin isə təkcə daxili və regional deyil, həm də genişmiqyaslı geosiyasi əhəmiyyət daşıdığı hər kəsə aydındır.

Aqil Məmmədov
Ordu.az