İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi “Aslan Milləti” əməliyyatı təkcə nüvə obyektlərini və ya nüvə proqramının rəhbərlərini hədəf almaqdan daha irəli gedir. İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) rəsmi şəkildə elan edib ki, onlar İranın hava hücumundan müdafiə sistemini sıradan çıxarmaqda müvəffəq olublar, bu isə daha böyük əhəmiyyətə malik hadisədir.

Texniki baxımdan, İsrail Hərbi Hava Qüvvələri artıq bundan əvvəl də İranın dərinliklərində dəqiq zərbələr endirmək bacarığını nümayiş etdirmişdi. Məsələn, 2024-cü ilin oktyabr ayının sonunda İsrail qüvvələri “Rocks” və “Air Lora” kimi uzaqmənzilli ballistik raketlərdən istifadə etmişdi. Həmin vaxt İsrail İraq hava məkanından istifadə edərək, İran ərazisinin 550 kilometr dərinliyində yerləşən bir sıra raketlə bağlı obyektləri vurmuşdu.

Lakin bu dəfə IDF İranın hava hücumundan müdafiə şəbəkəsini hədəf aldı və Qərbi İranda onlarla radar stansiyası və zenit-raket qurğusunun məhv edildiyini iddia etdi. Bu isə İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin havada azad hərəkət imkanını artırdı.

Yayımlanan bir videoda “Raad” zenit-raket kompleksinə zərbə vurulması göstərilir. Bu, Rusiyanın birbaşa köməyi ilə hazırlanan və İranda istehsal olunan orta mənzilli hava hücumundan müdafiə silahıdır və “Buk-M2” bazasında qurulub. İlk baxışdan, bu, dərinlikdə, güclü müdafiə olunan nüvə obyektlərinə dəqiq zərbələrlə müqayisədə ikinci dərəcəli nailiyyət kimi görünə bilər.

Lakin əslində vəziyyət tam əksinədir. Hava hücumundan müdafiə sistemi olmadan İran öz kritik hərbi obyektlərini qoruya bilmir. İsrail isə İran səmasında hava üstünlüyü əldə etməyə yaxınlaşır ki, bu da ona bahalı uzaqmənzilli ballistik raketlər əvəzinə, adi sərbəst düşən bombalardan istifadə etməklə hədəflərə zərbə endirməyə imkan verir.

İranın hava hücumundan müdafiə şəbəkəsinin məhv edilməsi ayrı-ayrı zərbələrlə müqayisədə onun hərbi-sənaye kompleksinin ardıcıl və sistemli şəkildə sıradan çıxarılmasına yol açır. Bundan əlavə, bu, İranın ballistik raket buraxılış qurğularını, digər uzaqmənzilli zərbə sistemlərini ovlamağa şərait yaradır və IDF artıq bunu nümayiş etdirir.

İrana zərbədə iştirak edən təyyarələrin foto və videolarına baxsaq, onların dəqiq idarə olunan bombalarla təchiz olunduğu görünür. Belə bombalardan istifadə ya hədəfə yaxın məsafədə olmağı (məsələn, SDB tipli bombalar), ya da hədəfin birbaşa üzərindən uçmağı (JDAM bombaları kimi) tələb edir.

Aydın görünür ki, bu, çox genişmiqyaslı hava əməliyyatı idi. IDF-in məlumatına görə, əməliyyatda 200 döyüş təyyarəsi iştirak edib. İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin ümumilikdə 310 döyüş təyyarəsi var, onlardan 260-ı çoxfunksiyalı təyyarələrdir. Bu təyyarələr 1,000 kilometrdən çox məsafədə əməliyyat həyata keçiriblər və görünür ki, bu imkanın əldə olunmasında tərəfdaş ölkələr tərəfindən təmin edilən havada yanacaq doldurma qabiliyyətinə malik təyyarələrin rolu mühüm olub.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az