Rusiya-Avropa böhranı və onun Qafqaza təsiri - ANALİZ

2021/11/65756-1636972768.jpg
Oxunub: 3170     14:40     15 Noyabr 2021    
Bu günlərdə Polşa-Belarus sərhədində baş verənlər olduqca narahatvericidir. Polşa-Belarus sərhədində miqrasiya böhranı yaşanır və bu, məsələn, Türkiyə-Avropa böhranından fərqli olaraq, kifayət qədər təhdidedici şəkildə inkişaf edir.

Polşa Belarusun, əslində isə Belarus-Rusiyanın miqrasiya şantajına zorla müqavimət göstərməyə çalışır. Bunu Almaniya kansleri vəzifəsini icra edən Angela Merkelin Putinə etdiyi telefon zəngi də sübut edir. O, Putindən Lukaşenkoya təsir etməyi xahiş edib. Diplomatik dillə desək, bu, Putinin həqiqətən də problem yaratdığını etiraf etməkdir.

Görünür, Kreml hələlik məsuliyyətdən yayınır. Mətbuat katibi Peskov bildirib ki, Rusiyanın baş verənlərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu arada Rusiyanın iki ağır artilleriya bombardmançısı Belarus səmasında nümayiş bombardmanını imitasiya edərək təlim keçib. Təlim Rusiya-Belarus birgə Hava Hücumundan Müdafiə (HHM) planı adı altında keçirilib. Başqa sözlə, Rusiya da öz növbəsində Polşaya qarşı miqrasiya şantajına qarşı güc tətbiq etməyə hazır olduğunu nümayiş etdirir.

Varşava NATO-ya müraciət edib. NATO-nun baş katibi problemin həllinin vacibliyindən danışıb. Avropa İttifaqı (Aİ) Lukaşenkonun Avropa sərhəddinə yönəltdiyi miqrantları Yaxın Şərq ölkələrindən Belarusa daşıyan aviaşirkətlərə sanksiyalar tətbiq etməklə hədələyib. Xüsusilə Rusiyanın “Aeroflot” şirkəti də sanksiyaların hədəfi ola bilər. Türkiyə Hava Yolları Yaxın Şərq ölkələrindən Minskə uçuşlara məhdudiyyətlər tətbiq edəcəyini açıqlayıb.

Bu hadisələr Qafqazdan çox uzaqlarda, xüsusən də Ermənistan-Azərbaycan sərhədlərində yaranan problemlərin fonunda görünür. Bununla belə, Rusiya-Avropa böhranı bir sıra aspektlərdə Qafqaz üçün də birbaşa əhəmiyyət kəsb edə bilər.

Dekabrın 15-də Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı Assambleyasının keçirilməsi gözlənilir ki, bu da bir sıra mənalarda əhəmiyyətli ola bilər. Rusiya-Avropa böhranı bu istiqamətdə ciddi problemlər, Qafqaz üçün çətinliklər yarada bilər. Bu, təbii ki, yarana biləcək problemlərdən biridir. Həm geniş, həm də regional miqyasda təhlükəsizlik mühiti ilə bağlı bir çox başqa məsələlər və təbəqələr ola bilər.

Çünki Rusiya-Avropa böhranı Qafqazda Rusiya-Ermənistan üçün fürsət aça, Ermənistanın hazırda da davam edən təxribatına təkan verə bilər. Üstəlik, Polşa-Belarus sərhədindəki miqrasiya böhranı İranla “altılıq” arasında danışıqların bərpasına təsir göstərə bilər. Təbii ki, hər şey böhranın necə inkişaf edəcəyindən asılıdır.

Eyni zamanda, hazırkı vəziyyətdə Moskva ilə Avropanın aparıcı paytaxtları arasında ikitərəfli kommunikasiyanın necə olacağı da vacibdir. Bu baxımdan noyabrın 12-də baş tutan Rusiya müdafiə naziri və xarici işlər nazirinin Parisdə Fransanın müdafiə naziri və xarici işlər naziri ilə görüşü əhəmiyyətli ola bilər. Bütün bunların fonunda Türkiyə ilə Rusiya Baş Qərargah rəisləri arasında telefon danışığının şəraiti, əlbəttə ki, ABŞ-ın vitse-prezidenti Kamala Harrisin Fransa prezidenti Makronla görüşünü qeyd etməyə dəyər. ABŞ və Fransanın gündəmdə Qafqaz üçün minimal potensiala malik olan məsələləri siyasi olaraq vurğuladığını nəzərə alsaq, bu təmaslar region üçün vacibdir.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Rusiya   Belarus   Avropa  


Rusiya-Avropa böhranı və onun Qafqaza təsiri - ANALİZ

2021/11/65756-1636972768.jpg
Oxunub: 3171     14:40     15 Noyabr 2021    
Bu günlərdə Polşa-Belarus sərhədində baş verənlər olduqca narahatvericidir. Polşa-Belarus sərhədində miqrasiya böhranı yaşanır və bu, məsələn, Türkiyə-Avropa böhranından fərqli olaraq, kifayət qədər təhdidedici şəkildə inkişaf edir.

Polşa Belarusun, əslində isə Belarus-Rusiyanın miqrasiya şantajına zorla müqavimət göstərməyə çalışır. Bunu Almaniya kansleri vəzifəsini icra edən Angela Merkelin Putinə etdiyi telefon zəngi də sübut edir. O, Putindən Lukaşenkoya təsir etməyi xahiş edib. Diplomatik dillə desək, bu, Putinin həqiqətən də problem yaratdığını etiraf etməkdir.

Görünür, Kreml hələlik məsuliyyətdən yayınır. Mətbuat katibi Peskov bildirib ki, Rusiyanın baş verənlərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu arada Rusiyanın iki ağır artilleriya bombardmançısı Belarus səmasında nümayiş bombardmanını imitasiya edərək təlim keçib. Təlim Rusiya-Belarus birgə Hava Hücumundan Müdafiə (HHM) planı adı altında keçirilib. Başqa sözlə, Rusiya da öz növbəsində Polşaya qarşı miqrasiya şantajına qarşı güc tətbiq etməyə hazır olduğunu nümayiş etdirir.

Varşava NATO-ya müraciət edib. NATO-nun baş katibi problemin həllinin vacibliyindən danışıb. Avropa İttifaqı (Aİ) Lukaşenkonun Avropa sərhəddinə yönəltdiyi miqrantları Yaxın Şərq ölkələrindən Belarusa daşıyan aviaşirkətlərə sanksiyalar tətbiq etməklə hədələyib. Xüsusilə Rusiyanın “Aeroflot” şirkəti də sanksiyaların hədəfi ola bilər. Türkiyə Hava Yolları Yaxın Şərq ölkələrindən Minskə uçuşlara məhdudiyyətlər tətbiq edəcəyini açıqlayıb.

Bu hadisələr Qafqazdan çox uzaqlarda, xüsusən də Ermənistan-Azərbaycan sərhədlərində yaranan problemlərin fonunda görünür. Bununla belə, Rusiya-Avropa böhranı bir sıra aspektlərdə Qafqaz üçün də birbaşa əhəmiyyət kəsb edə bilər.

Dekabrın 15-də Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı Assambleyasının keçirilməsi gözlənilir ki, bu da bir sıra mənalarda əhəmiyyətli ola bilər. Rusiya-Avropa böhranı bu istiqamətdə ciddi problemlər, Qafqaz üçün çətinliklər yarada bilər. Bu, təbii ki, yarana biləcək problemlərdən biridir. Həm geniş, həm də regional miqyasda təhlükəsizlik mühiti ilə bağlı bir çox başqa məsələlər və təbəqələr ola bilər.

Çünki Rusiya-Avropa böhranı Qafqazda Rusiya-Ermənistan üçün fürsət aça, Ermənistanın hazırda da davam edən təxribatına təkan verə bilər. Üstəlik, Polşa-Belarus sərhədindəki miqrasiya böhranı İranla “altılıq” arasında danışıqların bərpasına təsir göstərə bilər. Təbii ki, hər şey böhranın necə inkişaf edəcəyindən asılıdır.

Eyni zamanda, hazırkı vəziyyətdə Moskva ilə Avropanın aparıcı paytaxtları arasında ikitərəfli kommunikasiyanın necə olacağı da vacibdir. Bu baxımdan noyabrın 12-də baş tutan Rusiya müdafiə naziri və xarici işlər nazirinin Parisdə Fransanın müdafiə naziri və xarici işlər naziri ilə görüşü əhəmiyyətli ola bilər. Bütün bunların fonunda Türkiyə ilə Rusiya Baş Qərargah rəisləri arasında telefon danışığının şəraiti, əlbəttə ki, ABŞ-ın vitse-prezidenti Kamala Harrisin Fransa prezidenti Makronla görüşünü qeyd etməyə dəyər. ABŞ və Fransanın gündəmdə Qafqaz üçün minimal potensiala malik olan məsələləri siyasi olaraq vurğuladığını nəzərə alsaq, bu təmaslar region üçün vacibdir.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Rusiya   Belarus   Avropa  


Bizi "telegram"da izləyin