Ordu.az xəbər verir ki, missiya insansız suüstü platformalarının iki ölkə arasındakı birgə əməliyyatlara necə inteqrasiya edilə biləcəyini göstərib.
Təlim çərçivəsində avtonom dəniz sistemləri meşə döyüşü, real döyüş sursatları ilə atış hazırlığı və hava hücumu əməliyyatlarını da əhatə edən genişmiqyaslı ikitərəfli manevrlərin əsas elementlərindən biri olub.
Təlim zamanı avtonom dəniz platformalarından ABŞ ordusunun 25-ci Piyada Diviziyasının tərkibində fəaliyyət göstərən 125-ci Kəşfiyyat və Radioelektron Mübarizə Taborunun şəxsi heyəti istifadə edib.
“Trofik İldırım” adı ilə tanınan 25-ci Piyada Diviziyası Havaydakı “Skofild” kazarmalarında yerləşən və ABŞ ordusunun Sakit okean regionundakı əsas quru döyüş qüvvəsi hesab olunan birləşmədir. Diviziya eyni zamanda Vaşinqtonun regiondakı müttəfiqləri ilə qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarının inkişaf etdirilməsinə cavabdeh olan əsas quru qoşunları elementlərindən biri sayılır.
Avtonom dəniz müşahidə sistemlərinin birbaşa kəşfiyyat və radioelektron mübarizə bölmələrinin istifadəsinə verilməsi göstərir ki, ABŞ ordusu bu texnologiyaları ayrıca insansız sistemlər bölməsi yaratmaq əvəzinə, əldə edilən məlumatlardan birbaşa istifadə edən bölmələrə inteqrasiya etməyə üstünlük verir.
Təlim çərçivəsində həyata keçirilən ssenaridə ABŞ ordusuna məxsus Logistika Dəstək Gəmisi iştirak edib. Gəmi Port Tobakodan Port Kasiqurana qədər Filippin ordusuna məxsus zirehli personal daşıyıcılarını və hərbi qulluqçuları daşıyaraq təxminən 418 kilometrlik marşrut üzrə hərəkət edib.
Gəmi Kasiquran Saund bölgəsinə çatdıqda avtonom dəniz platformaları geniş təhlükəsizlik perimetri yaradaraq ətraf dəniz sahəsini fasiləsiz nəzarətdə saxlayıb. Platformalardakı sensorlardan əldə edilən məlumatlar real vaxt rejiminə yaxın formada sahildəki şəxsi heyətə ötürülüb.
Bu imkan sayəsində komandirlər pilotlu hava vasitələrinə, patrul qayıqlarına və ya sahil boyunca yerləşdirilmiş müşahidə məntəqələrinə ehtiyac olmadan əməliyyat zonasına dair tam və aktual vəziyyət məlumatı əldə ediblər.
Əməliyyata dəstək verən sənaye nümayəndələrindən Ben Outlou sistemin üstünlüklərini izah edərək bildirib ki, bu platformalar hədəfin aşkar edilməsi, izlənilməsi, nişanlanması, zərərsizləşdirilməsi və nəticələrin təsdiqlənməsi mərhələlərində komandirlərə vəziyyət barədə məlumat təqdim edir.
Onun sözlərinə görə, insansız suüstü platformalarının təqdim etdiyi məlumatlar sayəsində qərar qəbul etmə prosesi saatlardan saniyələrə qədər azalıb.
Əməliyyatda iştirak edən 125-ci Kəşfiyyat və Radioelektron Mübarizə Taborunun hərbi qulluqçusu Kaleb Hanna da missiyanın praktiki tərəflərindən danışıb. Hanna bildirib ki, həmin gün desant vasitələrinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə avtonom kəşfiyyat, müşahidə və nəzarət qayıqları yerləşdirilib.
Onun sözlərinə görə, bu sistemlər logistika dəstək gəmisini təxminən altı mil məsafədən müşayiət edib və Filippin hərbi texnikasının limana təhlükəsiz şəkildə çatmasını təmin edib.
Şimali Luzon bölgəsində danışılan İlokano dilində “qalxan” mənasını verən “Salaknib” təlimi ABŞ və Filippin orduları arasında keçirilən ən böyük illik birgə fəaliyyət hesab olunur.
2026-cı il təlimlərinə təxminən 7 min hərbçi qatılıb. ABŞ və Filippinlə yanaşı, Yaponiya, Avstraliya və Yeni Zelandiya da manevrlərdə iştirak edib. Aprel və may aylarını əhatə edən fəaliyyətlər zamanı meşə döyüşü, hava əməliyyatları, real döyüş sursatları ilə atışlar və arxipelaq müdafiəsi daxil olmaqla çoxsaylı ssenarilər icra olunub.
İnsansız dəniz platformalarının istifadə olunduğu dəniz təhlükəsizliyi nümayişi isə təlimin çoxsahəli əməliyyat inteqrasiyası konsepsiyasının bir hissəsi kimi həyata keçirilib. Xüsusilə ada zəncirlərində logistika xətlərinin qorunması kimi kritik tapşırıqlarda avtonom sistemlərin necə istifadə edilə biləcəyi sınaqdan keçirilib.
Filippinin coğrafi xüsusiyyətləri bu cür sistemlərin əhəmiyyətini daha da artırır. Ölkə Aralıq dənizindən daha geniş əraziyə yayılan 7600-dən çox adadan ibarətdir. Bu səbəbdən hərbi birliklərin, şəxsi heyətin və logistika vasitələrinin adalar arasında daşınması zamanı dənizdən müşahidə olunma riski daim mövcuddur.
İnsansız dəniz platformaları isə çoxsaylı pilotlu gəmi və ya hava vasitələrinə ehtiyac olmadan geniş ərazilərdə fasiləsiz müşahidə imkanı yaradaraq bu problemin həllinə kömək edir. Xüsusilə Cənubi Çin dənizi və Filippinin əsas adalarını birləşdirən dəniz yolları dünyanın ən gərgin geosiyasi rəqabət bölgələrindən hesab olunur.
Bu səbəbdən fasiləsiz dəniz vəziyyəti məlumatına malik olmaq artıq sadəcə üstünlük deyil, birbaşa əməliyyat zərurəti kimi qiymətləndirilir.
Kasiquran Saund missiyasında istifadə edilən insansız suüstü platformaları avtonom hərəkət imkanları sayəsində əməliyyat zonasında potensial təhdidləri və qeyri-adi fəaliyyətləri aşkar edib.
Əldə olunan məlumatlar demək olar ki, real vaxt rejimində sahildəki şəxsi heyətə ötürülüb. Təlim avtonom dəniz sistemlərinin mövcud imkanlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, gələcəkdə dəniz təhlükəsizliyi və logistika mühafizəsi tapşırıqlarında daha geniş miqyasda istifadə oluna biləcəklərinə dair mühüm siqnallar verib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
