Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Financial Times” məlumat yayıb.
Nəşrin məlumatına görə, İran TEE-01B adlı peyki “orbitdə təhvil” modeli ilə təhvil alıb.
İranın 2024-cü ildə diqqət çəkən kosmik razılaşma ilə Çindən yüksək keyfiyyətli müşahidə peyki aldığı məlum olub. “Financial Times” tərəfindən yayımlanan xəbərə görə, İran İnqilab Keşikçiləri Ordusunun hava-kosmik bölməsi TEE-01B adlı peyki “orbitdə təhvil” modeli ilə qəbul edib.
0,5 metr ayırdetmə qabiliyyəti ilə müşahidə imkanı
Sızdırılan sənədlərə görə, Çində yerləşən “Earth Eye” tərəfindən hazırlanmış TEE-01B 0,5 metr ayırdetmə qabiliyyətinə qədər görüntü təqdim edə bilir. Buna qarşılıq İranın mövcud “Noor-3” peyki yalnız 5 metr ayırdetmə qabiliyyətinə malikdir, daha köhnə “Noor-2” peyki isə 12 ilə 15 metr ayırdetmə qabiliyyəti təqdim edir. Yeni peyk sayəsində İranın fərdi avtomobilləri, təyyarələri və infrastruktur detallarını müəyyən edə biləcək qabiliyyətə çatdığı bildirilir.
Sızan məlumatlara görə, peyk Yaxın Şərqdəki bəzi ABŞ bazalarını görüntüləyib. Bu görüntülərdən sonra bəzi hədəflərin pilotsuz uçuş aparatları ilə vurulduğu bildirilir. Bu vəziyyət sistemin hərbi məqsədlərlə istifadə olunduğu iddialarını gücləndirir.
İranın peyki idarə etmək üçün “Emposat” adlı şirkət vasitəsilə Çində yerləşən yer stansiyalarına çıxış əldə etdiyi də bildirilir. Bu vəziyyət sistemin paylanmış strukturu səbəbindən hədəfə alınmasını çətinləşdirir.
“Earth Eye” rəsmi olaraq kənd təsərrüfatı, fəlakət idarəetməsi və şəhər planlaması kimi mülki sahələrə xidmət etdiyini bildirsə də, əldə olunan məlumatların hərbi məqsədlərlə istifadə edilə bilməsi “ikili istifadə texnologiyası” müzakirələrini yenidən gündəmə gətirib. Mütəxəssislərə görə, Çinin kosmik sektorunun dövlət nəzarətində olması bu cür razılaşmaların Pekinin xəbəri olmadan baş verməsini çətinləşdirir.
Digər tərəfdən mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür əməkdaşlıqlar yalnız Çinə xas deyil. Məsələn, “Boeing” həm mülki aviasiya, həm də müdafiə layihələrində fəal rol alır, “SpaceX” isə ABŞ ordusu ilə milyardlarla dollarlıq müqavilələr həyata keçirir. Bundan əlavə, “Starlink” Ukrayna müharibəsində kritik rabitə dəstəyi verməsi ilə önə çıxmışdı.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
