Fransa-Almaniya-İspaniya birgə “Future Combat Air System” (FCAS) altıncı nəsil döyüş təyyarəsi proqramı sərbəst eniş vəziyyətində qalır və bu mərhələdə proqramın tam uğursuzluğa düçar olub-olmayacağı və ya irəli yol tapacağı aydın deyil. İndi isə görünür ki, başqa bir ortaq layihə də yeni gecikmələrlə üzləşir.

Bu həftə elan olunub ki, Almaniyanın “Leopard 2” və Fransanın “Leclerc” tanklarını əvəz etmək məqsədilə yeni nəsil əsas döyüş tankı hazırlamağı hədəfləyən Fransa-Almaniya birgə layihəsi olan “Main Ground Combat System” (MGCS) ən azı on il gecikir.

Layihədəki gecikmələr səbəbindən Paris indi necə irəliləmək barədə variantlarını nəzərdən keçirir və bu variantlara MGCS istifadəyə verilənədək xidmətdə olacaq “keçid dövrü” əsas döyüş tankı da daxil ola bilər.

Fransa Yeni Tank Tapmağa Böyük Vəsait Ayırır

Çərşənbə günü keçirilən dinləmələrdə Fransanın Silahlı Qüvvələr naziri Ketrin Votrin deputatlara bildirib ki, hökumət növbəti dörd ildə müdafiə xərclərini 36 milyard avro (42 milyard dollar) artıracaq və onilliyin sonuna qədər müdafiə büdcəsi 76,3 milyard avroya (89,1 milyard dollar) çatacaq.

Bu, Fransanın ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təxminən 2,6 faizinə bərabər olacaq ki, bu da NATO üzvlərinin ötən il 2035-ci ilə qədər hər il ən azı ÜDM-in 5 faizini artırmaq öhdəliyindən bir qədər aşağıdır. Bununla belə, bu, əvvəlki müdafiə büdcəsini iki dəfə artıracaq və Fransanı məqsədə çatmaq yoluna çıxaracaq.

Votrin “aralıq” əsas döyüş tankını Fransa ordusu üçün prioritet kimi vurğulayıb. O bildirib ki, “Leclerc” tankları xidmət müddətinin sonuna yaxınlaşdığı və MGCS-in istifadəyə verilməsinə hələ uzun illər qaldığı üçün bu tank “qabiliyyət boşluğunu” doldura bilər.

“Hazırkı “Leclerc” tanklarımız 2040-cı ilə qədər xidmət göstərəcək, MGCS layihəsi isə təxminən on il çəkəcək... Bizə aralıq tank lazımdır. Bu böyük ehtimalla hələlik qərar verilməmiş şəkildə ya KNDS “Germany”, ya da KNDS “France” platforması olacaq və Fransada hazırlanmış qülləyə sahib olacaq”, - deyə Votrin mətbuat konfransında bildirib. O əlavə edib ki, aralıq tank “köhnə nəslin son tankı” deyil, “MGCS-in ilk tikinti bloku” olacaq və bu tank “sistemlər sisteminin yeni nəslinin ilk tankı” sayılacaq.

FCAS layihəsinin altıncı nəsil pilotlu döyüş təyyarəsi komponentində olduğu kimi, MGCS layihəsində də orduda ümumi döyüş meydanı məlumatlılığını təmin etmək üçün əlaqəlilik əsas istiqamətlərdən biri olacaq.

Əgər İstehsal Edilsə, MGCS NATO-nun Standart Əsas Döyüş Tankı Ola Bilər

FCAS layihəsindəki dağılmanın MGCS-in inkişafına təsir göstərəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var idi. Lakin görünür ki, Fransa əsas döyüş tankı layihəsini davam etdirməkdə maraqlıdır və hətta keçid dövrü maşını MGCS proqramı çərçivəsində hazırlanacaq gələcək tanka inteqrasiya oluna bilər. KNDS “Deutschland”, KNDS “France”, “Rheinmetall Landsysteme” və “Thales” şirkətlərinin daxil olduğu ortaq layihə 2040-cı ilə qədər yeni əsas döyüş tankını istifadəyə verməyi hədəfləyib.

Almaniya və Fransa layihənin inkişaf xərclərini və iş yükünü bölüşmək istəyib. Bu çərçivədə Almaniya şassi, Fransa isə qüllə hissəsinə rəhbərlik edir. Prototipin nümayiş etdirilməsinə illər qala bilsə də, onun avtomatik doldurucu, qabaqcıl sensorlar və antidron imkanları ilə təchiz olunmuş, istəyə bağlı pilotlu maşın olacağı gözlənilir.

Gecikmələrə baxmayaraq, proqram tezliklə üçüncü tərəfdaş qazana bilər, çünki Belçika da layihəyə qoşulmaqda maraqlı olduğunu bildirib. İtaliya, Norveç, Polşa, İspaniya, İsveç və Böyük Britaniya da daxil olmaqla bir neçə NATO üzvü MGCS-də rol oynamaqda maraqlı olduqlarını ifadə ediblər.

Bu ölkələr rəsmi şəkildə qoşulmasalar belə, əgər tərəfdaşlar proqramı hərəkətə gətirə bilsələr, böyük ehtimalla MGCS Avropanın gələcək əsas döyüş tankına çevrilə bilər.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az