Remçukov sadəcə təxəyyülünü işə salır, yoxsa bu fikirlər ona Kreml tərəfindən ötürülüb? Bunu dəqiq demək çətindir. Amma aydındır ki, Ukrayna ilə bağlı danışıqlar elə bir mərhələyə çatıb ki, ya prinsipial razılaşma əldə olunacaq, ya da Şərqi Avropada genişmiqyaslı müharibə başlayacaq. Üçüncü yol, demək olar ki, yoxdur.
Amerika tərəfi – prezidentin xüsusi nümayəndəsi Uitkofun dili ilə – aydın şəkildə bildirib ki, müharibənin sonu Rusiyaya bəzi ərazilər qazandıracaq. Mətbuatda belə bir versiya da yayılıb ki, ABŞ Krımın Rusiya tərəfindən ilhaqını tanımağa hazırdır.
Problem ondadır ki, Ukrayna və Avropanın “üçlüyü” – Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya – Rusiyanın ərazi qazanımlarını tanımağa qətiyyətlə qarşı çıxırlar. Rusiya isə hesab edir ki, “münaqişənin dondurulması” əsl sülhə gətirib çıxarmayacaq. Moskva narahatdır ki, Ukrayna Avropa ölkələrinin dəstəyi ilə atəşkəsdən yeni müharibəyə hazırlaşmaq üçün istifadə edə bilər.
Mümkün razılaşma, hər halda, Vladimir Putin üçün kifayət qədər risklidir. “Bizdə siyasətdə elə sərt xətt tərəfdarları var ki, Xerson və Zaporojye vilayətlərinin Rusiya Federasiyasına Ukraynanın inzibati sərhədləri çərçivəsində birləşdirilməsini tələb edirlər”, - deyə “Nezavisimaya qazeta”nın baş redaktoru yazır. Bu isə göstərir ki, “Novorossiya sərhədləri” məsələsində Moskva daxilində belə tam fikir birliyi yoxdur.
Remçukov həmçinin 2022-ci il oktyabrın 4-də qəbul edilmiş və “yeni ərazilər” haqqında olan Rusiya Konstitusiya Qanununu təhlil edir və izah edir ki, həmin qanunla bu vilayətlər Rusiyanın nəzarət etdiyi ərazilər çərçivəsində onun tərkibinə daxil edilib.
Bu isə maraqlıdır ki, atəşkəs barədə danışıqlar həmin qanunun qüvvəyə minməsindən təxminən iki il sonra aparılır və bu müddətdə cəbhə xətti Rusiyanın xeyrinə dəyişib. Yəni Moskvanın Donetsk, Luqansk, Xerson və Zaporojyedə “referendumlar keçirilib” iddiası hüquqi baxımdan yalnız həmin ərazilərin bir hissəsinə (o hissələrə ki, referendumlar orada baş verib) aid edilə bilər.
Bu da o deməkdir ki, Rusiya oktyabrın 4-dən sonra ələ keçirdiyi əraziləri tərk etməlidir. “Nezavisimaya qazeta”nın baş məqaləsinin məntiqi budur.
Əgər bu ssenari reallaşsa və aprelin 30-da atəşkəs razılaşması əldə olunsa, bu, həqiqətən də Donald Trampın xarici siyasətdəki uğuru olacaq. Bəs Vladimir Putin bunu təkcə siyasi dairələrə yox, həm də Gerasimov və digər generallara necə təqdim edəcək? Onun belə bir addımı – yəni “mahnı ilə geri çəkilməsi” – ölkə daxilində və postsovet məkanında, həmçinin Şərqi Avropanın bəzi dövlətlərində nüfuzuna zərbə ola bilər.
Geosiyasi baxımdan, sözsüz ki, Ukrayna müharibəsinin dayandırılması tələb olunur, çünki alternativi qlobal toqquşmadır. Məsələ burasındadır ki, bu prosesdən kim nə qazanacaq və ya nə itirəcək? “Denasifikasiya” – yəni Ukraynanı tam tabeliyə almaq – şüarı ilə müharibəyə başlamaq, insan və maliyyə baxımından böyük resurslar sərf etməklə sonda 2022-ci il oktyabrın 4-nə qədərki təmas xəttinin “tanınmasına” razılaşmaq – bu, Vladimir Putin üçün nəinki qələbə deyil, əksinə siyasi fiaskodur. O, belə bir addım atacaqmı? İnanmaq çətindir.
Asif Cəfərov
Ordu.az
