Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Kommersant” nəşri yazıb.

Nəşrə görə, təxminən 50 ölkənin yüksək səviyyəli nümayəndələri Avropa Siyasi Birliyinin VIII sammitində iştirak edib və bu tədbir tarixdə ilk Ermənistan-Aİ sammitinə çevrilib.

“Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan üçün bu tədbirlər xüsusilə 2026-cı il iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkiləri fonunda imic baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ermənistan müxalifəti isə Avropa siyasətçilərinə çatdırmağa çalışıb ki, belə genişmiqyaslı tədbirlərin “Nikol Paşinyanın rejiminin” “yolverilməz üsullarla hakimiyyətini möhkəmləndirdiyi” şəraitdə keçirilməsi “təhlükəli siyasi siqnal” yarada bilər.

Avropa Siyasi Birliyinin sammiti “Gələcəyi qururuq: Avropada birlik və sabitlik” şüarı altında keçirilib. Nikol Paşinyanın sözlərinə görə, iştirakçılara “hibrid təhdidlərdən və demokratik institutların dayanıqlığından tutmuş, əlaqəlilik və energetika məsələlərinə qədər əsas mövzuları müzakirə etmək imkanı yaradılıb”. Sammitin saytında qeyd olunduğu kimi, bütün bunlar “daha dayanıqlı, təhlükəsiz və vahid Avropa məkanının formalaşdırılmasına” xidmət etməlidir.

Bu proqramın üç əsas istiqaməti var: dayanıqlı vətəndaş cəmiyyəti (demokratik islahatlara, insan hüquqlarına və hüququn aliliyinə dəstək), əlaqələr və biznes sahəsinə investisiyalar, Aİ ilə yaxınlaşma (Ermənistan qanunvericiliyinin uyğunlaşdırılması, ixracın şaxələndirilməsi və s.).

Xüsusilə, sammit çərçivəsində viza rejiminin liberallaşdırılması üzrə dialoqda əldə olunan irəliləyişlə bağlı hesabat təqdim olunub”, - deyə məqalədə qeyd edilib.

Müəllif bildirib ki, bu çərçivədə Ermənistan sərhəd idarəçiliyi, miqrasiya və pasport təhlükəsizliyi sahələrində ciddi islahatlar aparmalıdır.

“Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasının seçki proqramında qeyd olunur ki, İrəvan “ev tapşırıqlarını” yerinə yetirməyi və “Avropa standartlarına tam uyğun ölkə” olmağı planlaşdırır. Sənədə görə, üzvlük məsələsi yalnız Ermənistan bu standartlara cavab verdikdən sonra siyasi qərar mövzusu olacaq: “Əgər Aİ Ermənistanı qəbul etməyə hazır olsa, o zaman ölkə tamhüquqlu üzvlük üçün müraciət edəcək”. Bu mövqe Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova tərəfindən kəskin tənqid edilib. O, bunu “öz-özü ilə şahmat oynayıb qalib gəlməyə” bənzədib.

“Bilirsiniz, insan deyirsə ki, qəbul etsələr yaxşıdır, etməsələr də qalib gələcəyik, belə insanlar adətən özlərinə qalib gəlirlər”, - deyə Zaxarova bildirib. O, Ermənistanın Avropa standartlarına marağını qəribə adlandırıb və xatırladıb ki, ölkə MDB və Avrasiya İqtisadi Birliyi çərçivəsində tamhüquqlu üzvdür və normativlərin hazırlanmasında iştirak edir.

2026-cı il aprelin 1-də Kremldə Nikol Paşinyanı qəbul edən Rusiya prezidenti Vladimir Putin bildirmişdi ki, Moskvada Ermənistanın Aİ ilə münasibətləri ilə bağlı müzakirələrə “tam sakit” yanaşırlar. “Biz anlayırıq ki, hər bir ölkə üçüncü tərəflərlə əməkdaşlıqdan maksimum fayda əldə etməyə çalışır. Lakin aydın şəkildə və dürüst demək lazımdır ki, Aİ və Avrasiya İqtisadi Birliyi ilə eyni zamanda gömrük ittifaqında olmaq mümkün deyil”, - deyə o əlavə etmişdi. Bununla belə, “Vətəndaş Müqaviləsi”nin proqramından göründüyü kimi, İrəvanda bunu anlayırlar, lakin Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzvlüyü Aİ istiqaməti ilə paralel aparmaq niyyətindədirlər”, - deyə nəşr yazıb.

Müəllifin sözlərinə görə, eyni zamanda, İrəvanla Brüssel arasında əməkdaşlığın konkret nümunələri Moskvada daha sərt reaksiyaya səbəb olub.

“Məsələn, Aİ ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin 2026-cı il aprelin 21-də təsdiqlədiyi “EUPM Armenia” adlı yeni tərəfdaşlıq missiyası. Missiyanın əsas məqsədi hibrid təhdidlər şəraitində ölkənin dayanıqlığını gücləndirməkdir. Kaya Kallas isə bildirib ki, İrəvan Moldovadakı oxşar missiyanı nəzərə alaraq “zərərli təsirlərə” qarşı mübarizə üçün özü kömək istəyib.

Mariya Zaxarova bu təşəbbüsü Brüsselin Ermənistanın daxili işlərinə müdaxilə aləti kimi qiymətləndirib və bunun iyun seçkilərinin nəticələrinə təsir etdiyini iddia edib. “Bu missiya sözlərlə suveren dövlətin işlərinə müdaxiləyə qarşı mübarizə aparmaq niyyətindədir, lakin özü belə müdaxilənin alətidir”, - deyə o bildirib.

Ermənistan müxalifəti də hesab edir ki, Brüssel Paşinyanı dəstəkləyir. Sammitdən bir neçə gün əvvəl Ermənistan Respublikaçılar Partiyası, “İrs”, Daşnaksütun, “Çiçəklənən Ermənistan” və “Erməni Milli Konqresi” partiyaları Aİ rəhbərliyinə açıq məktub ünvanlayaraq seçkilərə bir ay qalmış belə tədbirin keçirilməsinin hakimiyyətə dəstək kimi qiymətləndirilə biləcəyini qeyd ediblər.

Müxalifət Paşinyanı beynəlxalq ictimaiyyət üçün “saxta demokratik imic” yaratmaqda ittiham edir və bildirir ki, ölkədə məhkəmələr və hüquq-mühafizə orqanları siyasi rəqiblərə və ruhani şəxslərə qarşı istifadə olunur”, - deyə məqalədə vurğulanıb.

Nəşr bildirib ki, siyasətçilər həmçinin sammit iştirakçılarının müxalifət, müstəqil vətəndaş cəmiyyəti və Erməni Apostol kilsəsinin nümayəndələri ilə görüşməsini tələb ediblər.

“Onların fikrincə, bu tələblərin nəzərə alınmaması Avropanın özünün bəyan etdiyi demokratik dəyərlərə sadiqliyini şübhə altına ala bilər”, - deyə müəllif əlavə edib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az