Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “168.am” nəşri “Fransız “Fəxri Legion”u türk “Qızıl Qartal”ına qarşı: Paşinyanın “gözəl məktubu” Papikyan üçün zərbədir?” başlıqlı məqaləsində yazıb.

Nəşr qeyd edib ki, Sebastyan Lekornü Fransa silahlı qüvvələr naziri vəzifəsində 2024-cü ilin fevralında Ermənistana səfər etmişdi.



“Hər halda, Papikyanın yaydığı bu məlumatdan saatlar sonra Nikol Paşinyan özünün “gözəl məktublar” seriyasından növbəti paylaşımı “Facebook” səhifəsində edərək belə yazdı:

“Belə bir gözəl məktub:

Salam, hörmətli cənab Baş nazir, xahiş edirəm, mənə növbəti hərbi rütbənin (general-mayor) verilməsi məsələsində vasitəçiliyinizi nəzərdən keçirəsiniz. Rütbəm polkovnikdir.

Əvvəlcədən təşəkkür edirəm”.


Ordunu daim “sevməyən”, ordu ilə bağlı daim qorxular və komplekslər yaşayan bir şəxsin bu paylaşımı çoxtəbəqəlidir, bir neçə alt məna daşıyır”, - deyə nəşr bildirib.

KİV vurğulayıb ki, birincisi, bu, yəqin ki, adi, Paşinyansayağı qısqanclıqdır.

“Yəni, 2025-ci ildə Kasım-Jomart Tokayev tərəfindən türk dövlətlərindən olan Qazaxıstanın ali dövlət mükafatı olan “Qızıl Qartal” ordeni ilə təltif edilmiş, həmçinin 2026-cı ildə “Zayed” İnsan Qardaşlığı mükafatını İlham Əliyev ilə bölüşmüş Nikol Paşinyan çox istərdi ki, Fransa kimi bir ölkənin də yüksək mükafatına sahib olsun.

Lakin belə alınır ki, Paşinyan İrəvanda Fransanın necə bir dövlət olduğunu “özünə hesabat verdiyini” bəyan etdiyi və adətən Fransa rəhbəri ilə görüş istəyi ilə çıxış etdiyi halda, onun partiya yoldaşı olan müdafiə naziri Makronun fərmanı ilə “Fəxri Legion” ordeninə layiq görülür. Həmin Makron ki, 2025-ci ildə Nikol Paşinyana Ermənistan demokratiyasını sabitsizləşdirmək cəhdlərinə qarşı Fransanın həmrəyliyini ifadə etsə də, Ermənistana planlaşdırılan, lakin baş tutmayan səfərləri var və əksər hallarda Fransaya səfər edib Makronla görüş istəyən tərəf Paşinyanın özü olub.

Qeyd edək ki, biz dəfələrlə Suren Papikyanın Paşinyan və onun ətrafı tərəfindən hədəfə alınması barədə yazmışıq, ehtimal ki, bu sıraya hərbi keşişlərə qarşı aparılan məcburi kampaniya da daxildir.

Əgər Suren Papikyan düşünürdüsə və ya düşünürsə ki, Paşinyan onu qoruyacaq və ya ona qeyd-şərtsiz etibar edəcək, çünki o, partiya üzvüdür, (halbuki ondan əvvəlki müdafiə nazirləri və Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının keçmiş rəisləri siyasi və ya partiya komandasında olmadıqlarına görə hədəfə alınmışdılar, yaxud Paşinyan onlara əvvəlcədən etibar etməmişdi) o yanılır”, - deyə məqalədə qeyd edilib.

KİV yazıb ki, Paşinyan özü bütün əvvəlki müdafiə nazirlərini və Baş Qərargah rəislərini seçib və ilkin mərhələdə, ən azı açıq şəkildə, onları yüksək qiymətləndirib, etibar göstərib, lakin müəyyən bir mərhələdə bu münasibət və etibar itib. Digər məsələ isə ondan ibarətdir ki, Paşinyanın bu kadr seçimləri konkret müddət və müəyyən missiya üçün olub.

“İkincisi, yuxarıda deyilənlərin məntiqi davamı olaraq qeyd edək ki, Paşinyanın bu paylaşımı təhlükəlidir, çünki hətta belə bir məktub realda mövcud olmasa belə, bu, pis presedent və siqnaldır ki, müdafiə nazirini və onun səlahiyyətlərini kənardan dolanmaq, kobud desək, “başının üzərindən tullanmaq” mümkündür.

Yeri gəlmişkən, Paşinyandan əvvəl buna bənzər bir cəhd “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasından olan deputat Lilit Minasyan tərəfindən edilmişdi. O, müsahibələrinin birində bildirmişdi ki, vətəndaşlar ona müraciət edə bilərlər və o, onların alınmış silah nümunələrini görmələrini (halbuki həmin vaxt hələ açıq nümayiş barədə məlumat yox idi) təşkil edəcək. Minasyan Suren Papikyandan icazə alınıb-alınmaması barədə heç nə deməmişdi. Yəni, müxalif dairələrə dərs keçən hakim partiya nümayəndələri, əslində, özləri nazirin rəsmi statusuna hörmət etmirlər.

Bəs ümumilikdə hərbi rütbələrin verilməsi ilə bağlı qanun nəyi müəyyən edir?

“Hərbi xidmət və hərbi qulluqçunun statusu haqqında” Ermənistan qanununun növbəti hərbi rütbələr haqqında 15-ci maddəsinə əsasən, “hərbi rütbələrin verilməsi qaydası, təqdimatın və rütbə verilməsi haqqında əmrlərin formaları dövlətin səlahiyyətli orqanının rəhbəri tərəfindən müəyyən edilir”. Eyni qanunun “Hərbi rütbə verən orqanlar” adlı 16-cı maddəsində isə qeyd olunur:

“1. Hərbi rütbələr aşağıdakılar tərəfindən verilir:

1. Ermənistan prezidenti - ali zabit heyətinin hərbi rütbələri, Ermənistan Baş nazirinin təqdimatı əsasında,

2. dövlətin səlahiyyətli orqanının rəhbəri - böyük zabit heyətinə və “leytenant” hərbi rütbəsinə,

3. dövlətin səlahiyyətli orqanının rəhbərinin əmri ilə müəyyən edilmiş vəzifəli şəxslər - bu maddənin 2-ci bəndində göstərilməyən digər zabit, gizir və sıravi heyətin hərbi rütbələri, həmçinin vaxtından əvvəl və ya tutduğu vəzifə üzrə nəzərdə tutulmuş rütbədən bir pillə yüksək hərbi rütbələr - “Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin İntizam Nizamnaməsi” qanunu ilə müəyyən edilmiş intizam səlahiyyətləri çərçivəsində.

2) Bu maddənin 1-ci hissəsinin 1-ci bəndinə uyğun olaraq ali zabit heyətinə hərbi rütbə verilməsi barədə Ermənistan Baş nazirinin təqdimatına müvafiq olaraq prezident fərmanının layihəsi və dövlətin səlahiyyətli orqanının rəhbərinin müvafiq təqdimatı əlavə olunur”.

“3. Ölkə prezidenti Baş nazirin təklifini aldıqdan sonra üç gün müddətində təklifə əlavə olunmuş fərman layihəsini imzalayır və ya onu iradlarla Baş nazirə geri qaytarır”.

Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin İntizam Nizamnaməsinin 11-ci maddəsində isə açıq şəkildə qeyd olunur:

- “Növbəti hərbi rütbənin vaxtından əvvəl verilməsi” təşviqi əmr əsasında tətbiq olunur və hərbi qulluqçunun malik olduğu rütbəni daşıma müddətinin ən azı yarısı başa çatdıqda, qanunla müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir,

- “ştat üzrə nəzərdə tutulduğundan bir pillə yüksək növbəti hərbi rütbənin verilməsi” təşviqi əmr əsasında tətbiq olunur və hərbi qulluqçunun malik olduğu rütbəni daşıma müddəti, eləcə də onun ən azı yarısı başa çatdıqda, qanunla müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir,

- təşviqlərin uçot qaydası Ermənistan müdafiə nazirinin əmri ilə müəyyən edilir”, - deyə müəllif yazıb.

Nəşrə görə, əlbəttə, onu da anlamaq lazımdır ki, bütün polkovniklərin mütləq şəkildə general olması zəruri deyil, bu məktubu yazan şəxs ordudan uzaq bir insandır.

“Hər halda, qeyd olunanlardan əlavə, burada hərbi subordinasiyanın pozulması, buna təşviq və dövlət institutlarına açıq-aşkar hörmətsiz münasibətlə qarşı-qarşıyayıq. Hələ onu demirik ki, bu, ordunun və hərbçilərin nüfuzdan salınması və alçaldılması üçün növbəti cəhddir.

Bu, həm də onunla özünü göstərir ki, artıq neçə ildir Nikol Paşinyan Yeni il ərəfəsində döyüş mövqelərinə getmir ki, əsgər və zabitləri təbrik etsin və onlara təşəkkürünü bildirsin. Ordu günü isə o, Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə yalnız generallara “dərs keçmək”, öz gündəliyini diktə etmək məqsədilə gedir ki, bu da bu il də baş verib və həmin kontekstdə yenə də Suren Papikyana mesaj olub.

Ordunun və hərbçilərin hədəfə alınması Paşinyan tərəfindən hələ 2018-ci il hakimiyyət dəyişikliyindən dərhal sonra başlayıb. Bu barədə Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri David Tonoyan “Davit Tonoyan: Ordu, siyasət və müharibə” kitabında bir sıra epizodları xatırladır.

Unutmayaq ki, 2021-ci il fevralın 25-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri öz bəyanatında etiraf etmişdi ki, “Ermənistan Silahlı Qüvvələri uzun müddət ərzində hakimiyyət tərəfindən silahlı qüvvələrin nüfuzdan salınmasına yönəlmiş “hücumlara” səbirli şəkildə dözürdü, lakin hər şeyin bir həddi var”. Digər məsələ isə odur ki, həmin tələbin altında imza atanlardan bəziləri sonradan orduda vəzifə yüksəlişi əldə etdilər.

Məhz bu hadisədən sonra Paşinyan ordunun idarəetmə modelini, konstitusiyaya zidd addımla dəyişdi və Baş Qərargah rəisini müdafiə nazirinin müavini etdi ki, bu da onun mövcud qorxularından xəbər verir”, - deyə nəşr qeyd edib.

Müəllifin yazdığına görə, maraqlıdır ki (bu barədə dəfələrlə yazılıb), Paşinyan zaman-zaman hətta Suren Papikyanın rəhbərlik etdiyi ordudan da təhlükə gördüyünü bildirib.

“Xüsusilə, o, 2024-cü ilin yazında parlament tribunasından belə demişdi: “2021-ci ilin fevralında hərbi çevriliş cəhdinin qarşısı alındı. Biz baş verənlərdən dərs çıxarmışıq və Silahlı Qüvvələrin siyasiləşdirilməsi ilə bağlı bütün gələcək cəhdlərin qarşısını almaq üçün əlavə mexanizmlər tətbiq etməliyik”.

General rütbəsi almaq istəyən, ən azı açıq şəkildə anonim olan “gözəl məktub” məsələsinə qayıdaraq əlavə edək ki, biz bir dəfə də Paşinyanın “avansla qəhrəmanlar” tanıması və müvafiq rütbələr verməsi siyasəti barədə yazmışıq.

Məktubun real olub-olmaması isə hələ aydınlaşdırılmalıdır. Yeri gəlmişkən, Paşinyanın müvafiq paylaşımının altında biz məktubun və onu yazan şəxsin kimliyinin ictimaiyyətə açıqlanmasını təklif etmişik, eyni məsələ ilə bağlı açıq şəkildə Ermənistanın müdafiə nazirinə də müraciət etmişik və həqiqətin ictimailəşdirilməsi istiqamətində ardıcıl olacağıq. Suren Papikyana gəldikdə isə onu qarşıda hələ çox çətin günlər gözləyir”, - deyə nəşr bildirib.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az