Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə erməni politoloq Ağvan Poğosyan “Past” nəşri üçün hazırladığı təhlildə yazıb.
O qeyd edib ki, bu, sülhün əlaməti deyil, sadəcə beynəlxalq müqavilələrə, başqa ölkələrin maraqlarına və qarşılıqlı vədlərə əsaslanan beynəlxalq münasibətlərin əvvəllər mövcud olmuş sisteminin nə qədər kövrək olduğunu göstərir.
Müəllifin sözlərinə görə, Vaşinqton elə bir addım atıb ki, bu, beynəlxalq hüquqa son və həlledici zərbə ola bilərdi.
“Bu, həm də böyük dövlət Prezidentinin sözlərində öz əksini tapdı: “Beynəlxalq hüquq artıqdır”. Bu, təbii ki, dilin qalmaqallı sürüşməsi deyil, beynəlxalq sistemin keçici dövrü üçün ölüm siqnalıdır. Beynəlxalq hüquq artıq sadəcə böhran vəziyyətində deyil, ölüm iztirabları içindədir və onun əsas cəlladları bir əsr boyunca özlərini bu sistemin memarları və qoruyucuları kimi təqdim edənlərdir. Qərb, xüsusən də Amerika Birləşmiş Ştatları son onilliklərdə sistemli şəkildə bütün kiçik dövlətlərin üzərində oturduğu budağı kəsib. Yuqoslaviya, İraq, Liviya, Suriya, İran, güc tətbiqinin hər bir “istisna halı” “məntiqli bəhanə” ilə birlikdə BMT Nizamnaməsinin təməlindən daha bir kərpic qoparırdı. Daha sonra isə apofeoz gəldi: Venesuelada “Qətiyyətli Qərar” əməliyyatı. Bu, nə BMT Təhlükəsizlik Şurasının sanksiyasına, nə də özünümüdafiəyə əsaslanırdı. Bütün dünya Vaşinqtonun narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə hekayəsi fonunda bir dövlət başçısının kinik şəkildə əsir götürülməsini seyr edirdi. Trampın ətrafının “güc dünyanı transformasiya edir” tipli ifadələri isə güclülər arasında çoxdan yayılmış bir praktika olan cinayətlərin açıq şəkildə əsaslandırılması və ağardılmasının növbəti mərhələsinə çevrildi”, - deyə Poğosyan bildirib.
O vurğulayıb ki, bu cür hər bir presedent haradasa uzaqlarda baş verən təcrid olunmuş faciə deyil.
“Yeri gəlmişkən, Moskva iyirmi il ərzində eyni şeyi deyirdi, Kosovonun ayrılması və daha sonra İraqda yırtıcı əməliyyatın təhlükələrinə diqqət çəkirdi. Nəticə məlumdur. Öz maraqlarının yalnız güc yolu ilə qoruna biləcəyini anlayan Moskva əvvəlcə Krımı geri qaytardı, indi isə NATO-nu bütün Ukraynadan sıxışdırıb çıxarmağa çalışır. Başqa sözlə, “demokratiyanın qalası” təntənəli şəkildə yalnız öz mənəviyyatının vacib olduğunu elan edəndə, Vaşinqton hamıya eyni cür davranmağa icazə verir.
Neft tankerlərinin müsadirəsi? Venesuelanın və ya Danimarkanın suverenliyinə birbaşa hədə? Əgər mümkündürsə, niyə də olmasın? Beləliklə, küncə sıxışdırılmış Ermənistan tək-tənha şəkildə Azərbaycanın və Türkiyənin növbəti addımlarını yenidən hesabladıqlarını izləyir. Vaşinqtondan böyük çətinliklə əldə edilmiş “sülh müqaviləmiz” kağız parçası dərhal perqamentə çevrildi, çünki onun guya təminatçısı olan beynəlxalq hüququn məcburi olmadığı elan edildi”, - deyə məqalədə qeyd edilib.
Müəllif yazıb ki, bu arada, İrəvan KTMT-dən imtina edib, Qərb isə yalnız vəziyyətin “monitorinqini” təklif edir.
“Lakin Venesuelanın və onun prezidentinin taleyi açıq şəkildə göstərir ki, güclülərin vədləri sabah onların milli maraqları istənilən razılaşmadan üstün tutulacağı halda heç bir dəyərə malik deyil. Biz “güclünün hüququ”nun hökm sürdüyü bir dünyada tək qalırıq, burada yeganə real suverenlik güclü ordu və müqavimət göstərmək iradəsi ilə təmin olunur.
Bax, insanın ürəyini sıxan acı istehza da bundadır. Biz sadəcə yeni, vəhşi dünya nizamının qurbanları deyilik. Biz onun həmmüəllifləriyik, könüllü şəkildə və fanatik inamla özümüzün son qalan bir neçə dayağını da məhv edirik. Biz düşünürdük ki, Qərb bizim “demokratik islahatlarımıza” alqış tutur, amma onlar sadəcə üzlərini çevirdilər və əllərini arxada çarpazladılar. Orada bizi nə qarşılayırlar, nə də ciddiyə alırlar. Coğrafiyamız artıq hökmü əsaslandırır: NATO-nun strateji üzvü olan Türkiyə Vaşinqton və Brüsselin Qərb tərəzilərində Ermənistanı həmişə üstələyəcək. Bəs biz nə təklif edə bilərik? Yalnız keçmiş müttəfiqlərə qarşı onların qəzəbini və regionda rusofobiyanın daha bir daşıyıcısına çevrilməyə hazır olmağımızı.
Lakin başqasının oyununda tükənən alət olmaq o deməkdir ki, Vaşinqtonun və ya Moskvanın strategiyası dəyişəndə xəyanətə məhkum olursan”, - deyə erməni politoloq bildirib.
O qeyd edib ki, bugünkü “Qərb seçimi” təhlükəsizlik qurmur, əksinə, siyasi unudulma yolunu hamarlayır, burada Ermənistanı istismar edə bilərlər, amma qoruya bilməzlər.
“Keçmişdən qaçmaq üçün edilən bu ümidsiz cəhddə biz taleyüklü səhv edirik. Biz kədərli şəkildə KTMT-dən imtina edirik, özümüzü qurban kimi təqdim edirik və unuduruq ki, illər boyu onun mexanizmlərini özümüz rədd etmiş, ümumi müdafiəmizi sabotaj etmişik. Biz hələ də təhlükəsizliyimizi kollektiv təhlükəsizliyin bir hissəsi kimi qəbul edən son rəsmi strukturu məhv edirik. Bunu isə dünyanın qütblərə bölündüyü, hər bir ölkənin yaşamaq üçün öz “komandasını” axtardığı ən uyğunsuz anda edirik. Halbuki bu gün məhz Moskva bizim tarixi, lakin indi rədd edilmiş müttəfiqimizdir və dünyaya bizim “güc haqlıdır” variantına qarşı qışqıraraq tələb etdiyimiz alternativi təklif edir. Rusiyanın mesajları sadə və aydındır, bu, tənqiddir”, - deyə müəllif yazıb.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az