Britaniya ordusunun qarşıdakı onilliklərdə xidmətdə daha az sayda tanka malik olacağı gözlənilir. Bununla belə, avtonom və yarımavtonom quru və hava insansız vasitələri da daxil olmaqla ekipajsız sistemlər həmin platformalara dəstək verə bilər. Britaniya ordusunun ən yüksək rütbəli zabiti, Baş Qərargah rəisi general ser Roland “Roly” Vinsent Uoker gələcəyin Britaniya tanklarının insansız quru platformaları tərəfindən dəstəklənəcəyini bildirib.
Uoker bu fikirləri Londonda keçirilən RUSI Quru Müharibəsi Konfransında səsləndirib və “The Telegraph” qəzetinin məlumatına görə, bunun daha çevik və texnologiya əsaslı döyüş qüvvəsinə keçidin bir hissəsi olacağını vurğulayıb.
“Gələcəkdə heç bir ekipajlı quru platforması onu dəstəkləyən insansız quru platformaları (UGV) olmadan döyüş tapşırığına göndərilməməlidir. Mən NATO-nun şərq cinahında 30 dəqiqə ərzində zərbə endirməyə hazır vəziyyətdə daha çox məsafədən idarə olunan və avtonom sistem görəcəyimizi gözləyirəm”, - deyə Uoker bildirib.
Ukraynadakı müharibə göstərdi ki, tanklar müasir döyüş meydanında köhnəlməyib, lakin onlar bir neçə il əvvəllə müqayisədə kiçik kamikadze tipli Pilotsuz Uçuş Aparatları (PUA) qarşısında daha həssasdırlar. Buna baxmayaraq, zirehli texnika müdafiə xəttini yarmaq və daha sonra əks-hücumu dəf edərək mövqeləri qorumaq üçün hələ də əvəzolunmazdır. Necə ki, müasir döyüş təyyarələri sağ qalmaq üçün radioelektron mübarizə və aktiv müdafiə sistemlərinə güvənirlər, müasir əsas döyüş tankları da eyni yanaşmaya ehtiyac duyacaq.
Böyük Britaniyanın müdafiə xərclərini ciddi şəkildə artırmağa ehtiyacı var
Böyük Britaniya 2027-ci il aprelinədək ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) 2,5 faizini NATO standartlarına uyğun müdafiə proqramına xərcləməyi öhdəsinə götürüb və bu göstəricini 2030-cu ilədək 3 faizə çatdırmağı hədəfləyib. Böyük Britaniya NATO üzvüdür və alyans üzrə 2035-ci ilədək müdafiə xərclərini ÜDM-in 5 faizinə çatdırmaq öhdəliyini də qəbul edib.
Müdafiə xərclərinin artırılması hazırda çətin vəziyyətdə olan Britaniya ordusu üçün mühüm dəstək ola bilər. Kral Donanmasının donanması son bir neçə əsrdə ən kiçik səviyyəyə enib, Ordunun tank parkı isə əvvəlki gücündən çox uzaqdır.
Müdafiə xərclərinin artırılması bu problemlərin həllinə kömək edə və Böyük Britaniyanın NATO qarşısındakı öhdəliklərini layiqincə yerinə yetirməsini təmin edə bilər.
“Biz alyans dövlətiyik və alyanslar hisslərlə deyil, etibarlı töhfələrlə yaşayır. Əsgərlər olaraq hamımız yaxşı bilirik ki, alyans daxilində ən ağır və ən qiymətli valyuta qandır”, - deyə Uoker bildirib.
Böyük Britaniya Kral Donanmasının imkanlarını artırmaq məqsədilə insansız platformalara investisiya qoymağa davam edir və indi ekipajsız sistemlər Britaniya ordusu üçün də eyni dərəcədə mühüm rol oynaya bilər.
Britaniya ordusu insansız quru platformalarında necə istifadə edə bilər?
General Uokerin insansız platformaların istifadəsi ilə bağlı açıqlamaları Britaniya ordusunun yüzlərlə hərbçisinin tezliklə Kanadadakı bazada insansız platforma və radioelektron mübarizə hazırlığına başlayacağı barədə məlumatlarla eyni vaxta təsadüf edib. Gələn ay Kanadanın Alberta əyalətində yerləşən Britaniya ordusunun ən böyük zirehli təlim mərkəzi olan Britaniya ordusu Təlim Bölməsi “Suffild” (BATUS) insansız platformalara həsr olunmuş ilk təlimlərə başlayacaq.
Paraşüt Alayının təxminən 350 hərbçisi qarşıdan gələn “Rhino Biz” təlimləri çərçivəsində Kanada ordusunun hərbçiləri ilə birlikdə hazırlıq keçəcək. Təlimlərdə əsas diqqət ənənəvi tank və artilleriya manevrləri ilə məşqlərdən daha çox, Ukraynada hazırda müşahidə olunan müharibə modelinə bənzər şəkildə PUA-lar və digər ekipajsız sistemlərdən istifadəyə yönəldiləcək.
Təlimlər ərəfəsində Kanada ordusunun komandanı general-leytenant Maykl Rayt bildirib: “Kanada və Böyük Britaniya birlikdə “Suffild”i yenidən inkişaf etdirmək üçün çalışırlar. Söhbət artıq genişmiqyaslı təlimlərdən daha çox, Cənubi Albertadakı möhtəşəm təlim ərazisindən istifadə edərək hər iki ordunun ehtiyac duyduğu imkanları sınaqdan keçirməkdən gedir”.
Kanadadakı bu obyekt təlimlər üçün əlverişlidir, çünki Böyük Britaniyada mülki aviasiya qaydalarının sərt olması PUA və PUA əleyhinə hazırlıqların keçirilməsini çətinləşdirir. Britaniya ordusu 1972-ci ildən etibarən BATUS təlim poliqonundan istifadə edir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
