Böyük Avrasiya ilə Qlobal Cənub arasında kritik güc – Azərbaycan

2024/01/d71de-1705134753.jpg
Oxunub: 810     20:30     13 Yanvar 2024    
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyanın Azərbaycan Respublikasına rəsmi səfəri yanvarın 9-da başa çatıb. Məlumdur ki, danışıqlar iki formatda aparılıb: prezidentlərin təkbətək söhbəti və genişləndirilmiş nümayəndə heyəti ilə müzakirələr.

Danışıqların əhəmiyyətini belə qiymətləndirə bilərik: Azərbaycan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ikitərəfli sazişlərlə çoxtərəfli əməkdaşlığın əsasını qoyur. Anlaşıldığına görə, sazişlər əsasən enerji sektoruna aiddir. Əsas prioritet ümumi gücü bir giqavat yaratmaq perspektivi ilə günəş və külək elektrik stansiyaları şəbəkəsinin yaradılmasıdır.

Bu il Azərbaycan İqlim Dəyişikliyi Konfransına ev sahibliyi edir. Yaxın gələcəkdə Azərbaycan yaşıl enerji ixrac edən ölkəyə çevriləcək. Bu məqsədlə Türkiyə şirkətləri bu il azad olunmuş ərazilərində yeddi kiçik su elektrik stansiyasını işə salacaq, dördü isə artıq Azərbaycanın elektrik şəbəkəsinə qoşulub. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri artıq bir külək stansiyasını istifadəyə verib. Bu, Bakıdan bir neçə on kilometr aralıda, Abşeron rayonunda tikilib.

İlin əvvəlindən BƏƏ BRICS sıralarına qoşulub. İran, Səudiyyə Ərəbistanı və Misir də təşkilata qoşulub. Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyanın Bakıya səfəri ərəfəsində KİV-lər belə bir sual verib: “Nə gözlənilir? BRICS Azərbaycan sərhədlərinə yaxınlaşıb”. Əslində, BRICS artıq Azərbaycanla həmsərhəddir, çünki İran təşkilatın tamhüquqlu üzvüdür. Lakin BRICS bundan əvvəl də Azərbaycanla həmsərhəd idi: strukturun təsisçilərindən biri də Azərbaycanın enerji proqramlarını əlaqələndirmək üçün strateji razılaşması olan Rusiyadır.

Rusiya faktiki olaraq dekabrın 26-da MDB-nin qeyri-rəsmi sammitində Böyük Avrasiya layihəsinin siyasi təqdimatını təşkil etdi. Görünür, heç bir əsaslı fikir ayrılığı yoxdur. Eyni zamanda, ötən ilin sonunda Rusiya Prezidenti Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-yə səfər edib. Fars körfəzinin ərəb monarxiyalarının geosiyasi seçimi problemi beynəlxalq aktual mövzulardan biridir. Qlobal Cənuba kimin “nəzarət” edəcəyi, yəqin ki, Yaxın Şərqdə hansı həll yolunun tapılacağından asılı olacaq.

BƏƏ-Azərbaycan ikitərəfli sazişləri vasitəsilə çoxtərəfli əməkdaşlığın əsaslarının qoyulması ilə əldə olunan daha əhatəli iqtisadi, energetika, kommunikasiya və logistika mənzərəsi Bakıya geniş manevr imkanı verir. Böyük Avrasiya ilə Qlobal Cənub arasında daha geniş mənzərə Azərbaycanı daha güclü olmağa sövq edir. Bu, çox vacibdir, çünki regionda faktiki olaraq tamamilə yeni geosiyasi mühit formalaşır. Bu zaman Ermənistan və Gürcüstanın daxili siyasi vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və proqnozlaşdırılması da çox zəruridir.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Böyük-Avrasiya   Qlobal-Cənub   Azərbaycan  


Bizi "telegram"da izləyin