Buna uyğun olaraq, Türkiyə Ukraynanın suverenliyini və Krım da daxil olmaqla ərazi bütövlüyünün bərpasını dəstəkləməyə davam edir. Fidan onu da əlavə edib ki, Türkiyə Krım türk-tatarları probleminə diqqətini davam etdirir. Krım tatarları, məlum olduğu kimi, Krımın Rusiyaya məxsus olduğunu tanımırlar. Bu yaxınlarda Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ölkənin ən yüksək mükafatını Krım tatar icmasının lideri Mustafa Cəmilə təqdim edib.
Təbii ki, Rusiya Prezidentinin və ya Türkiyənin xarici işlər nazirinin real xarici siyasət niyyətinin və ya ən azından qabaqcadan düşünülmüş ideyanın nə olduğunu tam olaraq səsləndirdiyini söyləmək primitiv olar. Bəs Vladimir Putin Türkiyəyə səfər etmək niyyətində olarkən nə üçün Krımın Osmanlı İmperiyasından fəth edilməsinin tarixi reallığını xatırladıb? Niyə Hakan Fidan Türkiyənin Krımı Ukrayna ərazisi kimi tanımaq nöqteyi-nəzərini xüsusi vurğulamaqla kifayətlənmir, həm də bunu Ankaranın türk-tatar problemində davamlı marağı ilə şərtləndirir?
Hesab etmək olarmı ki, Türkiyə bu məsələni xatırlatmaqla işarə edir ki, Ukrayna Krım tatarlarına qarşı Rusiyadan daha dözümlüdür, Ankara tatarların Krımdan deportasiya edilməsini və onların repatriasiya hüququnun hətta Qorbaçov SSRİ-si və Yeltsin Rusiyası tərəfindən rədd edilməsini unutmayıb. Münaqişədən sonrakı Krımın da türk-tatarların vətəni olacağına dair Türkiyənin Ukraynadan zəmanəti var, yoxsa Rusiyaya təklif edir ki, əvvəlcə bu məsələni müzakirə etsin, sonra isə Ukraynanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı tarixi müzakirələrə keçsin?
Türkiyə xarici işlər nazirinin çıxışı bir əsas tezis üzərində qurulub: istər Kiprin şimalı, istər Yunanıstan, istər Suriya və İraq türkmənlərinin problemi, istərsə də Krım tatarları məsələsi olsun, türk etnik azlıqların hüquqları Ərdoğan hökumətinin diqqət mərkəzindədir. Bu mənada Türkiyə açıq şəkildə bəyan edir ki, müttəfiqlər türk birliyi prinsipinə, öz ərazisindəki türkdilli azlığın Türkiyə ilə sıx əlaqədə olmaq hüququna hörmət edənlərin hamısıdır.
Hakan Fidanın çıxışında Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinə də işarə edilir ki, bu əlaqələr çox güclüdür və artıq tam formalaşmış, demək olar institutlaşmış reallıq kimi qəbul edilməlidir. Güman edilə bilərmi ki, Ankara bununla Moskvaya onun Cənubi Qafqazdakı nüfuzunun dönməz olduğunu, Türkiyə-Azərbaycan birliyinin daha siyasi “ticarət” predmeti sayılmayacağını başa salır? Həmin gün Rusiyanın müdafiə naziri və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi Rusiya hərbi qrupunun regionda sülhün təminatçısı kimi Qarabağda olmasının vacibliyindən danışıblar.
Firuz Bağırov
Ordu.az
