Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Silah və Hərbi Texnikanın Sınaqları və Sertifikatlaşdırılması üzrə Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi polkovnik Oleksandr Zaruba “Rusiya Federasiyasının mülki infrastruktura qarşı hava hücumu vasitələrindən istifadəsi: texniki və humanitar aspektlər” adlı tədbirdə çıxışı zamanı məlumat verib.
Tədqiqatçı bildirib ki, “Kh-101” kifayət qədər köhnə raketdir və “əhəmiyyətli modernləşdirmə” mərhələsindən keçib.
Onun sözlərinə görə, 2022-ci il yanvarın 24-dən etibarən raketin naviqasiya sistemi, döyüş başlığı və gövdəsi yenilənib, həmçinin ona passiv maneə sistemi əlavə olunub.
“Gövdə radara görünmə səthini azaltmaq üçün radar siqnallarını udan örtüklə təchiz edilib. Bu isə raketin daha qısa məsafədən aşkarlanmasına və məhv edilmə ehtimalının azalmasına səbəb olur. Uçuş zamanı bort müdafiə sistemindən istifadə olunur. Sistem saxta hədəflər və dipol əks etdiricilər buraxan modullarla təchiz edilib. Hava hücumundan müdafiə radarları aşkar edildikdə və ya hədəfə yaxınlaşarkən avtomatik aktivləşir”, - deyə Zaruba bildirib.
Onun sözlərinə görə, 2024-2025-ci illərdə aşkarlanmış qalıqların təhlili göstərib ki, ümumi təyinatlı mülki mikrosxemlərdən imtina edilərək daha çox Asiya ölkələri vasitəsilə əldə olunan xüsusi komponentlərə keçid edilib.
2024-cü ilin yazından etibarən isə iki döyüş başlığına malik raketlərdən istifadə olunmağa başlanıb.
Bu dəyişiklik nəticəsində döyüş başlığının ümumi kütləsi 450 kiloqramdan təxminən 800 kiloqrama qədər artırılıb. Bu nəticə yanacaq çəninin həcminin azaldılması hesabına əldə olunub. Nəticədə raketin uçuş məsafəsi 5500 kilometrdən 2500 kilometrə qədər azalıb.
Lakin buraxılış məsafələri və Ukrayna ərazisinin ölçüləri nəzərə alındıqda bu azalma kritik hesab edilmir. Eyni zamanda ikinci döyüş başlığı idarə oluna, müəyyən edilmiş yüksəklikdə ayrılaraq partladıla bilir ki, bu da kaset tipli döyüş başlıqlarının effektiv tətbiqinə imkan yaradır.
Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, “Kh-101” raketlərinin aylıq istehsalı 40-50 ədəd təşkil edir. Bununla belə, qalıqların təhlili göstərir ki, hücumlarda istifadə olunan raketlərin əksəriyyəti zərbədən cəmi bir neçə həftə əvvəl istehsal olunub.
Bu məlumatı Ukrayna Prezidentinin Sanksiya Siyasəti üzrə nümayəndəsi Vladislav Vlasyuk da təsdiqləyib. Onun sözlərinə görə, rusların mayın 14-də həyata keçirdiyi kütləvi raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumunda istifadə etdiyi “Kh-101” raketləri 2026-cı ilin ikinci rübündə istehsal olunmuş eyni partiyaya məxsus olub.
Xatırladaq ki, mayın 14-nə keçən gecə və səhər saatlarında Rusiya ordusu Ukraynaya qarşı üç “Kh-47 Kinzhal” aeroballistik raketi, 18 “İskander-M”/S-400 ballistik raketi və 35 “Kh-101” qanadlı raketindən istifadə edib.
Hava hücumundan müdafiə qüvvələri ümumilikdə 41 raketi vurmağa nail olub. Onlardan 12-si 18 ballistik raketdən, 29-u isə 35 “Kh-101” raketindən ibarət olub.
Ən çox itki Kiyevdə qeydə alınıb.
“Kh-101” raketi şəhərin Darnitski rayonunda yerləşən doqquzmərtəbəli yaşayış binasına düşərək giriş hissəsinin dağılmasına səbəb olub. Axtarış-xilasetmə əməliyyatı 28 saatdan çox davam edib. Dağıntılar altından 30 nəfər xilas edilib, 24 nəfər isə həyatını itirib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
