Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “168.am” nəşri “Risklər artır, iqtisadi fəallıq isə zəifləyir” başlıqlı məqaləsində yazıb.
Nəşrin qeyd etdiyi kimi, regionda davam edən gərginlik, eləcə də Ermənistan-Rusiya münasibətlərində müşahidə olunan kəskinləşmə xüsusilə iqtisadiyyatın ixracyönümlü sektorları üçün ciddi problemlər yaradır. Xarici bazarlardan qaynaqlanan çağırışlar tədricən ölkə iqtisadiyyatına təsir göstərməyə başlayıb.
Məqalədə vurğulanır ki, iqtisadi fəallığın artım tempi getdikcə zəifləyir və bu proses Ermənistan-Rusiya münasibətlərindəki son gərginlikdən əvvəl də müşahidə olunurdu.
“İlin əvvəlində iqtisadi fəallığın artımı 7,6 faiz təşkil etdiyi halda, ilk dörd ayın yekunlarına görə bu göstərici 6,9 faizə düşüb. İqtisadi fəallıq göstəricisi zahirən yüksək görünsə də, ilk rübün nəticələri bu artımın böyük hissəsinin real iqtisadi nəticələr yaratmadığını göstərir.
Rəsmi statistikaya əsasən, 7,1 faizlik iqtisadi fəallıq fonunda ilin ilk rübündə iqtisadi artım cəmi 4 faiz olub. Son beş ildə ilk rüb üzrə bundan aşağı göstərici qeydə alınmayıb”, - deyə nəşr yazır.
Məqalədə qeyd olunur ki, əvvəlki illərdə olduğu kimi, iqtisadi fəallığın əsas hərəkətverici qüvvəsi tikinti sektoru olub. İlin ilk dörd ayında tikinti sahəsində artım təxminən 23 faizə çatıb.
Lakin müəllif hesab edir ki, iqtisadiyyatın gələcəyini yalnız tikinti sektoru üzərində qurmaq mümkün deyil.
“Tikintidə yüksək artım rəqəmlərinə baxmayaraq, bu sahədə yaradılan əlavə dəyər kifayət qədər aşağıdır. Hazırkı artım əsasən ipoteka kreditləri üzrə gəlir vergisinin geri qaytarılması proqramının təsiri ilə bağlıdır. Proqram nəzəri baxımdan artıq ikinci ildir ki, İrəvanda dayandırılıb, lakin çoxsaylı mənzil layihələri üçün bu güzəştlər hələ də qüvvədə qalır”, - deyə məqalədə vurğulanır.
Nəşr qeyd edir ki, həmin proqramın dövlət büdcəsinə yükü artıq ildə təxminən 300 milyon dollara çatıb.
Məqalədə sənaye sektorundakı vəziyyət də təhlil edilir. Bildirilir ki, rəsmi statistika bu il sənayedə kifayət qədər yüksək artım göstərsə də, artım tempi sürətlə azalır.
“İlin ilk iki ayında sənaye artımı möcüzəvi şəkildə 24 faizə qədər yüksəlmişdi. Lakin cəmi iki ay sonra bu göstərici 11 faiz bəndi azalaraq əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədi. Sənayedəki artım da müəyyən mənada aldadıcı xarakter daşıyır, çünki bu göstərici əsasən ötən il qeydə alınmış dərin geriləmə fonunda formalaşıb.
Keçən ilin ilk dörd ayında sənaye istehsalı 16 faizdən çox azalmışdı. Bu qədər ciddi enişdən sonra bu ilki 13 faizlik artım əvvəlki itkiləri belə tam kompensasiya edə bilməyib”, - deyə məqalədə bildirilir.
Nəşr vurğulayır ki, sənaye artımının əsas hissəsi mədən sektorunun hesabına təmin olunub.
“İlin əvvəlindən etibarən yeraltı sərvətlərin hasilatı kəskin şəkildə artıb. İlk dörd ay ərzində artım 35 faizdən çox olub. Faktiki olaraq ümummilli seçkilər ərəfəsində vəziyyəti mədən ehtiyatlarının daha intensiv istismarı hesabına yaxşılaşdırmağa çalışıblar”, - deyə müəllif qeyd edir.
Məqalədə ən narahatedici məqamlardan biri kimi ixracın azalması göstərilir.
“2026-cı ilin aprel ayında ixrac təxminən 26 faiz azalıb və Ermənistandan cəmi 535 milyon dollarlıq məhsul ixrac olunub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2024-cü ilin aprelində bu göstərici 1 milyard 552 milyon dollara çatmışdı”, - deyə nəşr yazır.
Məqalədə vurğulanır ki, iki il əvvəlki göstərici ilə müqayisədə ixrac həcmi üç dəfədən çox azalıb.
“Ötən ilin aprelində ixrac 57 faizdən çox geriləmişdi. Həmin azalma fonunda bu il də əlavə olaraq təxminən 26 faizlik eniş qeydə alınıb”, - deyə müəllif bildirir.
Nəşr qeyd edir ki, ilk dörd ayın yekunlarına görə ixracın azalması 3,3 faiz səviyyəsində olub. Fevral ayında qeydə alınan yüksək göstəricilər isə əsasən mədən məhsullarının və təkrar ixrac əməliyyatlarının təsiri ilə izah olunur.
“Sonrakı aylarda ixrac yenidən azalmağa başlayıb”, - deyə məqalədə vurğulanır.
Məqalədə daxili ticarətin vəziyyətinə də toxunulur. Bildirilir ki, daxili ticarət dövriyyəsinin artım tempi də ciddi şəkildə zəifləyib.
“İlk dörd ayın nəticələrinə görə daxili ticarət cəmi 1,5 faiz artıb. Halbuki ilin əvvəlində bu göstərici 3,3 faizə çatırdı. Cəmi iki ay ərzində artım tempi iki dəfədən çox azalıb.
Mart və aprel aylarında daxili ticarət dövriyyəsi faktiki olaraq əvvəlki ilin səviyyəsində qalıb və artım cəmi 0,1-0,2 faiz təşkil edib. Bu cür cüzi artım həm vətəndaşların, həm də biznes sektorunun tələbatının nə qədər zəif olduğunu göstərir”, - deyə məqalədə bildirilir.
Nəşrin qənaətinə görə, ilin əvvəlindən etibarən Ermənistan iqtisadiyyatında proseslər zəifləmə istiqamətində inkişaf edir.
“Hazırda bu zəifləmənin hansı həddə qədər davam edəcəyini dəqiq söyləmək çətindir. Lakin xüsusilə xarici bazarlardan qaynaqlanan qeyri-müəyyənliklər davam edərsə, yaxın aylarda iqtisadiyyata təsirlər daha sərt və daha ağrılı ola bilər”, - deyə məqalədə qeyd olunub.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
