Ordu.az xəbər verir ki, əldə olunan razılaşma çərçivəsində ölkə dünyanın ən qabaqcıl artilleriya sistemlərindən biri hesab olunan DONAR 10×10 platformasını silahlanmasına qəbul edəcək.
2026-cı il iyunun 8-də İsveçrənin Müdafiə Təchizat Agentliyi “armasuisse” ilə KNDS arasında imzalanan müqavilə “Piranha IV” platforması üzərinə inteqrasiya olunmuş 32 ədəd AGM (Artillery Gun Module) artilleriya sistemini əhatə edir. Layihədə əsas podratçı qismində “KNDS” çıxış edəcək, “Piranha IV” daşıyıcı maşınlarının istehsalını isə “GDELS-Mowag” həyata keçirəcək.
İlk sistemlərin 2031-ci ildə İsveçrə Silahlı Qüvvələrinə təhvil verilməsi planlaşdırılır. Müqaviləyə həmçinin 32 ədəd yeni nəsil sursat yükləmə konteyneri, təlim sistemləri və geniş logistika dəstək paketləri daxildir.
AGM insansız və uzaqdan idarə olunan 155 mm çaplı artilleriya modulu kimi hazırlanıb. Tam avtomatik doldurma sistemi ilə təchiz olunan platforma standart NATO sursatları ilə yanaşı, raket dəstəkli və dəqiq tuşlanan artilleriya sursatlarından da istifadə edə bilir.
KNDS şirkətinin məlumatına görə, sistem hərəkətdə olarkən belə istənilən istiqamətdən atəş açmaq və yenidən doldurulmaq imkanına malikdir. Şirkət bu xüsusiyyətin dünyadakı artilleriya sistemləri arasında unikal olduğunu bildirir.
Bu texnologiya sayəsində maşın ənənəvi özüyeriyən haubitsalarda olduğu kimi dayanma, sabitlənmə və atəşə hazırlıq mərhələlərinə ehtiyac duymadan hədəfləri vurmağa qadirdir.
Müasir döyüş meydanında əks-batareya radarlarının artilleriya mövqelərini saniyələr ərzində aşkar edə bilməsi nəzərə alınarsa, atəş açdıqdan dərhal sonra mövqeni dəyişmək qabiliyyəti sistemin sağqalma imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
DONAR 10×10 sistemi həmçinin “vur-qaç” taktikasını tətbiq edə bilir. Sistem atəş açdıqdan dərhal sonra mövqeyini dəyişərək düşmənin cavab atəşindən yayınır. Bundan başqa, MRSI (Multiple Rounds Simultaneous Impact) funksiyası sayəsində bir haubitsa müxtəlif yüksəklik bucaqları və müxtəlif barıt yükləri ilə bir neçə sursat ataraq onların eyni anda hədəfə çatmasını təmin edir.
Beləliklə, bir sistem eyni vaxtda bir neçə artilleriya batareyasının həyata keçirdiyi yaylım atəşinin təsirini yarada bilir. DONAR yalnız dolayı atəş tapşırıqlarında deyil, həm də görmə xəttində yerləşən quru və dəniz hədəflərinə qarşı birbaşa atəş tapşırıqlarında istifadə oluna bilir.
Sistemin diqqət çəkən digər xüsusiyyəti cəmi iki nəfərlik heyətlə tam döyüş qabiliyyətini təmin etməsidir. İsveçrə ordusunun hazırda istifadə etdiyi M109 özüyeriyən haubitsaları daha çox heyət tələb etdiyi halda, AGM modulu ilə təchiz olunmuş DONAR 10×10 yalnız iki nəfərlə idarə olunur. Maşında üçüncü heyət üzvü və ya əlavə avadanlıq üçün də yer ayrılıb.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, Almaniya istehsalı olan PzH 2000 haubitsalarında standart heyət sayı beş nəfərdir. DONAR sisteminin daşıyıcısı olan “Piranha IV” platforması İsveçrə üçün yeni deyil. Kreuzlingen şəhərində yerləşən “GDELS-Mowag” müəssisəsində hazırlanaraq istehsal olunan “Piranha” ailəsi onilliklərdir İsveçrə ordusunun təkərli zirehli maşın parkının əsasını təşkil edir.
Bu səbəbdən DONAR sisteminin “Piranha IV” üzərinə inteqrasiyası mövcud texniki xidmət infrastrukturu, təlim sistemi və ehtiyat hissələri zəncirindən istifadə etməyə imkan verərək logistika xərclərini azaldır.
KNDS eyni AGM artilleriya modulunu “Boxer 8×8” platforması üzərində RCH 155 adı altında da təklif edir. Almaniya, Böyük Britaniya, Qətər və Ukrayna kimi ölkələr artıq RCH 155 sistemi üçün sifariş veriblər. Lakin İsveçrə öz qiymətləndirmə prosesindən sonra AGM-Piranha IV kombinasiyasını seçib.
“KNDS Deutschland” şirkətinin baş icraçı direktoru Florian Hohenvarter bildirib ki, bu müqavilə İsveçrənin son onilliklər ərzində həyata keçirdiyi ən böyük artilleriya tədarük proqramıdır. O, İsveçrə tərəfinin şirkətə göstərdiyi etimada görə təşəkkürünü ifadə edib.
Konstitusion neytrallıq siyasəti ilə tanınan İsveçrə uzun illər müdafiə xərclərinə ehtiyatlı yanaşsa da, Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Avropanın təhlükəsizlik mühitində baş verən dəyişikliklər fonunda silahlı qüvvələrini sistemli şəkildə modernləşdirməyə başlayıb.
32 ədəd DONAR 10×10 sisteminin alınması təkcə köhnə M109 parkının yenilənməsi deyil, həm də İsveçrənin quru qoşunlarını dünyanın ən qabaqcıl təkərli haubitsa sistemlərindən biri ilə təchiz etmək əzmini nümayiş etdirir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
