Ordu.az xəbər verir ki, “General Dynamics Land Systems Canada” və Almaniyanın KNDS “Deutschland” şirkətləri tərəfindən birgə təqdim edilən “Grizzly” LAV SPH sistemi Kanada istehsalı olan LAV zirehli maşın platforması üzərində hazırlanıb.
Sistem hərəkət halında olarkən 155 mm-lik artilleriya mərmiləri ata bilir, ekipajın maşından çıxmasına ehtiyac olmadan avtomatik doldurma həyata keçirir və 70 kilometrədək məsafədəki hədəfləri vurmaq imkanına malikdir. Yeni sistem Kanadanın uzun illərdir davam edən dolayı atəş imkanlarının modernləşdirilməsi proqramı üçün əsas namizədlərdən biri kimi təqdim olunur.
Kanada hazırda 1960-cı illərdə xidmətə qəbul edilmiş və sonradan müxtəlif modernləşdirmələrdən keçmiş M109 “Paladin” özüyeriyən haubitsalarından istifadə edir.
Lakin platformanın yaşlanması və texniki xidmət tələblərinin artması yeni sistemlərə ehtiyacı artırır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, “Grizzly” LAV SPH-nin təqdimatı Kanada ordusunun bu ehtiyaclarına cavab vermək məqsədi daşıyır.
Hərəkət zamanı atəş imkanı
“Grizzly” sisteminin əsasında Kanada müdafiə sənayesinin ən uğurlu zirehli maşın platformalarından biri hesab olunan LAV şassisi dayanır. Bu platforma Kanada ordusu ilə yanaşı ABŞ Dəniz Piyadaları tərəfindən LAV-25 adı ilə, həmçinin müxtəlif ölkələr tərəfindən fərqli versiyalarda istifadə olunur.
8×8 təkər formuluna malik platforma tırtıllı texnikalarla müqayisədə daha yüksək strateji hərəkətlilik təmin edir. Maşın ağır daşıyıcılara ehtiyac olmadan avtomobil yollarında öz gücü ilə hərəkət edə bilir.
Platforma Əfqanıstan da daxil olmaqla müxtəlif münaqişə zonalarında uzun illər istifadə olunub. Kanadalı hərbçilərin və texniki heyətin LAV ailəsi ilə bağlı geniş təcrübəyə malik olması yeni sistemin tətbiqini asanlaşdırır.
Bu isə yeni platforma üçün ayrıca genişmiqyaslı təlim və logistika infrastrukturunun yaradılmasına ehtiyacı azaldır. Kanada şassisinə inteqrasiya edilən artilleriya modulu isə KNDS “Deutschland” tərəfindən hazırlanıb. Bu modul tam avtomatlaşdırılmış və ekipajsız işləyən müasir artilleriya sistemi kimi xarakterizə olunur.
Sistemin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri hərəkət halında atəş açmaq imkanına malik olmasıdır. Ənənəvi haubitsalarda maşın əvvəlcə dayanmalı, topu hazırlamalı və mərmini doldurduqdan sonra atəş açmalıdır. “Grizzly” isə bu mərhələləri minimuma endirərək əks-batareya atəşindən yayınmaq üçün daha yüksək yaşama qabiliyyəti təqdim edir.
Avtomatlaşdırma və azaldılmış ekipaj
“Grizzly” LAV SPH dəqiqədə 8-dən çox mərmi atmaq qabiliyyətinə malikdir. Bu göstərici avtomatik doldurma sisteminin üstünlüklərini nümayiş etdirir. Təxminən 43 kiloqram çəkisi olan 155 mm-lik mərmilərin əl ilə doldurulması uzun müddət yüksək atəş tempini saxlamağı çətinləşdirir.
Avtomatik sistem isə fiziki məhdudiyyətləri aradan qaldıraraq davamlı yüksək atəş sürətini təmin edir. Sistemin maksimal 70 kilometrlik mənzili istifadə olunan sursat növündən asılı olaraq dəyişir. Bununla belə, standart 155 mm-lik sursatlarla belə əksər döyüş meydanı təhdidlərindən daha uzaq məsafələrdən hədəfləri vurmaq mümkündür.
Platformada üç nəfərlik ekipaj xidmət göstərir və əlavə olaraq dördüncü hərbçi üçün də yer nəzərdə tutulub. Bu yanaşma KNDS artilleriya modulunun əsasını təşkil edən yüksək avtomatlaşdırma konsepsiyasını əks etdirir. Ənənəvi özüyeriyən haubitsalarda adətən altı və ya daha çox ekipaj üzvü tələb olunduğu halda, “Grizzly”də yükləmə, nişanalma və atəşə nəzarət prosesləri avtomatik şəkildə həyata keçirilir.
Daha az sayda ekipaj yalnız personal qənaəti demək deyil. Bu, həm də risk altında olan hərbçilərin sayını azaldır, logistika yükünü aşağı salır və uzunmüddətli əməliyyatlarda fəaliyyət tempinin artırılmasına kömək edir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
