“Zeteo” xəbər platforması bildirib: “Pentaqondakı və ABŞ hökumətinin digər strukturlarındakı rəsmilərə birbaşa Trampın Ağ Evindən gələn yeni göstəriş verilib ki, Kubaya qarşı mümkün hərbi əməliyyatlara hazırlığı artırsınlar”.
Məsələ ilə tanış olan iki mənbəyə və bu barədə məlumatlandırılmış başqa bir şəxsə istinad edən “Zeteo” yazıb ki, prezident Tramp ABŞ rəsmilərinin hədələyici açıqlamalarına baxmayaraq, Vaşinqtonun tətbiq etdiyi demək olar tam neft blokadası şəraitində Kuba prezidenti Migel Dias-Kanelin açıq itaətsizliyindən getdikcə daha çox qəzəblənib. Bu isə Trampın Venesuela prezidenti Nikolas Maduronun yanvarda hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması ilə nəticələnən əməliyyata bənzər şəkildə Kuba rəhbərliyinin bəzi üzvlərini qaçırmağı nəzərdən keçirməsinə səbəb olub.
“Zeteo”nun məlumatına görə, bu, Ədliyyə Nazirliyinin Kuba hökumət rəhbərləri ilə bağlı “narkotik, immiqrasiya, iqtisadi və zorakı cinayətlər” üzrə geniş istintaqının və “tez ittihamlar irəli sürmək” məqsədinin ehtimal olunan nəticəsi olacaq. “New York Times” bu barədə yaxınlarda yazmışdı.
“Zeteo”nun bu eksklüziv məlumatı Trampın bazar ertəsi Ağ Evdə jurnalistlərə “bununla işimiz bitəndən sonra Kubaya da baş çəkə bilərik” deməsindən sonra ortaya çıxıb. O, bunu ABŞ-nin İranla müharibəsinə istinadən söyləmişdi. Halbuki ötən ay Pentaqonun yüksək vəzifəli rəsmisi administrasiyanın “Kubanı işğal etmək və ya adanı hərbi yolla ələ keçirmək üçün məşq etdiyini” təkzib etmişdi.
“Zeteo”nun məlumatı yayımlandıqdan qısa müddət sonra senator Tim Keyn (Demokrat - Virciniya) “El Nuevo Día”ya bildirib ki, administrasiyanın Konqresin açıq icazəsi olmadan Kubaya qarşı hərbi əməliyyat keçirməsinin qarşısını almaq üçün gələn həftə Senatda Müharibə Səlahiyyətləri Qətnaməsi üzrə səsvermə təşkil etməyi planlaşdırır.
“Kubada rejim dəyişikliyi ABŞ üçün prioritet olmamalıdır”, - deyə Keyn bildirib və bu ayın əvvəlində Konqresin daha 51 üzvünün imzası ilə Trampa məktub göndərərək ABŞ-nin Kubaya qarşı davam edən yanacaq blokadasını pisləyib. Məktubda deyilirdi: “Sürətləndirilmiş enerji çöküşünü mühəndisləşdirməklə sizin administrasiya Kubanın əziyyətinə görə məsuliyyəti Kuba hökumətindən alıb birbaşa ABŞ-nin üzərinə qoyub”.
Dias-Kanel isə öz növbəsində son vaxtlar ABŞ mediasında fəal şəkildə çıxış edir, əsasən Vaşinqtonla dialoq və əməkdaşlığa üstünlük verdiyini təkrar edir, eyni zamanda ABŞ hərbi hücum başlatsa, Kubanın döyüşəcəyini bildirir. O, NBC-nin “Meet the Press” proqramında Kristen Uelkerə deyib: “Lazım gələrsə, öləcəyik”.
Bu arada, ada ilə bağlı ABŞ-nin eskalasiyasını davam etdirməsi üçün bəhanələr artırmış kimi görünür. “Axios” yazıb ki, Tramp administrasiyası Konqresi Kuba hökumətinin Rusiyaya Ukrayna müharibəsi üçün 5000-ə qədər hərbçi göndərilməsinə şərik olduğuna inandığı barədə məlumatlandırıb. Ada hakimiyyəti isə bu ittihamı qəti şəkildə rədd edir.
Administrasiyanın məxfilikdən çıxarılmış beş səhifəlik hesabatında deyilir: “Açıq mənbələr Havananın bütün Kuba döyüşçülərini rəsmi şəkildə göndərdiyini sübut etmir. Lakin rejimin bu axına bilərəkdən dözdüyünü, şərait yaratdığını və ya seçici şəkildə asanlaşdırdığını göstərən ciddi əlamətlər var”.
Davamedən humanitar böhran fonunda xaricdə, o cümlədən Rusiyaya vizasız səfər vasitəsilə iqtisadi imkanlar axtaran kubalıların Ukrayna müharibəsində döyüşdüyü barədə narrativ ötən ilin oktyabrında ABŞ diplomatları tərəfindən ABŞ-nin 66 illik ticarət embarqosunu pisləyən illik BMT qətnaməsinə qarşı çıxış toplamaq üçün istifadə olunmuşdu. Mənbələr RS-yə bildirib ki, bu hesabatın cümə axşamı Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsində Dövlət Departamentinin Latın Amerikası üzrə yüksək vəzifəli rəsmisi Maykl Q. Kozakın iştirakı ilə keçiriləcək və çoxdan gözlənilən dinləmədə gündəmə gətiriləcəyi gözlənilir.
Kubaya qarşı hərbi əməliyyatlara iddia edilən hazırlıqlar martın sonlarında ikitərəfli gərginliyin görünən yumşalmasından sonra baş verir. Həmin vaxt ABŞ 730 min barel xam neft daşıyan Rusiya tankerinin Kubanın Matanzas limanına yan almasına icazə verdi və bununla adaya enerji böhranından müvəqqəti rahatlıq verdi. Ardınca Kuba son on ildən çox müddətdə ən böyük kütləvi amnistiya çərçivəsində 2010 məhbusu azad etdi.
Kuba ABŞ səfirliyinin Havanadakı əməkdaşlarına öz fəaliyyətləri üçün yanacaq idxal etməyə icazə verdikdən sonra, ABŞ və Aİ sanksiyaları altında olan, dövlətə məxsus “Sovcomflot” şirkətinə aid başqa bir Rusiya neft tankeri olan “Universal” Karib hövzəsinə yola düşdü. Gəmi ötən həftə İngilis kanalından keçib və onun 2026-cı il aprelin 29-da Kubaya çatacağı təxmin edilir.
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Çində jurnalistlərə deyib ki, ölkəsi humanitar yardım kimi Kubaya neft göndərməyə davam etmək əzmindədir. Həmin yanacaq artıq Kuba sahillərində fəaliyyət göstərən iki Türkiyə enerji gəmisində elektrik enerjisi istehsalını bərpa etmək üçün istifadə olunur. Operator “Karadeniz Holdings”in bildirdiyinə görə, bu gəmilər ötən il yüksək əməliyyat xərcləri və mövcud yanacağın olmaması səbəbindən adanı tərk etmişdi.
Rusiya yanacağının göndərilməsinə icazə verilməsi barədə razılaşma ABŞ-nin Kubanın özəl sektoruna yanacaq satışına icazə vermək və qasırğadan zərər çəkmiş şərq bölgəsinə humanitar yardımı artırmaq addımlarından sonra baş verib. Kuba isə öz növbəsində Vatikanın vasitəçiliyi ilə siyasi məhbusları azad edib, özəl sahibkarlığa qoyulan məhdudiyyətləri yumşaldıb və Kuba amerikalılarına adada yaşamadan orada biznes sahibi olmaq və biznesə yatırım etmək icazəsi verib.
Eyni zamanda Kuba rəsmiləri dəfələrlə ABŞ-ni Kubanın iqtisadi transformasiyasında iştirak etməyə dəvət etdiklərini təkrar ediblər. Bu məqsədlə Kuba yaxınlarda dövlət kənd təsərrüfatı sisteminin liberallaşdırıldığını, dövlət idarəçiliyinin mərkəzsizləşdirildiyini və dövlətə məxsus maliyyə institutları vasitəsilə sərt valyutaya çıxışın artırıldığını elan edib, halbuki bu qərarların icrası və əhatə dairəsinə dair əlavə təfərrüatlar hələ məlum deyil.
Tramp administrasiyasının rəsmilərinə istinad edən ABŞ hökumətinə bağlı “Martí Noticias” bu həftə məlumat verib ki, fevralda Dövlət Departamentinin nümayəndələri ilə görüşən keçmiş Kuba prezidenti Raul Kastronun nəvəsi və cangüdəni ötən həftəsonu rəsmi Kuba hökumət blankında yazılmış məktubu prezident Trampa özəl sektor vasitəçisi ilə çatdırmağa cəhd edib. İddialara görə, həmin şəxs rəsmi akkreditasiyası olmadığı üçün yenidən adaya qaytarılıb.
İngilisdilli mediada işıqlandırılmayan bu uğursuz cəhdin məqsədinin, Havanada rejim dəyişikliyinin uzunmüddətli tərəfdarı olan və Kubanın elan etdiyi islahatları yetərli saymayan, adada tam siyasi və iqtisadi transformasiya tələb edən dövlət katibi Marko Rubionu keçərək birbaşa Trampa çıxış əldə etmək olduğu bildirilir.
İki ölkə arasında diplomatik irəliləyişlər sanki dayanmışkən, ABŞ sahilləri yaxınlığındakı kiçik bir adaya qarşı yenilənmiş hərbi müdaxilə təhdidləri Yaxın Şərqdə öz yaratdığı bataqlıqla üzləşən administrasiya üçün faydalı diqqət yayındırıcı vasitəyə çevrilə bilər. Həmin vəziyyət artıq ondan çox ABŞ hərbçisinin ölümü, seçki ilində benzinin qiymətinin kəskin artması və qlobal resessiyaya səbəb ola biləcək iqtisadi artım proqnozunun aşağı salınması ilə nəticələnib.
Məlumatlara görə, Tramp hələ Kubaya qarşı hərbi əməliyyatla bağlı qəti qərar verməyib və administrasiyanın ada ilə bağlı uzunmüddətli strategiyasının nədən ibarət olduğu da aydın deyil. Lakin Konqresin bəzi üzvləri zərbə endirildikdən sonranı gözləmirlər.
Kaine deyib: “Əgər başqa bir dövlət ABŞ-nin neftə çıxışını Tramp administrasiyasının Kubaya etdiyi kimi bloklasaydı, amerikalılar bunu müharibə aktı kimi qiymətləndirərdi. Bu müharibələr, o cümlədən Kubaya qarşı hər hansı yeni hücum, Konqresdə səsvermə olmadan qanunsuzdur”.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
