Çinin yardımı olmadan İranın minlərlə raketə sahib olması illər çəkəcək

2026/04/1776449158.jpg
Oxunub: 458     22:02     17 Aprel 2026    
İran yüz milyardlarla dollar itirib, bu isə həssas vəziyyətdə olan Müctəba Xameneyini sabitsizləşdirə bilər, ABŞ ilə razılaşma çərçivəsində 60 faiz zənginləşdirilmiş uran çıxarılmalıdır.

Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə xarici KİV-lər məlumat yayıb.

Əgər İran ballistik raket proqramını yenidən qurmaq üçün Çindən güclü yardım almasa, İsrail və ABŞ ordularının vurduğu zərər o deməkdir ki, rejim bir neçə il ərzində minlərlə raket əldə edə bilməyəcək. IDF cümə günü belə bildirib.

Digər tərəfdən, IDF-nin bu qiymətləndirməsinin əks tərəfi odur ki, əgər Pekin Tehranın ballistik raket proqramının bərpasına kömək etmək üçün bütün imkanlarını səfərbər etsə, bərpa daha sürətli və gözlənilməz şəkildə baş verə bilər.

IDF-nin müsbət ssenarisi ABŞ və İsrailin İranın ballistik raket aparatına bağlı çox sayda hədəf daxil olmaqla 2600-dən çox İran hərbi-sənaye obyektinə zərbələr endirməsinə əsaslanır.

Bu dərəcədə ciddi zəifləmə, kənardan kütləvi yardım olmadan, İranın indi istehsal edə biləcəyi və gələn bir-iki ildə istehsal edəcəyi minlərlə raket istehsal etmək imkanını itirməsi, eləcə də bir neçə il ərzində hər hansı yeni raketi əhəmiyyətli tempdə istehsal etmək qabiliyyətini itirməsi demək olardı.

Öz növbəsində, IDF-nin mənfi ssenarisi İranın bir neçə yüzdən 1000-ə qədər raketi saxlamasına əsaslanır. IDF nə qədər raketin qaldığını bilmir. Həmçinin Çindən gələcək ciddi yardım bu sahədə rejimin bərpasını gözlənilməz şəkildə sürətləndirə bilər.

İran müharibə zamanı yüz milyardlarla dollar itirib

Daha sonra IDF bildirib ki, İran müharibə zamanı yüz milyardlarla dollar itirib.

IDF İran prezidenti Məsud Pezeşkianın itkiləri minimum 150 milyard dollar kimi qiymətləndirdiyini sitat gətirib və ordu gözləyir ki, atəşkəsdən sonra rejim zərbə endirilən bütün ərazilərə gedib onları qiymətləndirmək üçün kifayət qədər vaxt tapdıqca bu rəqəm əhəmiyyətli dərəcədə artacaq.

Daha konkret deyilsə, IDF bildirib ki, İran ordusuna azı 25 milyard dollar ziyanı və ümumi iqtisadiyyatla kəsişən müxtəlif sektorlarda daha azı 45 milyard dollar ziyanı konkret şəkildə hesablaya bilir.

Hərbi-sənaye sektorunda təxminən 100 min işçi arasından bu o deməkdir ki, onların çoxu indi işsiz qalacaq və narazı olacaq. Artıq bir iri keçmiş şirkət vurulduğu nəhəng zərər səbəbindən bağlandığını rəsmi şəkildə elan edib.

IDF bildirib ki, bütün bunlar hazırda öldürülmüş Ayətullah Əli Xameneyinin oğlu Müctəba Xameneyinin rəhbərlik etdiyi İslam rejiminin İranda hakimiyyətdə qalmaq qabiliyyətinə təsir göstərəcək.

Bundan əlavə, IDF bildirir ki, Müctəbanın hakimiyyəti atasının hakimiyyəti qədər sabit deyil.

Bunun səbəbi odur ki, o yaralanıb və nə İrana, nə də dünyaya hətta video ilə də olsa heç bir ictimai açıqlama verməyib, müharibənin ortasında tələsik şəraitdə seçilib və dini legitimliyi, eləcə də bioqrafiyası həmişə atasınınkından daha zəif hesab olunub.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Çin   İran  


Bizi "telegram"da izləyin