Təbrik məktubunda dövlətimizin başçısına və Azərbaycan xalqına Amerika Birləşmiş Ştatlarının xalqı adından xoş arzularını yetirən C.Bayden qeyd edib: “Novruz bayramınızın dinc, firavan və sevincli keçməsini diləyirəm. Yenilənmə və düşünmə fəslini qeyd etdiyimiz bir vaxtda Amerika Birləşmiş Ştatları ölkələrimiz arasında tərəfdaşlığa və gələcək nəsillər üçün regionda təhlükəsizliyi təşviq edəcək, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında möhkəm və ləyaqətli sülhə nail olunmasına davamlı sadiqliyini bir daha təsdiq edir. Bu il ərzində regional bağlılığın irəlilədilməsi və iqtisadi inkişafın genişləndirilməsi üçün Sizinlə birgə çalışmağı arzu edirəm”.
ABŞ-nin bənzər hallarda ənənəvi olaraq Xəzər dənizi hövzəsinin enerji və Azərbaycanın kommunikasiya imkanlarını, layihələrə öz dəstəyini ifadə etdiyini, daha əvvəl isə Vaşinqtonun terrorizmə qarşı mübarizədə Bakının müsbət iştirakını da vurğuladığını nəzərə alsaq, mesajın tonu kifayət qədər təmkinlidir. Bayden hansı layihələri nəzərdən tutduğunu açıqlamadan iqtisadi inkişafın genişləndirilməsi və Cənubi Qafqaza inteqrasiyanın məqsədəuyğunluğundan danışır. ABŞ Prezidenti noyabrda Bakıda keçiriləcək iqlim problemlərinə dair beynəlxalq konfransa istinad etməyib.
Bu baxımdan maraqlıdır ki, Münxen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Baydenin xüsusi nümayəndəsi, ABŞ-nin keçmiş dövlət katibi Con Kerri İlham Əliyevlə görüşüb və mətbuata onun ABŞ-ni iqlim problemləri ilə bağlı Bakıda keçiriləcək beynəlxalq tədbirdə təmsil edəcəyi barədə məlumat verib. ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenlə İlham Əliyev arasında Münxendə keçirilən danışıqlardan dərhal sonra Azərbaycanın energetika nazirinin Vaşinqtona getdiyi məlum olub. Baydenin mesajına əsasən, tərəflər arasında dəqiq razılaşmalar yoxdur. Belə çıxır ki, ABŞ Prezidenti prezident seçkilərinin ilin sonunda olduğunu nəzərə alaraq, Azərbaycanla əlaqələr üçün müddət qoyur.
Mesajda Ermənistan və Azərbaycan arasında vasitəçilik və danışıqlar üçün platformanın təmin edilməsi barədə heç bir söz yoxdur. Dövlət Departamentinin Qafqaz məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Bono bu yaxınlarda İrəvana səfər edib. Mətbuat onun yaxın gələcəkdə Azərbaycana da səfər edəcəyinə eyham vurur. Bununla belə, ekspertlər Vaşinqtonda Ermənistan-Azərbaycan nazirlər görüşünün təşkili imkanını “çox aşağı” qiymətləndirirlər. Mətbuat daha çox Tbilisidə Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin nizamlanmasına dair sazişin imzalanması perspektivindən bəhs edir.
Birləşmiş Ştatlar Ermənistan-Azərbaycan tarixi barışığına marağını itirib, yoxsa Prezident Bayden ilin sonuna qədər buna nail olmaq üçün heç bir real ilkin şərt görmür və seçkiqabağı kampaniyanı başqa çətin problemlə yükləməmək üçün birbaşa iştirak etmək istəyini də nümayiş etdirmir? Hazırda Azərbaycanın öz kommunikasiya-logistika imkanları ilə Rusiya, Avropa İttifaqı və Böyük Britaniyanın marağını tarazlaşdırmaq vəzifəsi var ki, bu da, görünür, yüksək rəqabətlidir.
Hər bir halda ABŞ-nin Azərbaycandan “geri çəkilməsi” ancaq taktiki xarakter daşıya bilər. Baydenin İlham Əliyevə yaz bayramı münasibətilə təbrik məktubu göndərməsi Gürcüstanın Baş nazirinin Bakıya səfəri günü dərc edilib. Bu, təsadüfidir?
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan gürcü tərəfdaşlarını anladıqlarını və bu il Türkiyədə “3+3” regional formatında planlaşdırılan müzakirələrə Gürcüstanın da cəlb olunmasını arzuladıqlarını bildirib. ABŞ Gürcüstana siqnal göndərir? Fransa Aİ-nin “suverenliyi” ilə ABŞ-yə qarşı çıxır? Cənubi Qafqazda yeni status-kvo ilə bağlı Rusiya-Türkiyə-Britaniya razılaşması mümkündürmü?
Asif Cəfərov
Ordu.az
