Qarabağ danışıqları prosesi ilə bağlı növbəti qiymətləndirməni bir kənara qoyaq. Bu qiymətləndirmənin ümumi məntiqi Ermənistanın Baş naziri və komandasının 2020-ci ildən sonra mütəmadi olaraq təkrarladıqları, 44 günlük müharibədən əvvəlki çıxışlarına mahiyyətcə ziddiyyətli mövqelər bildirmələridir.

Müharibədən sonra irəli sürülən məntiq isə ondan ibarətdir ki, Qarabağ məsələsində baş verənlər əvvəlki hökumətin qoyduğu ağır mirasdır. Hər bir tərəf məğlubiyyətə görə digərini günahlandırarkən, keçmiş və indiki erməni hakimiyyətlərinin qarşılıqlı ittihamları sahəsinə girməyəcəyik. Əslində Ermənistanın üçüncü respublikasının gedişatına “xaç” çəkən, onu mənasız qiymətləndirən bəyanatlara toxunaq. Nəzərə alaq ki, Qarabağın işğal altında saxlanılması Ermənistanın əsas səyi olub, bu isə perspektivsiz bir iş olub və yalnız Ermənistanın bu problemə görə Rusiyanın təsiri altına düşməsinə səbəb olub.

Təbii ki, sözün əsl mənasında belə deyilməsə də, bu barədə çox şəffaf şəkildə danışılır. Bir şey aydındır ki, Ermənistanda Sovetlərin dağılmasından sonrakı proses son dərəcə mürəkkəb olub, işğalın saxlanılması və onun “legitimləşdirilməsi”nə cəhd əslində dövlətçiliyin tənəzzülünə səbəb olub.

Həmin dövrdə çətin problemlər aradan qalxmasa da, çətin görünən hərbi, iqtisadi, diplomatik və sosial məsələlər digər tərəflərin müdaxiləsi ilə həll edilirdi. İndi isə Ermənistanda daxili siyasi mülahizələrdən çıxış edərək, bütün bunlara xətt çəkmək və bütün bunların mahiyyətcə mənasız bir proses olduğunu elan etməyə qarar veriblər.

Təbii ki, “forpost”luğa paralel olaraq bütün bunları irəli çəkən bir fenomen - ən ağır fiziki və psixoloji nəticələri olan korrupsiya da mövcuddur. Amma əsl problem erməni dövlətçiliyinin mahiyyəti, məntiqi və kursu, formalaşan məqsədləri və onlara xidmət etməyə yönəlmiş səylər yox, məhz burada olub. Ermənistanda olmayan dövlətçilik prosesini mahiyyətcə mənasız elan etmək hər bir halda böyük təfəkkür və psixoloji boşluq yaradır, çünki əvvəlkini mənasız elan etməklə, yeni məna bəyan etmək lazımdır. Yeni isə məna yoxdur, çünki “iqtisadi rifah” dövlətçiliyin mənası ola bilməz. İqtisadi tərəqqi dövlətçiliyin mənasını saxlamaq, xidmət etmək, qorumaq üçün vasitə ola bilər.

Aqil Məmmədov
Ordu.az