Görüşlə bağlı heç bir təfərrüat verilməsə də, Ərdoğan bildirib ki, regionda davamlı sülhün əldə olunması üçün bütün səylər göstərilir: “Müharibədə heç kim qalib gəlmir, sülhdə heç kim uduzmur”. Təbii ki, bu, bəlkə də nisbi razılaşmalardan, yaxud sabitliklə bağlı ümumi anlayışın mövcudluğundan xəbər verir.

Türkiyə tərəfinin ən azı xüsusilə vurğuladığı və kifayət qədər geniş təbliğat edilən məsələ taxıl müqaviləsinin bərpa olunmasıdır. Putin bəyan edib ki, Qərb sadəcə olaraq saxtakarlığa əl atıb, ehtiyacı olan ölkələrə taxılın çatdırılması da daxil olmaqla öhdəliklərini yerinə yetirməyib, Ukrayna isə humanitar saziş adı altında “pərdələnərək” həmin zonada Rusiyanın infrastrukturuna hücum edib. Putin bunun belə davam edə bilməyəcəyini bildirib. Eyni zamanda, o, Rusiya ilə razılaşdırılmış bütün şərtlərin yerinə yetiriləcəyi, o cümlədən Rusiya kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracının məhdudlaşdırılması, kənd təsərrüfatı texnikası ilə bağlı sanksiyalar, eləcə də ölkəsinə qarşı bank qadağalarının aradan qaldırılacağı təqdirdə, sazişin bərpasını müzakirə etməyə hazır olduqlarını bildirib.

Ərdoğan Türkiyənin vasitəçiliyə hazır olduğunu və yaxın vaxtlarda BMT ilə razılaşdırmağa çalışacaqları yeni paket həll planı hazırlayacaqlarını bildirib. Ərdoğan sövdələşmənin bərpası ilə bağlı razılığa gəlməyin mümkün olacağına əmin olduğunu bildirib. Bu, aralıq razılaşmanın göstəricisi kimi dəyərləndirilməlidir. “Yağıntılar”ın yenidən başlaya biləcəyinə isə zəmanət yoxdur və bu, Ukrayna cəbhəsindəki vəziyyətdən asılıdır. Rusiya Türkiyə ilə münasibətləri müsbətə doğru çevirmək üçün Ankaradan Ukraynanın əks-hücumunun “uğursuzluğunun davam etdirilməsinə” dəstək verməsini və ya ən azı Rusiya və İrana problem yaratmamaq üçün “təminat” verməsini istəyə bilər. Bu isə həmin saziş qarşılığında Qafqazda da mümkün gərginlik və ya alovlanma riskləri törədən hədəflərin zərərsizləşdiriləcəyi deməkdir.

Asif Cəfərov
Ordu.az