Məsələ ondadır ki, qurum sadəcə struktur, sadəcə orqan və ya sadəcə bina, mövqelər sistemi və müəyyən iyerarxiya deyil, ilk növbədə müəyyən düşüncə ümumiliyi, dəyərlər sistemidir. Bunsuz heç bir qurum sabit və davamlı ola bilməz. Məhz buna görə də Ermənistanda korrupsiya həyat qabiliyyətinə malikdir, yəni institusionallaşıb. Çünki onun ideoloji-dəyər sistemindən uzaqlaşmış ənənəvi əsası var. Və artıq 30 ilə yaxındır ki, Ermənistanda onu neytrallaşdırmaq, dövlət institutlarının ideoloji-dəyər sisteminin əsasını formalaşdırmaq üçün addımlar atmaqdansa, bunu daha da dərinləşdirirlər.
Nəticədə, Ermənistanda dövlət işləmir, ancaq korrupsiyalaşmış kvazi-dövlətin işi ört-basdır edilir və artıq onun pərdəsinə çevrilib. Paşinyanın üç illik idarəetmə dövründə çoxsaylı korrupsiya faktlarına şahidlik etmişik. Paşinyan hakimiyyəti özündən öncəki korrupsioner sistemi kökündən sökmək və onu həqiqətən işləyən dövlət sisteminə, dövlət institusional mexanizminə çevirmək üçün heç bir addım atmayıb, əksinə Anna Hakobyanın rəhbərlik etdiyi fond üzərindən korrupsiya fəaliyyətləri daha da çoxalıb.
Ümumiyyətlə, 2018-ci ildən sonra Ermənistanda baş verən hadisələrin reformasiya effektindən danışmağa ehtiyac yoxdur. Təbii ki, burada arqumentlər gətirmək olar ki, iki ildən sonra ağır "Covid" epidemiyası, sonra müharibə, sonra daxili siyasi gərginlik və s. baş verib. Ancaq "klassik"lərin dediyi kimi, həmişə təqdim etmək üçün bir səbəb olacaq. Bu arada Ermənistan öz biliyi, bacarığı, ideyası, dünyagörüşü və qavrayışı, komandası, iradəsi, dəyərlər sistemi və s. ilə islahatçı axtarır. Lakin Ermənistanda islahatçı və islahatçı komanda yoxdur. Fiskal gəlirlərin yığılmasının artırılması heç bir şəkildə islahat deyil. Qondarma qanunvericilik təşəbbüsləri də heç bir şəkildə islahat deyil.
Nəticə etibarilə, bütün bunlar Ermənistanda ən ağır sosial-psixoloji vəziyyətin yaratdığı böyük ictimai psixoz təəssüratı yaradır. Əsas problem Ermənistanda perspektivlərin və bunun əlamətlərinin bağlanmasıdır. Ermənistana saxta mühazirələr oxuyan korrupsioner məmurlar yox, şəxsi addımları, şəxsi fədakarlıqları, şəxsi təşəbbüslərini bir kənara qoyaraq, korrupsiyaya bulaşmamış, regional həqiqi sülhə can atan səlahiyyətlilər lazımdır.
Ermənistanda isə o siyasət məhsuldarlığı dövrü yoxdur, nəticədə praktiki, real siyasət də yoxdur və meydan geniş radikal kütlə ilə doludur. Beləliklə, Ermənistandakı ictimai-siyasi transformasiyaların potensialı onlara dair təkliflərin obyektivliyi, konkretliyi, ideoloji cəhətdən reallığı və bütün bunların üzərində işləmək istəyi ilə ölçülməlidir ki, bu da rəsmi İrəvanda olmayan müxtəlif çaplı və siyasi məhsuldarlıq miqyasında silsilələri nəzərdə tutur.
Aqil Məmmədov
Ordu.az
