Ordu.az xəbər verir ki, sənəddə aşağıdakı müddəalar yer alıb:

1. İran İslam Respublikası və ABŞ, mövcud müharibədəki müttəfiqləri ilə birlikdə, bu Anlaşma Memorandumunun imzalanmasından sonra Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə müharibənin dərhal və daimi dayandırıldığını elan edir və həmin andan etibarən bir-birinə qarşı heç bir düşmənçilik hərəkəti etməməyi, həmçinin güc tətbiqindən və ya bununla hədələməkdən çəkinməyi öhdələrinə götürürlər. Yekun saziş bu maddənin və digər müddəaların təsdiqini ehtiva edəcək.

2. İran İslam Respublikası və ABŞ bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyi, həmçinin qarşı tərəfin daxili işlərinə müdaxilə etməməyi öhdələrinə götürürlər.

3. İran İslam Respublikası və ABŞ qarşılıqlı razılıq əsasında müddətin uzadılması imkanı olmaqla, maksimum 60 gün ərzində yekun sazişə nail olmaq üçün danışıqlar aparmağı öhdələrinə götürürlər.

4. Bu Anlaşma Memorandumunun imzalanmasından dərhal sonra ABŞ dəniz blokadasını ləğv edir, İran İslam Respublikasına qarşı hər hansı müdaxilənin və ya maneələrin qarşısını alır, həmçinin maksimum 30 gün ərzində gəmiçiliyi tam ötürücülük qabiliyyətinə qaytarır. Gəmilərin hərəkəti İranın müharibədən əvvəlki daşımalarına uyğun olmalıdır. ABŞ eyni zamanda yekun sazişdən sonra 30 gün ərzində ətraf bölgələrdəki qüvvələrini çıxarmağı öhdəsinə götürür.

5. Bu Anlaşma Memorandumunun imzalanmasından sonra İran İslam Respublikası Fars körfəzindən Oman dənizinə və əks istiqamətdə ticarət gəmilərinin hərəkətinin 30 gün ərzində müharibədən əvvəlki səviyyəyə çatdırılması üçün dərhal tədbirlər görür. Bu proses texniki maneələrin aradan qaldırılması və İran tərəfindən mina təmizləmə işlərinin aparılması nəzərə alınmaqla həyata keçiriləcək.

6. ABŞ regional tərəfdaşları ilə birlikdə İran İslam Respublikasının bərpası və iqtisadi inkişafı üçün hərtərəfli plan hazırlamağı, eyni zamanda ən azı 300 milyard dollar həcmində maliyyələşməni təmin etməyi öhdəsinə götürür. Bu proqramın həyata keçirilməsi mexanizmi yekun saziş çərçivəsində 60 gün ərzində formalaşdırılacaq.

7. ABŞ yekun saziş çərçivəsində razılaşdırılacaq qrafik əsasında İran İslam Respublikasına qarşı tətbiq edilən bütün sanksiyaları, o cümlədən BMT Təhlükəsizlik Şurasının və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin İdarəçilər Şurasının qərarlarını, eləcə də ABŞ-nin bütün birbaşa və dolayı sanksiyalarını ləğv etməyi öhdəsinə götürür.

8. İran İslam Respublikası təsdiq edir ki, heç vaxt nüvə silahı istehsal etməyəcək. İran və ABŞ zənginləşdirilmiş materialın taleyi, eləcə də İranın nüvə ehtiyacları daxil olmaqla qarşılıqlı razılaşdırılmış bütün digər nüvə məsələlərinin yekun sazişdə tənzimlənməsi barədə razılığa gəliblər. Yekun saziş bu müddəaları təsdiqləyəcək.

9. İran İslam Respublikası və ABŞ yekun saziş əldə olunana qədər status-kvonun qorunması barədə razılığa gəliblər. İran nüvə proqramı üzrə mövcud vəziyyəti saxlayacaq, ABŞ isə yeni sanksiyalar tətbiq etməyəcək və regiondakı hərbi qüvvələrinin sayını artırmayacaq.

10. ABŞ bu Anlaşma Memorandumunun imzalanmasından dərhal sonra və sanksiyaların ləğv ediləcəyi tarixədək ABŞ Maliyyə Nazirliyi vasitəsilə İran xam neftinin, neft-kimya məhsullarının və onların törəmələrinin, həmçinin bank, sığorta, nəqliyyat və digər əlaqəli xidmətlərin ixracına icazə verəcəyini öhdəsinə götürür.

11. ABŞ yekun saziş üzrə danışıqların gedişinə uyğun olaraq İran İslam Respublikasının dondurulmuş və ya məhdudlaşdırılmış vəsait və aktivlərinin azad ediləcəyini və tam istifadəyə açılacağını öhdəsinə götürür. Bu vəsaitlər əsas hesabda və ya köçürülmüş formada olmasından asılı olmayaraq İran Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi bütün yekun ödənişlər üçün istifadə edilə biləcək və tam əlçatan olacaq. ABŞ bunun üçün bütün zəruri icazə və lisenziyaları təqdim edəcək.

12. İran İslam Respublikası və ABŞ yekun sazişin uğurlu icrasına və gələcək öhdəliklərin yerinə yetirilməsinə nəzarət etmək üçün icra mexanizmi yaradılması barədə razılığa gəliblər.

13. Bu Anlaşma Memorandumunun imzalanmasından, həmçinin 4-cü, 5-ci, 10-cu və 11-ci maddələrin icrasına başlanılmasından və həmin addımların davamlı şəkildə həyata keçiriləcəyinə dair təminatlar əldə edildikdən sonra İran İslam Respublikası və ABŞ yalnız qalan maddələr üzrə yekun saziş danışıqlarına başlayacaqlar.

14. Yekun saziş BMT Təhlükəsizlik Şurasının məcburi qətnaməsi ilə təsdiqlənəcək.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az