Ordu.az xəbər verir ki, müqavilə F-35 “Block 4” modernizasiya proqramı çərçivəsində NATO-nun iki üzv ölkəsinin özünün hazırladığı sursatların platformaya inteqrasiyasını və döyüş imkanlarının artırılmasını nəzərdə tutur.
Müqavilə silah inteqrasiyasının sistem funksiyalarının qiymətləndirilməsi mərhələsindən inkişaf sınaqlarına qədər bütün prosesi əhatə edir. Bundan əlavə, F-35A, F-35B və F-35C variantlarının hamısına ortaq taktiki məlumatların qeydiyyatı sisteminin inteqrasiyası da həyata keçiriləcək.
ABŞ Müharibə Nazirliyinin açıqlamasına görə, müqavilə Birləşmiş Krallıq və İtaliyaya məxsus silah sistemlərinin F-35 platformasına inteqrasiyası üçün proqram təminatının hazırlanmasını, sistem mühəndisliyi və sınaq işlərini əhatə edir.
Yeni sursatların F-35-ə inteqrasiyası məqsədilə döyüş tapşırığı proqram təminatı hazırlanacaq, avionik sistemlərlə uyğunlaşdırma aparılacaq, uçuş sınaqları, sursatın ayrılma sınaqları və əməliyyat təsdiqləmə prosesləri həyata keçiriləcək.
Müqavilə yeni F-35-lərin alınmasını deyil, hazırda xidmətdə olan və gələcəkdə təhvil veriləcək təyyarələrin proqram təminatı və sistem yeniləmələri hesabına döyüş imkanlarının artırılmasını hədəfləyir.
Layihə çərçivəsində Birləşmiş Krallıq Hərbi Hava Qüvvələri və Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin inventarında olan F-35B qırıcılarının yeni silah sistemləri ilə təchiz edilməsi planlaşdırılır.
ABŞ Müharibə Nazirliyi inteqrasiya olunacaq sursatların adını açıqlamasa da, Birləşmiş Krallığın “Block 4” modernizasiya proqramına MBDA tərəfindən hazırlanmış SPEAR 3 yüksək dəqiqlikli zərbə sursatı və “Meteor” “hava-hava” raketinin daxil ediləcəyi gözlənilir.
Bu sursatların inteqrasiyası sayəsində F-35B qırıcılarının güclü hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə qorunan quru hədəflərinə və qabaqcıl hava təhdidlərinə qarşı effektivliyinin artırılması nəzərdə tutulur.
İtaliya da F-35A və F-35B qırıcılarına milli silah sistemlərini inteqrasiya edəcək ölkələr sırasındadır. Ölkə Cameri Yekun Yığım və Yoxlama (FACO) müəssisəsi sayəsində Avropada F-35 istehsalı, texniki xidməti və modernizasiyasında mühüm rol oynayır. Müəssisə Avropa istifadəçiləri üçün təyyarələrin yığılması ilə yanaşı, texniki xidmət, təmir və modernizasiya mərkəzi kimi də fəaliyyət göstərir.
Müqavilə çərçivəsində bütün F-35 variantlarına ortaq taktiki məlumatların qeydiyyatı sistemi də inteqrasiya ediləcək. Bu sistem vasitəsilə uçuş göstəriciləri, sensor fəaliyyəti, radioelektron mübarizə məlumatları, sursat istifadəsi və pilotun hərəkətləri qeydə alınacaq. Toplanan məlumatlar tapşırıqdan sonrakı təhlillərə, proqram təminatının yoxlanılmasına və gələcək “Block 4” yeniləmələrinin hazırlanmasına dəstək verəcək.
“Technical Refresh 3” (TR-3) platforması üzərində qurulan “Block 4” modernizasiya paketi daha yüksək hesablama gücü, artırılmış yaddaş tutumu, qabaqcıl radioelektron mübarizə sistemləri, yeni sensorlar, gücləndirilmiş şəbəkə mərkəzli əməliyyat imkanları və daha geniş sursat inteqrasiyasını özündə birləşdirir.
Bu modernizasiya nəticəsində F-35 qırıcısının yaxın illərdə qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərinə qarşı effektivliyini qoruması və müxtəlif döyüş tapşırıqlarına uyğunlaşması məqsəd qoyulur.
Milli sursatların inteqrasiyası sayəsində Birləşmiş Krallıq və İtaliya öz müdafiə ehtiyaclarına uyğun silah sistemlərindən istifadə edə biləcək, eyni zamanda NATO-nun ortaq əməliyyat imkanları ilə tam uyğunluğunu qoruyacaq.
ABŞ Müharibə Nazirliyinin məlumatına görə, işlər Birləşmiş Krallığın Samlesberi şəhərində, ABŞ-nin Texas ştatındakı Fort-Uort müəssisəsində və F-35 proqramına aid digər mərkəzlərdə aparılacaq.
Rəsmilər bildirirlər ki, müqavilənin maliyyə həcmi təyyarə istehsalı layihələri ilə müqayisədə məhdud olsa da, bu addım F-35-in proqram təminatı əsaslı modernizasiya prosesinin mühüm mərhələlərindən biri hesab olunur.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
