Almaniya İkinci Dünya müharibəsinin başa çatmasından, yəni 80 ildən artıq müddətdən sonra ölkənin inşa edəcəyi ən böyük döyüş gəmilərini əhatə edən 17,2 milyard dollarlıq proqramı ləğv edib. Almaniya Müdafiə Nazirliyi Niderlandın “Damen” şirkətinin Almaniyanın “Blohm+Voss” və “Naval Vessels Lürssen” (NVL) şirkətləri ilə birlikdə altı F126 sifariş əsasında istehsal ediləcək freqat tikməsi planından imtina edib. Bunun əvəzinə Berlin “ThyssenKrupp Marine Systems” tərəfindən istehsal ediləcək səkkiz daha kiçik MEKO A-200 freqatı alacaq.
MEKO A-200 freqatı Almaniyanın MEKO (Mehrzweck-Kombination) döyüş gəmiləri ailəsinə daxildir və mövcud MEKO 200 freqatının yeni versiyası hesab olunur. MEKO 200 layihəsinin tarixi 1980-ci illərin sonlarına gedib çıxır. Hazırda Türkiyə, Yunanıstan, Portuqaliya və Misir də daxil olmaqla bir sıra ölkələr standart MEKO 200 freqatlarından istifadə edir. MEKO A-200 istismara verildikdən sonra Almaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin (Deutsche Marine) xidmətində olan dörd köhnə “Brandenburg” sinfinə məxsus sualtı qayıqlara qarşı mübarizə freqatını əvəz edəcək.
MEKO A-200 freqatının texniki xüsusiyyətləri
İstismara verilməsi: Hələ təqdim olunmayıb (ilk təhvilin 2029-cu ildə həyata keçirilməsi gözlənilir)
İstehsal sayı: 0 (hazırda 4 ədəd planlaşdırılır, 8-ə qədər artırılması mümkündür)
Uzunluğu: 121 metr
Eni: 16,4 metr
Subasımı qabiliyyəti: Təxminən 3950 ton (tam yüklə)
Mühərrik sistemi: CODAG-WARP (dizel və qaz turbininin kombinasiyası, su reaktiv mühərriki və təkmilləşdirilmiş vintlər)
Maksimum sürəti: 29+ düyün (53,7 km/saat)
Üzmə məsafəsi: Optimal sürətlə 6500-dən çox dəniz mili (12 038 km)
Silahlanması:
Əsas top:
- 1 ədəd 127 mm və ya 76 mm dəniz topu
“Hava-hava” raketləri:
- 32 borulu şaquli buraxılış sistemi (adətən VL MICA və ya “Barak 8” raketləri ilə təchiz edilir)
Gəmi əleyhinə silahlar:
- 8 ədəd “yer-yer” raketi (məsələn, “Exocet” və ya “BrahMos”)
Sualtı qayıqlara qarşı silahlar:
- 4 ədəd 324 mm torpedo aparatı
Əlavə silahlar və özünümüdafiə vasitələri:
- 30 mm və ya 40 mm toplar
- İstilik və kütləvi hədəf yayınma sistemləri
- Akustik əks-tədbir sistemləri
Aviasiya qrupu:
- 2 ədəd 6 tonluq və ya 1 ədəd 11 tonluq helikopter üçün anqar
İnsansız sistemlər:
- 2 ədəd pilotsuz uçuş aparatı yerləşdirmək imkanı
Qayıqlar:
- Yan tərəfdən buraxılış və qəbul sistemi vasitəsilə 2 ədəd 8 metrlik RHIB tipli sərt gövdəli şişmə qayıq
Ekipaj:
- 125 nəfər əsas heyət
- Əlavə olaraq 49 nəfərlik şəxsi heyət və ya xüsusi təyinatlılar üçün yer
Almaniya niyə yeni freqatlarla bağlı qərarını dəyişdi?
Almaniya kansleri Fridrix Merts ölkənin hərbi imkanlarının artırılmasına rəhbərlik edir və NATO üzvü olan Almaniyanın onilliyin sonuna qədər Avropanın ən böyük ənənəvi silahlı qüvvələrinə malik olması gözlənilir. Berlin çoxsaylı hərbi proqramlara böyük həcmdə investisiya yatırır və bu prosesə dəniz qüvvələrinin gücləndirilməsi də daxildir.
İndiyədək Almaniyanın dəniz strategiyası əsasən NATO-nun kollektiv müdafiəsinə və regional təhlükəsizliyə yönəlib, uzaq okeanlarda qlobal fəaliyyət göstərmək məqsədi daşımayıb. MEKO A-200 sualtı qayıqlara qarşı mübarizə freqatları Avropa ətrafındakı sularda yerinə yetiriləcək vəzifələr üçün daha uyğun hesab olunur.
“The Maritime Executive” nəşri yazır ki, Almaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Şimal dənizi və Şimali Atlantikdə sualtı qayıqlara qarşı mübarizə imkanlarını qorumaq üçün təcili olaraq yeni gəmilərə ehtiyacı var və bu imkanlar Rusiyanın bölgədəki fəaliyyətinə qarşı mühüm əhəmiyyət daşıyır. Nəşr əlavə edir ki, Berlin əvvəlcə A-400 freqatını nəzərdən keçirsə də, “təslim müddətinin xeyli uzun olması səbəbindən bu layihədən imtina edilib”.
Rusiyanın sualtı qayıq parkı son illərdə yenidən güclənib və hazırda ABŞ və NATO üçün çox ciddi strateji təhlükə hesab olunur. Bu gün Kremlin sualtı parkı Rusiyanın əsas döyüş gəmiləri rolunu oynayaraq uzaq dənizlərdə ölkənin hərbi gücünü nümayiş etdirir. Bu vəziyyət Qərbi sualtı qayıqlara qarşı mübarizə strategiyalarını təcili şəkildə yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir və görünür, Berlin bu məsuliyyəti üzərinə götürməyə hazırdır. Xüsusilə də Böyük Britaniyanın Kral Donanmasının əvvəlki gücündən çox uzaq olduğu nəzərə alınarsa.
Freqatlar üçün daha böyük həmişə daha yaxşı demək deyil
F126 freqatları ilə bağlı əsas arqumentlərdən biri onların İkinci Dünya müharibəsindən sonra Almaniyanın istismar edəcəyi ən böyük suüstü döyüş gəmiləri olacağı idi. Lakin proqram dəfələrlə gecikdiyindən ilk gəminin ən tez 2032-ci ildə təhvil veriləcəyi gözlənilirdi. Almaniyanın hərbi planlaşdırıcıları hesab ediblər ki, Almaniya və NATO bu qədər gözləyə bilməz.
Lakin problem təkcə tikintinin gecikməsi ilə bağlı deyil. Ukrayna müharibəsindən çıxarılan dərslər də göstərdi ki, iri döyüş gəmiləri eyni zamanda iri hədəflərdir. Bunun ən bariz nümunəsi 2022-ci ilin aprelində Rusiya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Qara dəniz donanmasının flaqmanı olan “Moskva” kreyserinin batırılmasıdır. Bundan başqa, pilotsuz uçuş aparatı və insansız sualtı platformalar Rusiyanın daha bir neçə döyüş gəmisini ya məhv edib, ya da sıradan çıxarıb.
Görünür, Vaşinqton isə bu dərsləri tam nəzərə almayıb. Buna misal olaraq son nəsillərdə hazırlanacaq ən böyük aviadaşıyıcı olmayan suüstü döyüş gəmiləri kimi təqdim edilən “Trump” sinfinə məxsus döyüş gəmilərinin inşası ilə bağlı çağırışlar göstərilir.
Freqat müqaviləsinin ləğvi “Rheinmetall” üçün ağır zərbə oldu
Proqramın ləğv edilməsi freqatların tikintisində mühüm rol oynayacağı planlaşdırılan “Rheinmetall” üçün də ciddi geriləmə hesab olunur. Şirkət dəniz müdafiə sənayesinə daxil olmaq məqsədilə bu ilin əvvəlində “Naval Yards Lürssen” gəmiqayrma zavodunu satın almışdı.
Qərarın açıqlanmasından sonra “Rheinmetall”ın səhmləri 20 faiz ucuzlaşdı ki, bu da 1989-cu ildən bəri ən kəskin eniş oldu. Digər tərəfdən, MEKO A-200 freqatlarına keçid “ThyssenKrupp” və onun Kil və Bremerhafendə çalışan əməkdaşları üçün müsbət xəbərdir. Yeni A-200 freqatlarından birincisinin 2029-cu ildə təhvil verilməsi planlaşdırılır ki, bu da F126 proqramının son təqvimi ilə müqayisədə xeyli erkən tarixdir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
