TAYFUN “Blok 4” Türkiyənin müdafiə imkanlarını regional və qlobal miqyasda gücləndirmək məqsədilə hazırlanmış hipersəs ballistik raketdir. Strateji hədəfləri yüksək dəqiqliklə vurmaq qabiliyyətinə malik olan bu sistem müasir döyüş şəraitində çəkindirmə yaratmaq məqsədilə hazırlanıb. Raket yüksək sürəti, manevr imkanları və radioelektron mübarizə təsirlərinə qarşı dayanıqlılığı ilə diqqət çəkir. Eyni zamanda Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin əməliyyat çevikliyini artırmağı hədəfləyir.
Ümumi xüsusiyyətlər
İlk:
Türkiyənin ilk hipersəs ballistik raketi olma xüsusiyyətinə malikdir.
Məqsəd:
Strateji hədəflərə qarşı istifadə üçün hazırlanıb. Hava hücumundan müdafiə sistemləri, komanda-idarəetmə mərkəzləri, hərbi anqarlar və kritik infrastruktur obyektləri kimi strateji hədəflərin məhv edilməsinə yönəlib.
Sürət:
Hipersəs sürəti (“Mach” 5-dən yüksək), mövcud hava hücumundan müdafiə sistemlərini təsirsiz hala gətirə bilən sürət göstəricisi.
Mənzil:
Türkiyənin ən uzun mənzilli yer-yer tipli ballistik raketidir.
Platforma:
Qurudan mobil platformalar vasitəsilə buraxıla bilir, sürətli yerləşdirmə və vur-qaç qabiliyyəti təmin edir.
Çeviklik:
Gecə-gündüz və bütün hava şəraitində fəaliyyət göstərə bilir. Dəniz hədəflərinə qarşı istifadə imkanına malikdir.
Dəqiqlik:
Metrdən aşağı sapma göstəricisinə malik yüksək dəqiqlik. GPS siqnallarının kəsilməsi halında belə 5 metrlik dəqiqliklə hədəfi vurmaq qabiliyyətinə malikdir (CEP göstəricisinin bir neçə metr səviyyəsində olduğu bildirilir).
Texniki xüsusiyyətlər
TAYFUN “Blok 4”ün texniki xüsusiyyətləri raketin müasir döyüş meydanındakı effektivliyini və texnoloji üstünlüyünü nümayiş etdirir:
Uzunluq:
Təxminən 10 metr.
Çap:
938 mm.
Çəki:
7200 kq (7,3 tonluq variantlarının da olduğu bildirilir).
Sürət:
“Mach” 5+ (hipersəs sürəti, səs sürətindən 5 dəfədən çox yüksək).
Mənzil:
1000 km-dən artıq olduğu iddia edilir (lakin 1000 km-dən artıq mənzil rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib).
Naviqasiya sistemi:
GPS/INS dəstəkli GOLIS (Go-onto-location-in-space) naviqasiya sistemi və maneələrə qarşı mühafizə texnologiyası.
Döyüş başlığı:
Çoxməqsədli (qəlpəli, nüfuzedici, yüksək partlayıcı), müxtəlif hədəf növlərinə uyğunlaşdırıla bilir.
Radioelektron mübarizəyə davamlılıq:
Radioelektron qarışdırma və aldatma cəhdlərinə qarşı yüksək dayanıqlılıq.
Buraxılışa hazırlıq müddəti:
Bir neçə dəqiqə ərzində atışa hazır vəziyyətə gətirilə bilir və sürətli reaksiya imkanına malikdir.
Manevr qabiliyyəti:
Hədəfin izlənilməsini çətinləşdirən qabaqcıl manevr imkanları.
TAYFUN “Blok 4” Türkiyənin müdafiə sənayesində çatdığı səviyyəni nümayiş etdirən dönüş nöqtəsidir. Hipersəs sürəti və yüksək dəqiqliyi sayəsində müasir hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün ciddi çağırış yaradan bu raket NATO üzvü olan azsaylı ölkələrin malik olduğu imkanlardan birini təmsil edir. Şərqi Aralıq dənizindən Mərkəzi Avropaya, Bəsrə körfəzindən Xəzər dənizi sahillərinədək uzanan geniş coğrafiyada strateji çəkindirmə yaratmaq potensialına malikdir.
TAYFUN “Blok 4” Türkiyənin müdafiə sənayesindəki texnoloji sıçrayışının ən güclü simvollarından biridir. Hipersəs sürəti, uzun mənzili və yüksək dəqiqliyi ilə strateji hədəflərə qarşı effektiv həll təqdim edən bu raket Türkiyənin regional və qlobal miqyasda çəkindirmə qabiliyyətini artırır.
Yaxın gələcəkdə bu sistemin daha da inkişaf etdiriləcəyi və ehtimal ki, dəniz və ya hava platformaları ilə inteqrasiya ediləcəyi gözlənilir. Sınaq proseslərinin uğurla davam etməsi və 2025-ci ilin sonunadək inventara daxil edilməsi ilə TAYFUN “Blok 4” Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin imkanlarını daha da gücləndirəcək.
Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az
