Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “AsiaNews.it” nəşri “İran PUA-sının Azərbaycan hava limanı üzərində görünməsi – kontekst və reaksiyalar” başlıqlı məqaləsində yazıb.
Nəşr qeyd edib ki, İranla üst-üstə düşən ərazilər və şiə islamının müxtəlif şərhləri ilə bağlı tarixi mübahisə mövcuddur. Tehran məsuliyyəti inkar edir, lakin İlham Əliyev ölkəsinin təhlükəsizliyini və ərazi bütövlüyünü müdafiə etməyə hazır olduğunu deyir.
“Dünən internetdə yayılan videolara görə, İranın “Shahed” pilotsuz uçuş aparatı və ya bəlkə də bir neçəsi Azərbaycanın muxtar anklavının mərkəzi olan Naxçıvanın hava limanı ərazisinə düşüb. Bu anklavın “Tramp Sülh Dəhlizi”nin yenidən açılması ilə ana ölkə ilə yenidən birləşdirilməsi planlaşdırılır. Bu dəhliz keçən il Vaşinqtonda Bakı və İrəvan tərəfindən iki ölkə arasındakı münaqişəni bitirmək və Cənubi Qafqaz ilə bütün Yaxın Şərq regionu arasında ticarət marşrutlarını yenidən açmaq üçün qəbul edilmiş əsas razılaşmadır.
Azərbaycan İranın tarixi rəqiblərindən biridir. Bunun səbəbi ərazilərin və etnik qrupların üst-üstə düşməsi (İranın şimalı Bakıda Cənubi Azərbaycan adlandırılır) və şiə islamının fərqli şərhidir. İranlılara görə bu, monarxik-dini dövlət modelinə gətirib çıxarmalıdır, azərbaycanlılar isə daha dünyəvi variant təklif edirlər. İranın Yaxın Şərqdə həyata keçirdiyi çoxsaylı hücumlar arasında Azərbaycan regionuna qarşı olan hücum regional və ideoloji baxımdan ən simvolik addımlardan biri sayılır”, - deyə KİV bildirib.
Müəllifin sözlərinə görə, hava limanı ətrafındakı məktəblər təxliyə edilib və Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, bir pilotsuz üçüş aparatı hava limanı terminalının üzərinə düşüb, ikinci aparat isə Şəkərabad kəndində bir məktəbin yaxınlığına düşüb.
“Hava limanının əsas binasına ciddi ziyan dəyib, iki mülki şəxs xəstəxanaya yerləşdirilib. Bakı hadisəyə görə birbaşa Tehranı ittiham edib və azərbaycanlıların uyğun şəkildə cavab vermək hüququnu saxladıqlarını bildirib. İranın Bakıdakı səfiri Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb və ona etiraz notası təqdim edilib. Böyük Britaniya və İsrail də daxil olmaqla bir neçə ölkə hadisəyə görə İranı qınayıb.
Hədəf kimi hava limanının seçilməsi xüsusilə diqqətəlayiqdir. Çünki hazırda Azərbaycanın hava məkanı çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ölkə hazırda Qərb aviaşirkətləri üçün uçuşların mümkün olmadığı iki region, Rusiya və İran arasında dar dəhlizdə yerləşir. Həmçinin Bakının illərdir İsraillə inkişaf etdirdiyi yaxın münasibətləri də xatırlatmaq lazımdır.
İran ordusunun baş qərargahı pilotsuz uçuş aparatlarının buraxılmasında Tehranın iştirakını inkar edib və bildirib ki, “İran bütün ölkələrin suverenliyinə, xüsusilə müsəlman və qonşu ölkələrin suverenliyinə hörmət edir”. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qaribabadinin sözlərinə görə məsuliyyət İsrailin üzərinə qoyulub.
Azərbaycan isə pilotsuz uçuş aparatlarının İrandan buraxıldığını israrla bildirir. Prezident İlham Əliyev hadisəni terror aktı adlandıraraq İrandan rəsmi izahat, üzr və məsul şəxslərin müəyyən edilməsini tələb edib. İlham Əliyev həmçinin vurğulayıb ki, Azərbaycan İrana qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etmir və belə bir niyyəti yoxdur, lakin ölkəsinin təhlükəsizliyini və ərazi bütövlüyünü müdafiə etməyə hazırdır.
İran İsrail və ABŞ hücumlarına cavab olaraq regionda amerikalılarla əməkdaşlıq edən ölkələrə qarşı zərbələr endirir və Bəhreyn, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə qarşı hərəkətlər həyata keçirir.
Azərbaycan ərazisində ABŞ hərbi bazaları yoxdur və ölkə İrana qarşı əməliyyatlarda heç bir şəkildə iştirak etməyib. Naxçıvan Muxtar Respublikası İran və Türkiyə ilə qısa sərhəd xəttlərinə malikdir”, - deyə məqalədə qeyd edilib.
Müəllif yazıb ki, Azərbaycan ərazisinə düşən pilotsuz uçuş aparatlarının texniki xüsusiyyətləri hələ də araşdırılır.
“Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi bunu təsdiqləyərək hücuma görə İrana yönəldilən ittihamları yenidən bəyan edib və hücumun heç bir əsas olmadan həyata keçirildiyini bildirib. Azərbaycan Naxçıvan regionunda mülki əhalinin və infrastrukturun təhlükəsizliyini təmin etməyə hazır olduğunu bəyan edib və əlavə edib ki, baş verənlər cavabsız qalmayacaq. Bu vəziyyət Yaxın Şərqdə başlayan müharibədə yeni bir cəbhənin açılması riskini yaradır”, - deyə nəşr bildirib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
