Makron qeyd edib ki, beləliklə ucuz elektrik enerjisinin yeni imkanlarını təmin etmək üçün fürsət olacaq. Makronun ideyasının tamamilə yeni olduğunu söyləmək, əlbəttə, yanlış olar. Bəs, xüsusilə bu yolun siyasi, geosiyasi problemlərlə və sadəcə qarşıdurma ilə dolu olduğunu nəzərə alsaq, bu nə dərəcədə realdır?

Məsələn, Azərbaycan Qafqazda Qara dənizin Avropa sahillərini enerji ilə təmin etmək gücünə malikdir. Habelə sual yaranır: Parisin özünü Qafqaz liderliyi uğrunda Bakının rəqibi elan etdiyini nəzərə alsaq, casus şəbəkələri quraraq təxribatlar həyata keçirdiyini xatırlatsaq, Bakı bunları Paris ilə ortaq şəkildə həyata keçirəcəkmi? Üstəlik, hətta prezident səviyyəsində Azərbaycan bəyan edib ki, onun vəzifəsi Fransanın Qafqazda mövqelərinin güclənməsinin qarşısını almaqdır.

Təbii ki, bu, yalnız Azərbaycanın problemi deyil, Türkiyə və Rusiyanın da problemidir. Bu mənada digər böyük rəqib Türkiyə olacaq. Təbii ki, Rusiya Türkiyəyə qoşulacaq. Moskva Qara dəniz hövzəsinə tam nəzarət baxımından Ankaranı əsas tərəfdaş kimi görür. Buna görə də Fransa Prezidentinin bu ideyanı irəli sürərək, bunun həyata keçirilməsinin aktiv sxemlərini nə dərəcədə təsəvvür etdiyi və ümumiyyətlə Fransanın buna başlamağa nə dərəcədə hazır olduğu kifayət qədər zəif ehtimaldır.

Məsələn, Makron İran-Ermənistan-Gürcüstan marşrutu üzrə, yəni Tehranın da cəlb edilməsiylə belə bir sxem təsəvvür edə bilər. Bəs bu, Türkiyə və Azərbaycanın Rusiyanı cəlb edərək formalaşdıracağı konfiqurasiya ilə müqayisədə kifayət qədər rəqabətədavamlı olacaqmı? Bu halda İranın Azərbaycan ərazisini də enerji sistemlərinin Rusiya ilə birləşdirilməsi variantı kimi nəzərdən keçirdiyini nəzərə alaraq, Tehranın nəyi seçəcəyini söyləmək çox da çətin olmaz.

Asif Cəfərov
Ordu.az