Habelə bu ifadə Fransanın ambisiyalarının və miqyasının elə də böyük olmadığını göstərmək üçündür. Ən azından Qafqazda... Bu, həm də təbii olaraq daha çox Rusiya və Türkiyəni maraqlandıra biləcək mesajdır, çünki Fransa təbii ki, Rusiyanın nəzarəti altında olan Ermənistanın sayəsində praktiki olaraq Türkiyə ilə Azərbaycanın arasına “girmək” təklifini irəli sürür. Fransanın Türkiyə ilə Azərbaycan arasında körpü yaratmaq üçün Ermənistana gəldiyini iddia edə bilmərik, əks halda bu ifadələr səsləndirilməzdi.

Beləliklə, Fransa Rusiyaya qarşı üsyankar bəyanatlar verməklə yanaşı, Qafqazda Türkiyə üçün də “barrikadalar” yaratmağa çalışır. Bəli, Parisin Rusiya ilə problemləri var. Lakin Türkiyə Fransanın, Fransanın geosiyasi miqyasının əsas çağırışı kimi qəbul edilir. Türkiyə Avropanın ürəyi olan Aralıq dənizi regionunda əsas rola iddialıdır. Eyni zamanda, Çin-Avropa marşrutları uğrunda mübarizədə çətinlik yaradan da məhz Britaniya-Türkiyə əməkdaşlığıdır, çünki Avropada liderliyə əsl iddiaçı bu yolların əsas səhmdarı olacaq.

Şübhəsiz ki, Bakı müttəfiq ölkə kimi, bu halı yaxşı təsəvvür edir və ictimai-siyasi sahədə Fransanı təxribatçı davranışlardan uzaqlaşmağa çağırır. Beləliklə ən azından siyasi diskurs səviyyəsində elə bir vəziyyətə yaranıb ki, Qafqazda ambisiyaları və planları olan Fransa daha aşağı “liqa”ya düşür. Parisin buna cavabı necə ola bilər? Təbii ki, Fransa ona diktə olunan nisbəti qəbul etmək əvəzinə, Ermənistanı hərbi aktlara təşviq edəcək.

Görünən odur ki, Yunanıstanın müdafiə naziri Dendiasın bu yaxınlarda İrəvanda Yunanıstan, Fransa, Ermənistan və Hindistan arasında dördtərəfli əməkdaşlığın mümkünlüyü haqqında danışarkən səsləndirdiyi fikirlər də bunu əhatə edir. Əlbəttə, bəlağətlidir, çünki sual yaranır: tamamilə Rusiyanın nəzarəti altında olan Ermənistana daxil olmaq üçün çoxlu “razılaşmalar”ın olduğu Qafqazda dördtərəfli olmaq nə dərəcədə real ola bilər? Bu regionu daha bir böhrana sürükləmək deyilsə, bəs nədir?

Asif Cəfərov
Ordu.az