Qlobal anlamda hansı siyasi qərarların verildiyini söyləmək hələ tezdir. İki halı vurğulamaq lazımdır. Fransa prezidenti Makronun Qazaxıstan və Özbəkistana səfərinin ertəsi günü türk dövlətlərinin liderləri və özünü türk kimliyinin bir parçası kimi tanıyan Macarıstanın baş naziri görüş keçirir.

Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin prezidenti Ersen Tatar Türk Dövlətləri Təşkilatının sammitinə hazırlıq zamanı Bakıda olub. Prezident İlham Əliyev onu qəbul edib. Bundan əvvəl Türkiyə prezidenti Ərdoğan Kipr probleminin həll variantının olduğunu açıqlamışdı: beynəlxalq ictimaiyyət Kipr Respublikasının müstəqilliyini tanımalı və ada iki dövlətə bölünməlidir: Yunan və Türk.

Sammitdə Türkmənistanın tamhüquqlu üzvlük məsələsi də müzakirə edilməli idi. Ötən həftə Türkmənistanın gənc prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov Türkiyəyə səfər edib. Mətbuat nəşrlərindən məlum olub ki, Ərdoğan ona müşahidəçi statusundan Türk Dövlətləri Təşkilatının tamhüquqlu üzvlüyünə keçməyi təklif edib. Aşqabadda isə faktiki hakimiyyət keçmiş prezident Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun əlində qalır. Və sonuncu ilin əvvəlində Moskvaya səfər etdi, burada onu nəinki ən yüksək səviyyədə qəbul etdilər, həm də dövlət mükafatı da verdilər.

Hazırda İran prezidentinin Türkiyəyə səfəri gözlənilir. Çox güman ki, Ərdoğan Mərkəzi Asiya ölkələri ilə İran arasında münasibətlərin gələcəyi məsələsinə də toxunmağa çalışacaq.

Bütün bunlarla yanaşı, Türkiyə və Azərbaycan prezidentlərinin Türk Dövlətləri Təşkilatının Zirvə görüşündəki çıxışı bir daha sübut edir ki, hər iki qardaş ölkə Ermənistanın ekspansionist siyasətinə qarşı dözmək fikrində deyillər və bu siyasətin qarşısının alınması üçün daha güclü addımlar atacaqlar.

Ərdoğan bəyan edir ki, Ermənistan Azərbaycan qarşısında götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməlidir. Söhbətin hansı öhdəliklərdən getdiyi, Ərdoğanın hansı öhdəliyi nəzərdə tutduğu Paşinyana yaxşı məlumdur.

Bir neçə gün əvvəl Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan təbii ki, ötən ilin iyulunda iki ölkənin xüsusi nümayəndələrinin dördüncü görüşündən sonra elan edilmiş üçüncü ölkə vətəndaşları üçün sərhədlərin açılmasına dair razılaşmanın reallaşa biləcəyini deyib. Paşinyanın və daha sonra Ermənistan xarici işlər nazirinin yaxın vaxtlarda Ermənistan-Türkiyə quru sərhədinin açılması ilə bağlı yaxşı xəbərlərin ola biləcəyini səsləndirməsi sözügedən öhdəliklərə aid deyil.

Firuz Bağırov
Ordu.az