Qəzada pilot təyyarə yerə düşməzdən əvvəl paraşütlə tullanıb, 28 saat sonra təyyarənin qalıqları tapılıb. Hadisədən sonra ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusu (USMC) öz aviaparkı üçün bütün uçuşları dayandırıb.
Bu qərardan sonra istifadə edilən əməliyyat sisteminin sızdırıldığına dair iddialar artıb. Bu kontekstdə məlumdur ki, “Green Hills Software” tərəfindən hazırlanan “Integrity 178B” Əməliyyat Sistemi hazırda F-35, F-22, F-16 və B-2 kimi hərbi təyyarələrə, eləcə də “Airbus A380” sərnişin təyyarələrinə güc verir.
2022-ci ildə ABŞ Çinin öz beşinci nəsil gizli döyüş təyyarəsini istehsal etmək üçün F-35 döyüş təyyarəsində istifadə edilən texnologiyanı oğurladığını iddia edib. F-35 məlumatlarının oğurlanmasında Çinin rolu ilə bağlı şübhələr ilk dəfə ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin keçmiş podratçısı Edvard Snoudenin 2015-ci ildə bəzi gizli sənədləri bir alman nəşrinə sızdırmasından sonra ortaya çıxıb.
“Eurasian Times”ın xəbərinə görə, paylaşılan qeydlər çinli hakerlərin F-35 döyüş təyyarəsi ilə bağlı çox məxfi məlumatlara çata bildiyini göstərib. Bu kontekstdə ilk məlumat sızması 2007-ci ildə əsas subpodratçı “Lockheed Martin”də baş verib.
“The Daily Mail”ə müsahibə verən və illərdir F-35 döyüş təyyarəsinin təhlükəsizlik problemləri ilə bağlı xəbərdarlıq edən keçmiş ABŞ müdafiə rəsmisi deyib ki, sentyabrın 18-də Cənubi Karolinada yoxa çıxan F-35-in nasazlığına proqram səhvi və ya kiberhücum səbəb ola bilər.
Müdafiə sahəsində tədqiqatçı kimi çalışmış keçmiş dəniz piyadası Dan Qrazier 2019-cu ildə bir hesabat yazaraq, Müdafiə Nazirliyinin ən bahalı silah sisteminin kibertəhlükəsizlik zəiflikləri ilə məşğul olduğunu bildirib. Dan Qrazier müsahibəsində sistem zəifliklərinə toxunaraq qeyd edib: “Bir hakerin proqram təminatına daxil ola biləcəyi minlərlə nüfuz nöqtəsi və zəifliklər var”.
Qrazier həmçinin iddia edir ki, Əməliyyat Sınaq və Qiymətləndirmə Direktoru (DOT&E) 2017-ci ildə sınaqlar keçirəndən bəri Pentaqonun proqram qüsurlarından xəbəri var, lakin problemləri hələ də aradan qaldırmayıb. Eyni əməliyyat sınaq və qiymətləndirmə (DOT&E) araşdırması bütün F-35 parkında 26 faizlik tam missiya qabiliyyətinə malik bir nisbətin yoxa çıxan F-35 hadisəsinə təsir edə biləcəyini göstərib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
