Ordu.az xəbər verir ki, Ukraynanın “Main Intelligence Directorate of Ukraine” (GUR) bölməsi Rusiya ilə müharibə zamanı 2 ədəd raketi kosmosa buraxaraq 100 km və 204 km-dən yüksək hündürlüklərə çatdırıb.
Bundan əlavə, GUR 8000 m yüksəklikdə nəqliyyat təyyarəsindən daşıyıcı raket buraxıb. Bu inkişaf Avropada bir ilk, dünya tarixində isə ikinci hadisə kimi xarakterizə olunub.
Bu məlumat Ukrayna Parlamentinin Milli Təhlükəsizlik, Müdafiə və Kəşfiyyat Komitəsinin Dövlət Təhlükəsizliyi, Müdafiə və Müdafiə Yenilikləri Alt Komitəsinin sədri Fyodor Venislavski tərəfindən paylaşılıb. “RBC-Ukraine”a verdiyi müsahibədə danışan Venislavski bildirib ki, həyata keçirilən buraxılışlar həmin dövrdə GUR rəhbəri Kirilo Budanov və digər GUR komandanlığının rəhbərliyi altında yerinə yetirilən döyüş tapşırıqları olub.
Bundan əlavə, GUR əməkdaşları 8000 m yüksəklikdə daşıyıcı təyyarədən raket buraxılması sınağı ilə Avropa qitəsində bir ilkə imza atıblar. “Bu, Avropa qitəsində ilk dəfə və dünya tarixində ikinci dəfə həyata keçirilib”, - deyə Venislavski qeyd edib və ABŞ-nin oxşar hava buraxılışını ilk dəfə 1970-ci illərin ortalarında reallaşdırdığını bildirib. O, həmçinin Ukraynanın bu cür buraxılışlarda çatdığı hündürlüyün əvvəlki səviyyələri keçdiyini əlavə edib.
Venislavski bu sınaqların eksperimental və ya tədqiqat məqsədli olmadığını xüsusi vurğulayaraq bildirib: “GUR rəhbərliyi həm unikal texniki nəticələr əldə etdi, həm də tamamilə hərbi məqsədləri yerinə yetirdi. Demək olar ki, heç kimin bilmədiyi, lakin 500 km-yə qədər mənzildə düşmən hədəflərini vura bilən və hipersəs sürətlərlə uça bilən raketlərimiz var. Biz bunlardan döyüş əməliyyatlarında uğurla istifadə edirik. Lakin onların əsas məqsədi az əvvəl bəhs etdiyimiz növdən qeyri-adi tapşırıqların icrasıdır.
2025-ci ildə Rusiya bizə qarşı ikinci dəfə orta mənzilli raket sistemi olan “Oreşnik”dən istifadə etdi. Onun uçuş profili atmosferdə qismən orbital trayektoriya boyunca hərəkət edir. Bu baxımdan xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, ölkəmiz dünyada qismən orbital bombardman sistemlərinin istifadə olunduğu ilk ölkədir”.
100 km ilə məhdudlaşdırılan Karman xəttindən yuxarı uçuşların milli sərhədlərlə məhdudlaşmaması səbəbindən Ukrayna kosmosu yeni hərbi sahə kimi leqallaşdırmaq və Ukrayna Silahlı Qüvvələri tərkibində Kosmik Qüvvələrin yaradılması zərurətini vurğulayır. Starlink kəsintiləri və kəşfiyyata çıxışla bağlı problemlər ölkənin real vaxt rejimində vəziyyət məlumatlılığı və təhlükəsiz rabitə üçün öz kəşfiyyat, radar və telekommunikasiya peyk qruplarını inkişaf etdirməli olduğunu ortaya qoyub.
Hansı hərbi hədəflərin yerinə yetirildiyi açıqlanmasa da, bu inkişafların Ukraynanın kosmosdakı düşmən elementlərinə qarşı təsir imkanları ilə əlaqəli olduğu bildirilib. Açıqlamada, həmçinin ictimaiyyətə böyük ölçüdə məlum olmayan bir silah kateqoriyasına da toxunulub. “Defence Blog”un məlumatına görə, bu ifadə hipersəs raketləri ilə GUR tərəfindən həyata keçirilən kosmik buraxılışlar arasında birbaşa əlaqə qurur və orbital buraxılışlarda istifadə olunan daşıyıcı raketlərin eyni silah proqramından törədilmiş ola biləcəyini göstərir.
Bir raketin 8000 m yüksəklikdən buraxılması yerüstü buraxılışlarla müqayisədə mühüm üstünlük yaradır. Daşıyıcı raket işə salınmadan əvvəl atmosferin ən sıx və ən çox enerji tələb edən hissəsini keçir. Beləliklə, platformanın uçuş mənzili artırılaraq uçuş səmərəliliyi yaxşılaşdırılır. Bu baxımdan Ukraynanın bu konsepsiya çərçivəsində inkişaf etdirdiyi platforma yaxın gələcəkdə həm hərbi zərbə tapşırıqları, həm də peyklərin və faydalı yüklərin orbitə yerləşdirilməsi üçün istifadə oluna biləcək hava əsaslı buraxılış meydanına çevrilə bilər.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
