Ordu.az xəbər verir ki, təqdimatda artan hibrid təhdidlər, kiberhücumlar, kritik sualtı infrastrukturlara yönəlmiş risklər, ballistik və hipersəsli raket təhdidi, həmçinin pilotsuz sistemlərin artan rolu ön plana çıxıb.

Admiral Berqotto bildirib ki, müasir təhlükəsizlik mühiti əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha qısa reaksiya müddətləri tələb edir və donanma yeni nəsil platformalar, qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemləri, pilotsuz sistemlər, süni zəka dəstəkli komanda strukturları və kiberdayanıqlılıq əsasında yenidən formalaşdırılır.

Aralıq dənizindən Hind-Sakit okeana uzanan geniş fəaliyyət sahəsi

Berqottonun sözlərinə görə, dəniz artıq təkcə təhlükəsizliyin deyil, iqtisadi rifahın da mərkəzində dayanır. O qeyd edib ki, qlobal ticarətin təxminən 90 faizi dəniz yolu ilə həyata keçirilir və rəqəmsal rabitənin böyük hissəsi sualtı kabellər vasitəsilə təmin olunur. Enerji və xammal təminatında xarici asılılığın da dəniz təhlükəsizliyini daha kritik etdiyini vurğulayıb.

İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin fəaliyyət sahəsi isə “genişləndirilmiş Aralıq dənizi” ilə məhdudlaşmır. Bu sahə Şərqi Aralıq dənizi, Qırmızı dəniz, Hind okeanı, Ərəb körfəzi, Qvineya körfəzi, Şimali Atlantika, Arktika və Hind-Sakit okeana qədər uzanır. Berqotto bu bölgələrin həm qlobal ticarət, həm də enerji təhlükəsizliyi baxımından həyati əhəmiyyət daşıdığını, eyni zamanda artan geosiyasi rəqabətin də mərkəzində yerləşdiyini bildirib.

Qırmızı dəniz və Hörmüz vurğusu

Təqdimatda Qırmızı dənizdə husi hücumları və Hörmüz boğazı ətrafındakı risklər xüsusi diqqət çəkib. Berqotto Hörmüz ətrafında mümkün müşayiət missiyalarının “sıfır riskli” olmadığını açıq şəkildə bildirib. Dar coğrafiya, qısa məsafələr və kiçik qayıqlarla həyata keçirilə biləcək hücumların təhdidi artırdığını deyən İtaliya komandiri, Qırmızı dənizdə isə daha uzun məsafələr səbəbindən təhdidin daha erkən aşkar edilə və qarşısının alına bildiyini qeyd edib.

Berqotto bildirib ki, İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələri Avropa İttifaqının “Aspides” və “Atalanta” əməliyyatları, həmçinin Aralıq dənizindəki “Mediterraneo Sicuro” missiyası çərçivəsində intensiv fəaliyyət göstərir. O vurğulayıb ki, donanma yalnız böhranlara reaksiya verməklə kifayətlənmir, eyni zamanda onları əvvəlcədən proqnozlaşdırmağı hədəfləyir.

Raket əvəzinə top: pilotsuz təhdidlərə yeni yanaşma

Admiral Berqotto pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı mübarizədə xərc baxımından səmərəli həllərə üstünlük verildiyini bildirib. “Aspides” əməliyyatının ilkin mərhələlərində ticarət gəmilərinin müşayiəti zamanı pilotsuz təhdidlərə qarşı əvvəlcə raketlərdən istifadə edildiyini deyən Berqotto, bir raketin orta hesabla 1,2 milyon avroya başa gəldiyini, halbuki düşmən pilotsuz uçuş aparatlarının təxminən 20 min avro dəyərində olduğunu qeyd edib.

Bu səbəbdən donanmanın əvvəllər bu cür təhdidlərə qarşı istifadə olunmayan top sistemlərinə yönəldiyini və qısa müddətdə onların effektiv şəkildə tətbiq edilməyə başlandığını bildirib. Bununla həm sursat qənaəti əldə edilib, həm də daha dayanıqlı müdafiə yanaşması formalaşdırılıb.

Yeni döyüş gəmiləri və hava-raketdən müdafiə potensialı

İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gələcək planlarında yeni nəsil döyüş gəmiləri, amfibiya platformaları və sualtı vasitələr mühüm yer tutur. Berqottonun təqdim etdiyi çərçivəyə əsasən, donanma ballistik raketlərə qarşı müdafiə qabiliyyətinə malik yeni nəsil hava və raketdən müdafiə gəmiləri əldə etməyi planlaşdırır. Bu çərçivədə “Leonardo” radarları və MBDA tərəfindən hazırlanacaq önləyici raketlərlə təchiz ediləcək iki yeni nəsil esminesin 2026-cı ildə sifariş edilməsi nəzərdə tutulur.

Bununla yanaşı mövcud “Doria” sinfinə məxsus gəmilərin modernləşdirilməsi, yeni freqatların alınması, PPA/MPCS platformalarının vahid standartda birləşdirilməsi, açıq dəniz patrul gəmiləri və çoxməqsədli korvet proqramları da genişlənmə planlarına daxildir.

Amfibiya əməliyyat qabiliyyətinin artırılması məqsədilə iki LHD tipli amfibiya hücum gəmisi və yeni nəsil LPD platformaları planlaşdırılır, həmçinin logistika dəstək gəmilərinin sayının artırılması da diqqət çəkən məqamlardandır.

Sualtı istiqamət gücləndirilir

İtaliya sualtı müharibə sahəsində də mövqeyini gücləndirməyi hədəfləyir. Berqotto bildirib ki, sualtı əməliyyat komponentinin 10 sualtı qayığa çatdırılması planlaşdırılır. Bu struktur yeni U212 NFS sualtı qayıqları, modernləşdiriləcək U212A sinfi platformalar və daha qabaqcıl yeni sualtı vasitələrlə dəstəklənəcək.

Bundan əlavə kritik sualtı infrastrukturların müşahidəsi və qorunması üçün böyük avtonom sualtı aparatları, çoxməqsədli sualtı müşahidə sistemləri, yeni nəsil mina axtaran gəmilər, hidro-oşinoqrafik gəmilər, kəşfiyyat platformaları və xüsusi təyinatlı qüvvələrə dəstək vasitələri də donanmaya daxil ediləcək.

İnsansız sistemlər qüvvə çarpanı kimi qiymətləndirilir

TB3-dən əlavə İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin pilotsuz sistemlərə böyük əhəmiyyət verdiyi görünür. Berqotto bildirib ki, insansız sualtı platformalar, insansız suüstü vasitələr və yeni VTOL platformaları xidmətə qəbul ediləcək. Bu sistemlər yalnız kəşfiyyat və müşahidə üçün deyil, həm də kritik infrastrukturların qorunması və yüksək riskli tapşırıqlarda insanlı platformaların yükünü azaltmaq üçün istifadə olunacaq.

Admiral qeyd edib ki, pilotsuz sistemlər gələcəkdə donanmanın real “güc multiplikatorları”na çevriləcək. İtaliya bu sahədə yalnız platforma əldə etməyi deyil, bəzi xidmətləri kənardan təmin etməyi də nəzərdən keçirir.

Süni zəka, kiber təhlükəsizlik və informasiya üstünlüyü ön plandadır

Təqdimatda diqqət çəkən digər istiqamət rəqəmsal transformasiya olub. İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələri sahil radar şəbəkəsini modernləşdirir, peyk müşahidə sistemlərini əməliyyat strukturlarına inteqrasiya edir və süni zəka əsaslı analiz vasitələri ilə qərar dəstək sistemlərini gücləndirir.

Berqotto bildirib ki, müasir döyüş gəmiləri artıq bir-biri ilə əlaqəli rəqəmsal sistemlərə çevrilib və buna görə kiberdayanıqlılıq əməliyyat qabiliyyəti qədər vacibdir. Gəmi şəbəkəsinə ediləcək hücumun birbaşa əməliyyat imkanlarını təhlükə altına sala biləcəyini vurğulayıb və bu səbəbdən kiber təhlükəsizlik investisiyalarının artırıldığını qeyd edib.

Kadr çatışmazlığı, logistika və baza infrastrukturu da gündəmdədir

Berqottonun çıxışında şəxsi heyət məsələsi də geniş yer tutub. O bildirib ki, hazırkı təxminən 27 min 200 nəfərlik heyətin 30 min 50 nəfərə çatdırılması planlaşdırılır. Xüsusilə ixtisaslı kadrların qorunmasının və gənc nəsillər üçün cəlbedici xidmət şəraitinin yaradılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması, sosial təminatın genişləndirilməsi, təhsil proqramlarının yenilənməsi və texniki bacarıqların yeni texnologiyalara uyğunlaşdırılması planlaşdırılan addımlar sırasındadır. Bununla yanaşı dəniz bazalarının, hava bazalarının və gəmiqayırma zavodlarının modernləşdirilməsi, texniki xidmət imkanlarının gücləndirilməsi də transformasiya planının əsas hissələrindəndir.

İtaliya dəniz gücünü çoxsahəli struktura çevirir

Admiral Cüzeppe Berutti Berqottonun Senatdakı təqdimatı göstərir ki, İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələri yalnız yeni platformalar əldə etməyə deyil, həm də kompleks transformasiyaya hazırlaşır. Yeni döyüş gəmiləri, qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemləri, sualtı müşahidə vasitələri, kiber təhlükəsizlik investisiyaları, insansız sistemlər və kadr islahatları İtaliyanın dəniz gücünü daha əlaqəli, daha çevik və daha dayanıqlı struktura çevirməyi hədəflədiyini ortaya qoyur.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az