Cənubi Koreya həm hərbi baxımdan özünü təmin edən olmağa, həm də qlobal silah bazarında dominant oyunçuya çevrilməyə sadiqdir. Şimali Koreya Moskva ilə yeni tərəfdaşlığı sayəsində öz imkanlarını sürətlə inkişaf etdirdiyi bir vaxtda və prezident Donald Trampın rəhbərliyi altında ABŞ-nin Cənubi Koreya qarşısında əvvəlki öhdəliklərini qorumağa açıq şəkildə şübhə ilə yanaşdığı bir şəraitdə Seul məsələni öz əlinə almalıdır.
Onlar da bunu edirlər.
K3 ilə tanış olun: Cənubi Koreyanın yeni nəsil əsas döyüş tankı
K3 Cənubi Koreyanın yeni nəsil əsas döyüş tankı prototipidir və hazırkı (və son dərəcə populyar) K2 “Black Panther” əsas döyüş tankını əvəz etmək üçün nəzərdə tutulub. “Hyundai Rotem” şirkəti Cənubi Koreyanın Müdafiə Tədqiqatları Agentliyi ilə birlikdə bu yeni nəsil prototipi birgə inkişaf etdirir.
K3-ün əsas konstruksiyasına daxil edilən növbəti səviyyəli xüsusiyyətlər onun yaradıcılarının fikrincə, pilotsuz uçuş aparatı sürülərinin və güclü tank əleyhinə silahların mövcudluğu səbəbindən əsas döyüş tanklarının dəyərinin azaldığı müasir döyüş meydanında üstünlük qazanmasını təmin edəcək. Buna görə də K3 ənənəvi tankdan daha çox ABŞ istehsalı stels tipli bombardmançı təyyarəni xatırladan hamar, birləşdirilmiş səthlərə və bucaqlı formaya malikdir.
“Hyundai Rotem” və Müdafiə Tədqiqatları Agentliyindəki tərəfdaşları radar, akustik və istilik izlərini azaldan sistem yaratmağa çalışırlar ki, bu da düşmənin tankı aşkar etməsini çətinləşdirsin və xüsusilə döyüş zamanı düşmən pilotsuz uçuş aparatlarının və tank əleyhinə silahlarının K3-ü hədəfə almasını daha da çətin etsin.
Bu sistem hələ konseptual dizayn mərhələsindədir. Cənubi Koreya bu innovativ nəqliyyat vasitəsinin təxminən 2040-cı ilə qədər tam istehsalına başlamağı planlaşdırır.
K3-ün təklif olunan xüsusiyyətləri
K3 hələ layihə mərhələsini tərk etmədiyi üçün onun dəqiq texniki xüsusiyyətləri yekunlaşdırılmayıb. Lakin tankın aşağıdakı xüsusiyyətlərə malik olacağı gözlənilir:
İstismara verilmə ili: Hələ təqdim edilməyib (təxminən 2040 planlaşdırılır)
İstehsal sayı: 0 (hələ inkişaf mərhələsindədir, planlaşdırılan say məlum deyil)
Uzunluq: Məlum deyil
Döyüşə hazır ümumi çəki: Təxminən 55 ton
Asqı sistemi: Məlum deyil
Mühərrik: İlkin mərhələdə dizel-hidrogen hibrid sistemi, sonradan tam hidrogen imkanları
Maksimal sürət: Saatda 70-80 kilometr
Yürüş məsafəsi: Təxminən 500 kilometr
Silahlanma: 130 millimetrlik hamar lüləli top (bir çox Qərb tanklarında standart olan 120 millimetrlik topdan daha böyük), avtomatik doldurucu və qabaqcıl atəş idarəetmə sistemləri, həmçinin insansız qüllə
Heyət: 2-3 nəfər (sürücü, komandir və ehtimal ki, tuşlayıcı)
K3 tankı hidrogen yanacaq elementləri ilə işləyəcək
Təklif olunan yeni əsas döyüş tankının ən maraqlı cəhətlərindən biri onun mühərrikidir. ABŞ-də ordu tanklar üçün hibrid mühərriklərlə təcrübələr aparıb. Avropalılar isə ekoloji narahatlıqlara görə elektrik mühərrikləri konsepsiyasını sınaqdan keçiriblər, lakin hələlik heç biri geniş qəbul olunmayıb. Bu arada Cənubi Koreya yeni K3 əsas döyüş tankını hərəkətə gətirmək üçün hidrogen yanacaq elementlərindən istifadə etmək istəyir.
Ənənəvi daxili yanma mühərriklərinə alternativ kimi elektrik nəqliyyat vasitələrinin geniş yayıldığı bir dövrdə Cənubi Koreya açıq şəkildə hesab edir ki, 2040-cı ilə qədər hidrogen yanacağını dəstəkləyəcək infrastruktur formalaşacaq. Bu məntiqlidir, çünki Cənubi Koreya (həmçinin Yaponiya) ənənəvi daxili yanma mühərriklərinə alternativ olaraq hidrogen yanacaq elementlərinə maraq göstərir və elektrik enerjisinin daxili yanma mühərriklərini tam əvəz etməsi baxımından real məhdudiyyətlərin mövcud olduğuna inanır.
Cənubi Koreyanın hidrogen yanacaq elementləri ilə işləyən tank yaratmaq istəməsinin səbəbi səs və istilik izlərini azaltmaqdır. Yanacaq elementləri neft yandırmır və zərərli qazlar buraxmır, onların yeganə məhsulu hidrogenin atmosferdəki oksigenlə birləşməsi nəticəsində yaranan sudur, yəni adi H2O-dur. Bu, yalnız daha ekoloji cəhətdən təmiz sistem yaratmaqla kifayətlənməz, həm də müasir döyüş meydanında həqiqətən səssiz və sürətli “yırtıcı” sistem ortaya çıxara bilər.
K3 qeyri-müəyyən gələcək üçün cəsarətli konsepsiyadır
Əlbəttə, K3 əsas döyüş tankı hələ uzaq perspektivdir. 2040-cı ildə (və ya daha sonra) strateji mühit bugünkündən tamamilə fərqli olacaq. Ola bilər ki, kağız üzərində çox təsirli görünən bu sistem sadəcə konsepsiyanın sübutu rolunu oynayır və Cənubi Koreyanın yenilikçilərinin düşüncəsini stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Hətta bu tank həqiqətən də Seulun K2-ni əvəz etmək üçün seçdiyi sistem olsa belə, biz sürətlə elə bir dünyaya daxil oluruq ki, əsas döyüş tankı hələ də faydalı olsa da, döyüş meydanındakı rolu azalır.
Üstəlik, yuxarıda qeyd edilən hidrogen mühərriki məsələsi də var. Hidrogenin saxlanması, doldurma infrastrukturu, əlaqəli xərclər və təhlükəsizlik məsələləri sadəcə aradan qaldırılmalı maneələr deyil. Əgər hidrogen yanacaq elementi texnologiyası K3-ün təqdimatından xeyli əvvəl geniş şəkildə qəbul edilməsə, bu amillər layihənin tamamilə dayandırılmasına səbəb ola bilər.
Buna baxmayaraq, K3 maraqlı konsepsiyadır və o, Cənubi Koreya konstruktorlarına gələcək tankların hazırlanmasında mühüm rol oynayacaq yeni ideyaları formalaşdırmağa kömək edə bilər.
Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az
