Bu barədə Rusiya Federasiya Şurasının vitse-spikeri Konstantin Kosaçev “Telegram”da yazıb. Onun qiymətləndirməsinə görə, Tramp “ABŞ üçün faydalı olan faydalıdır” prinsipini rəhbər tutacaq. Bundan əvvəl Kosaçev Trampın vəzifəyə gəldikdən sonra keçirdiyi ilk mətbuat konfransı ilə bağlı bildirib ki, onun Ukrayna məsələsi ilə bağlı dəqiq mövqeyi yoxdur. Bu, əvvəlkindən daha çox suallar doğurur.
Fevralın 4-də Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovun məqaləsi dərc edilib. Məqalədə Lavrov Trampın “hər şey Amerika üçün” mövqeyi ilə Hitlerin “Almaniya hər şeydən üstündür” şüarı arasında oxşarlıq görüb. Yeri gəlmişkən, həmin gün ABŞ prezidenti sərəncam imzalayıb və İrana qarşı sanksiyaları tam bərpa edib. Bu münasibətlə o, Tehranda “diqqətlə dinlənildiyinə” inandığını söyləyib.
İsrail mətbuatında isə Baş nazir Benyamin Netanyahunun Vaşinqton danışıqlarında istənilən nəticəni əldə etmədiyi təəssüratları yaranıb. İranla bağlı suala cavab olaraq Tramp bütün variantların masada olduğunu deməyib. Ekspertlər Trampın İsrailin Baş nazirinin İranın nüvə obyektlərinə zərbə endirmək təklifini rədd etdiyi barədə fikir bildiriblər. Əvəzində o, diqqətini Qəzza məsələsinə yönəldib və diplomatik kobud səhvə yol verib.
Səudiyyə Ərəbistanı Xarici İşlər Nazirliyi Trampın səudiyyəlilərin müstəqil Fələstin dövləti tələb etməməsi ilə bağlı dediklərini qəti şəkildə təkzib edib. Siyasi məntiqə əsaslansaq, Trampın qeyri-sentimental xarici siyasəti Rusiya üçün məqbul olmalıdır, çünki Moskva beynəlxalq münasibətlər üçün standartı yerlərdəki reallıqların üstünlüyü kimi müəyyən edib.
Kosaçevin qeydi isə Trampın hiperpraqmatizminin Rusiya üçün ciddi problem olduğunu açıq şəkildə göstərir. Bu onunla bağlıdır ki, qeyri-sentimentallığın siyasi təzahürü güc standartının nümayişidir. Bəzi rusiyalı şərhçilər Qrenlandiyaya sahib olmaq istəyinin ABŞ-nin yeni “ulduz müharibəsi” proqramı ilə bağlı olduğunu irəli sürürlər. Bu, ilk dəfə Ronald Reyqanın prezidentliyi dövründə elan edilib.
ABŞ-nin “ulduz müharibəsi”nə qarşı çıxmaq zərurəti SSRİ-ni hərbi xərcləri kəskin şəkildə artırmağa sövq etdi. Maliyyə çatışmazlığı ucbatından sosial-iqtisadi vəziyyət daha da pisləşdi. SSRİ-nin dağılmasının əsas səbəbi silahlanma yarışı hesab edilir. Əgər Tramp administrasiyası həqiqətən də Qrenlandiyanı “ulduz müharibəsi”nin hərbi bazasına çevirmək niyyətindədirsə, Rusiya əks çəki yaratmalıdır.
Bu isə böyük maliyyə ayırmaları tələb edir. Kosaçev, yəqin ki, beynəlxalq siyasi arenada ciddi sarsıntıların olacağını proqnozlaşdırarkən, bu ehtimalı nəzərə alır. Trampın Ukrayna məsələsində güzəştləri beləliklə, “yalnız tələdə pulsuz pendir” vəziyyətinə gətirib çıxara bilər ki, Rusiya tamamilə dağıdılmış bəzi əraziləri alacaq, lakin öz resurslarını ABŞ-nin “ulduz müharibəsi” proqramına qarşı tarazlığa sərf etmək məcburiyyətində qalacaq.
Üstəlik, hətta Vladimir Putinin mətbuat katibi də BRİKS-də dollara əks çəki valyutanın yaradılması məsələsinin müzakirə olunmadığını açıqlamaq məcburiyyətində qalıb. Bu arada bunu Rusiya prezidentinin özü də bir neçə dəfə bəyan edib. “Hər şey Amerika üçün” yanaşması, beləliklə, həqiqətən təlatümlərə və yeni münaqişələrə səbəb ola bilər. Rusiyanın belə bir yükü daşımaq üçün kifayət qədər resursları olmadığı aydındır.
İsrailli ekspertlərdən biri qeyd edib ki, Tramp Qəzza məsələsində Netanyahunu qucaqlamaqla, bütün Yaxın Şərqi ABŞ-nin strateji maraqları dairəsinə salmaq problemini həll edir. Görünür, Moskvada xəbərdarlıq edirlər ki, “Donbası hədiyyə olaraq almaqla”, qlobal qarşıdurmada tələyə düşə bilərlər. Eynilə Reyqanın prezidentliyi dövründə SSRİ-nin başına gəldiyi kimi.
Firuz Bağırov
Ordu.az
