Yeri gəlmişkən, dördtərəfli formatın məşhur görüşü də Praqada baş tutmuşdu. Əslində, Kişinyovdakı matçın yeni formatda keçiriləcəyi üzə çıxır: prosesə Almaniya da qoşulacaq. Mişel də Kişinyovdakı görüşdə iştirak edəcəksə, əslində Kişinyovda beştərəfli formatın olacağı üzə çıxır. Hər halda Almaniya faktiki olaraq ilk dəfədir ki, Ermənistan-Azərbaycan prosesində birbaşa iştirak edir. Əlbəttə, Berlin Minsk Qrupunun üzvü olsa da, indiyədək Ermənistan-Azərbaycan müzakirəsində heç vaxt iştirak etməyib. Lakin xüsusilə son illərdə, hətta 2016-cı ilin aprel döyüşlərindən sonra rəsmi Berlinin böyük həvəs nümayiş etdirdiyi məlumdur. Bunun səbəbləri təbii ki, müxtəlifdir və Almaniyanın özünün taleyüklü problemlərlə üzləşdiyi geosiyasi müstəvidə yatır.

Ümumiyyətlə, Almaniyanın bu işə qarışmasına müsbət və ya mənfi münasibətin müəyyən edilməsi Berlinin atacağı addımlardan asılı olacaq. Məsələn, kansler Şolts fevralda Paşinyanı qəbul edərkən, onunla birgə mətbuat konfransında Qarabağla bağlı qəbuledilməz açıqlamalar vermişdi. Lakin bir neçə həftə sonra İlham Əliyevlə görüş zamanı fikirlərinə düzəliş edərək fərqli bəyanatlar səsləndirmişdi. Burada əsas məsələ, Almaniyanın özünəməxsus gündəmləri və strateji ideyaları ilə vəziyyətə mahiyyətcə yeni bir damar əlavə edərək, əks çəkilərin “balansını” artırmağa çalışmasıdır. Bu isə müəyyən mənada Makronun iştirakına paralellik əlavə edir və rəsmi İrəvanın manevr etmə imkanlarını azaldır.

Asif Cəfərov
Ordu.az