Ordu.az xəbər verir ki, “Northrop Grumman” və ABŞ Hava Qüvvələri “Sentinel” Proqramı çərçivəsində mühüm irəliləyişlər əldə edərək yeni nəsil qitələrarası ballistik raketin (ICBM) 2027-ci ildə ilk uçuşuna və 2030-cu illərin əvvəlində ilk əməliyyat qabiliyyətinə hazırlaşır.
Raket sınaqlarından infrastruktur prototipləşdirməsinə və təchizat zəncirinin hazırlığına qədər “Sentinel” transformasiya olunmuş tədarük yanaşması sayəsində sürətlənmiş inkişaf prosesindən keçir.
“Sentinel” nüvə üçlüyünün quru əsaslı ayağının yaşlanan quruluşunun yerini alacaq yeni sistemdir və 5 ayrı ştatda 32 min mil2-dən çox ərazini əhatə edir. Dəqiq sistem mühəndisliyi və mərhələli inkişaf və yerləşdirmə yanaşması ilə sınaq və təsdiqləmə proseslərini prioritetləşdirən şirkətin tədarük yanaşması ilə “Sentinel” dövlət-sənaye kritik avadanlıq sınaqları, 500-dən çox tərəfdaşı əhatə edən geniş sənaye bazasının gücləndirilməsi və 10 mindən çox peşəkardan ibarət milli işçi qüvvəsinin artırılması sahələrində mühüm irəliləyiş əldə edib.
“Northrop Grumman” Strateji Çəkindirmə Sistemləri üzrə vitse-prezidenti və baş müdiri Sara Uilloubi proqramla bağlı aşağıdakı qiymətləndirməni verib: “Sentinel” proqramı cəsarətli tədarük yanaşmasının dayanmadan innovasiya ilə birləşdiyi zaman nələrin mümkün olduğunu göstərir. Fədakar işçi qüvvəmiz və geniş tərəfdaş şəbəkəmiz “Sentinel” silah sistemini sürət və miqyasla yerləşdirmək və ABŞ Hava Qüvvələrinə qabaqcıl qabiliyyət təqdim etmək üçün ortaq məqsəd ətrafında birləşib”.
Son 5 ildə “Northrop Grumman” “Sentinel” istehsalının sürətləndirilməsi və miqyaslandırılmasına töhfə verən bərk yanacaqlı raket mühərriki gücü və qabiliyyətlərinə ayrılan 2 milyard dollar da daxil olmaqla kritik milli təhlükəsizlik proqramları üçün infrastruktur və Ar-Ge-yə 13,5 milyard dollar sərmayə yatırıb. “Sentinel” proqramı sürət qazanmağa davam edərkən “Northrop Grumman” yenilikçi texnologiyanı, xərc səmərəliliyini və sürəti tarazlayan qabiliyyətlər təqdim etməyə fokuslanır.
Rəqəmsal dizaynlardan təsdiqlənmiş avadanlığa
“Northrop Grumman” tərəfindən hazırlanan “Sentinel” silah sistemi müasir tarixin ən ciddi və ən geniş sınaqdan keçirilən müdafiə proqramlarından biridir. Hər bir komponentin tələbləri qarşılamasını və ilk əməliyyat qabiliyyətindən 2075-ci ilə qədər döyüş şəraitində dayanıqlı olmasını təmin edir. Proqramdakı bu sürətlənmə 2027-ci ildə rəqəmsal dizaynların kritik obyektlərə, infrastruktura və ilk “Sentinel” uçuş sınağına çevrilməsi ilə daha da görünən olacaq. “Northrop Grumman” ABŞ Hava Qüvvələri və sənaye tərəfdaşları ilə birlikdə raket bazalarındakı yerli icmalarla əlaqə quraraq uğurlu tikinti, yerləşdirmə və gələcək əməliyyatlar üçün əsas yaradacaq kritik məlumatlar toplayır.
B-21 “Raider” bombardman təyyarəsindən əldə edilən məlumatlardan istifadə edilərək hazırlanan LGM-35A “Sentinel” qitələrarası ballistik raketi rəqəmsal ekosistem daxilində dizayn edilib. Bu vəziyyət 3 mərhələli itki sistemi ilə səhv qəbul etməyən ICBM tapşırıqları üçün dəqiqliyi və çevikliyi artırır. “Sentinel”in 3 mərhələli bərk yanacaqlı raket mühərrikləri “Minuteman III” ilə müqayisədə 70% daha yüngül olan güclü və korroziyaya davamlı kompozit materiallardan istehsal olunub. Bu vəziyyət raketin dəqiqlik göstəricisini (Circular Error Probable/CEP) yaxşılaşdırarkən raketin faydalı yük qabiliyyətini və mənzilini artırır. Raket rəqəmsal dizayn, erkən prototipləşdirmə, montaj və sınaq mərhələlərindən keçərək ilk uçuş sınağı və əməliyyat qabiliyyəti üçün zəmin hazırlayıb. Raketin inkişaf işləri isə aşağıdakı kimidir:
“Sentinel” raketinin bütün itki ünsürləri prototipləşdirilib və sınaqdan keçirilib. “Northrop Grumman” ilk 3 mərhələli “Sentinel” gücləndiricisini montaj edərək dizaynı, prosesi və texnologiyaları təsdiqləyib, ilk 5 uçuş sınağı üçün bərk yanacaqlı raket mühərriklərinin istehsalına başlanıb.
İstifadə olunmuş 1-ci və mərhələ bərk yanacaqlı raket mühərriklərinin vasitədən uyğun şəkildə ayrıla bildiyini göstərmək məqsədilə 2 ara mərhələ ayrılma sınağı keçirilib. Bir sıra ayrılma sınaqları faydalı yükü qoruyan dizaynı sınaqdan keçirib və təsdiqləyib.
Yönləndirmə və idarəetmə avadanlığı başlanğıc kütlə modeli xizək sınağı ilə uçuşa bənzər şəraitə məruz qoyularaq sınaqdan keçirilib. Bu sınaqda Ətalətli Naviqasiya Ölçmə Sistemi (NIMS) avadanlığının performansı qiymətləndirilib. Sınağın uğurla keçilməsi avadanlığın uçuş zamanı yaranan ətraf mühit yüklərinə tab gətirə biləcəyini və “Sentinel”in dəqiqliyi ilə tapşırıq uğuru üçün kritik olduğunu göstərir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
