Trampın paylaşımından qısa müddət sonra ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens də təhdidi gücləndirib və bildirib ki, ABŞ indiyədək istifadə etmədiyi “vasitələrdən” istifadə edə bilər. Sosial şəbəkələrdə Vensin bununla “nüvə silahı”nı nəzərdə tutduğu barədə geniş müzakirələr başlayıb və bu, Ağ Evi açıqlama verməyə vadar edib.
Tramp çərşənbə axşamı “Truth Social” platformasında yazıb: “Bu gecə bütöv bir sivilizasiya öləcək, bir daha geri qaytarılmayacaq. Mən bunun baş verməsini istəmirəm, amma yəqin ki, baş verəcək”.
Cey Di Vens çərşənbə axşamı axşam Budapeştdə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, ABŞ Trampın möhləti başa çatmamış İrandan cavab almağa ümid edir. O əlavə edib ki, əgər İran “düzgün qərar” verməsə, Tramp indiyədək istifadə olunmamış “vasitələrdən” istifadə etmək qərarına gələ bilər.
Vens deyib: “Onlar bilməlidirlər ki, bizim alətlər qutumuzda indiyədək istifadə etmək qərarına gəlmədiyimiz vasitələr var. Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti həmin vasitələrdən istifadə etmək qərarı verə bilər və iranlılar öz davranış kursunu dəyişməsələr, o bu qərarı verəcək”.
Bundan əvvəl, bazar ertəsi Tramp demişdi ki, “bütün ölkə bir gecənin içində məhv edilə bilər” və bu sözlər onun “nüvə hücumu”nu nəzərdən keçirdiyi qorxularını artırmışdı.
Tramp İrana qarşı nüvə silahından istifadə edəcək?
“The Guardian” qəzeti çərşənbə axşamı yazıb: “Trampın hazırkı və keçmiş müşavirələri çevrəsində prezidentin İrana qarşı nüvə zərbəsi endirməyi nəzərdən keçirə biləcəyi ilə bağlı artan narahatlıq var”.
Britaniyalı yazıçı və jurnalist Ouen Cons “X”də yazıb: “Donald Tramp açıq şəkildə İrana qarşı nüvə silahı ilə hədələyir. Növümüzün heç vaxt bərpa ola bilməyəcəyi bir fəlakətin qarşısını almaq üçün o, prezidentlikdən uzaqlaşdırılmalıdır”.
“Yutuber” Kit Edvards yazıb: “Tramp indi nüvə bombası atmaq üzrədir”.
Sosial şəbəkə istifadəçilərindən biri yazıb: “Cey Di Vens İrana qarşı indiyədək istifadə olunmamış silahlarla hədələdi. Bu silahların istifadəsinə yalnız Tramp icazə verə bilər. Bu, taktiki nüvə bombası ola bilərmi?”
Başqa bir “X” istifadəçisi isə yazıb: “Tramp az əvvəl İranı nüvə ilə vurmaqla hədələdi: “Bütün ölkə bir gecəyə məhv edilə bilər və o gecə sabah gecə də ola bilər”. Bir ölkəni bir gecəyə məhv etməyin yeganə yolu nüvə silahıdır.
Ağ Ev nə dedi?
Ağ Ev çərşənbə axşamı Cey Di Vensin İranla bağlı hərbi əməliyyatlar barədə səsləndirdiyi fikirlərdə ABŞ-nin İslam Respublikasına qarşı nüvə zərbəsi endirəcəyi ilə bağlı hər hansı işarənin olduğunu inkar edib.
Vens ABŞ qüvvələrinin Trampın dramatik ultimatumunu icra etmək üçün “indiyədək istifadə etmədiyi” vasitələrə malik olduğunu dedikdən sonra, Ağ Ev “X” platformasında belə yazıb: “@VP burada deyilənlərin heç nəyi buna “işarə etmir”, ey axmaqlar”.
Ağ Evin “Sürətli Reaksiya Qrupu” belə yazılan paylaşıma cavab verirdi: “Cey Di Vens Trampın “bu gecə bütöv bir sivilizasiya öləcək” təhdidini gücləndirir və Trampın nüvə silahından istifadə edə biləcəyinə işarə edir”.
ABŞ prezidenti nüvə hücumu əmr edə bilərmi?
Bəli. ABŞ sistemində prezident nüvə zərbəsi əmr etmək üzrə yeganə səlahiyyətə malik şəxsdir. Bunun üçün prezident adətən “Milli Hərbi Komanda Mərkəzi” ilə təhlükəsiz rabitə əlaqəsi yaradır. Bu prosesə müdafiə naziri və yüksək rütbəli hərbi komandanlar da daxil olmaqla yüksək vəzifəli şəxslər qoşula bilər, halbuki dəqiq iştirakçılar həmin anda əlçatan olan şəxslərdən asılı olaraq dəyişə bilər.
Prezidentin yaxınlığında daim olan hərbi köməkçi daha sonra “nüvə futbolkası” adlanan çamadanı açır. Həmin çamadanda zərbə variantları və prezidentin şəxsiyyətini və səlahiyyətini təsdiqləmək üçün lazım olan kodlar yerləşir.
Bu səlahiyyətə qarşı yeganə mümkün maneə ondan ibarətdir ki, komanda-idarəetmə zəncirində olan şəxslər bu əmrin qanunsuz olduğuna qərar versinlər və onu icra etməkdən imtina etsinlər.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
