Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə onlar “Azadlıq” radiosu ilə söhbətdə bildiriblər.
Nəşr qeyd edib ki, hibrid cavab qrupu seçkilərin tarixinin yaxınlaşması ilə yenidən Ermənistana qayıdacaqmı, bu, hələlik aydın deyil, lakin yazın əvvəlində Brüsselin İrəvana münasibətdə növbəti addımlarını istiqamətləndirəcək hesabat təqdim ediləcək.
“Bu, Ermənistanda Aİ-nin tamhüquqlu mülki missiyasını da əhatə edə bilər ki, bu da 2023-cü ildə Azərbaycanın sərhədinə yaxın ərazilərdə sabitliyə töhfə vermək məqsədilə yaradılmış mövcud Aİ missiyasını, yəni EUMA-nı əvəz edə bilər. Lakin belə bir missiya Aİ-nin bütün 27 üzv dövlətinin yekdil dəstəyini tələb edəcək.
Hibrid cavab qrupu ilə paralel olaraq, Aİ-nin diplomatik korpusu çərçivəsində fəaliyyət göstərən Avropa Xarici Fəaliyyət Xidməti üzv dövlətlərə “Ermənistan üzrə böhran yanaşması üçün siyasi çərçivə” (PFCA) adlı daha geniş sənəd də paylayıb”, - deyə nəşr bildirib.
KİV-in tanış olduğu 28 səhifəlik sənəd “Ümumi Təhlükəsizlik və Müdafiə Siyasəti” (ÜTMS) çərçivəsində yeni missiyanın yaradılmasını dəstəkləyir və qeyd edir ki, “Aİ-nin həyati maraqlarına Ermənistanla ikitərəfli münasibətləri inkişaf etdirmək və daxili, eləcə də regional sabitliyə töhfə vermək, xüsusilə də bunu Ermənistanı onu qütbləşdirən xarici müdaxilələrdən uzaqlaşdırmaq yolu ilə etmək daxildir. Bu məqsədlə ÜTMS variantları araşdırılmalı, Aİ-nin mövcud alətləri tamamlanmalı və (Ermənistan-Azərbaycan) sülh prosesinin möhkəmləndirilməsi ilə paralel olaraq Aİ-nin hazırkı ÜTMS missiyasının mərhələli şəkildə dayandırılması imkanları nəzərdən keçirilməlidir”.
Məqalədə aydınlaşdırılır ki, Moskva Brüsselin Ermənistandakı əsas rəqibidir. Orada qeyd olunur ki, “Rusiya Ermənistanın Aİ-yə doğru tədricən yönəlməsi fonunda İrəvana qarşı məcburedici mövqeyini gücləndirib, Ermənistanın dərin iqtisadi asılılığından və regional təhlükəsizlik mühitinin kövrəkliyindən istifadə edir”.
Sənəddə sadalanan “sabitliyi pozan taktikalara” qaz qiymətlərinin artırılması və seçici şəkildə ticarətin ləngidilməsi ilə bağlı Rusiya təhdidləri, dezinformasiya kampaniyaları, kiberhücumlar və “seçki bütövlüyünə və regional sabitliyə inamı sarsıtmaq üçün psixoloji əməliyyatlar (PSYOP)” daxildir.
Qeyd olunur ki, Kreml “Azərbaycan, Türkiyə və İranla mövcud gərginlik və qorxulardan istifadə etmək istərdi ki, bu da regional mənzərəni və sülh prosesinin gedişini daha da mürəkkəbləşdirir”.
“Son illərdə İrəvan Aİ-yə yönəlsə də, o cümlədən müəyyən mərhələdə viza rejiminin liberallaşdırılmasına və gələcəkdə ittifaqa üzvlük üçün müraciət etməyə ümid etsə də, sənəd ölkənin hələ də Moskva ilə nə qədər sıx bağlı olduğunu aydın şəkildə göstərir.
Orada qeyd olunur ki, “Ermənistan təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və energetika sahələrində Rusiyadan böyük ölçüdə asılı olaraq qalır”. Bundan əlavə, nəzərə alınmalı olan geosiyasi amillər də sadalanır.
İqtisadi baxımdan da Moskvanın Ermənistandakı təsirinin əhəmiyyətli olaraq qaldığını göstərən aydın göstəricilər mövcuddur. Ermənistan Rusiyanın rəhbərlik etdiyi Avrasiya İqtisadi Birliyinin üzvüdür ki, bu da Moskvanı ölkənin əsas enerji təchizatçısı və ən böyük ticarət tərəfdaşı edir, eyni zamanda əmək və miqrasiya sahəsində sıx əlaqələr mövcuddur. Rusiya şirkətləri həmçinin Ermənistanın qaz, dəmir yolu və telekommunikasiya kimi əsas infrastruktur sahələrinə nəzarət edir. Sənəd həmçinin Aİ-nin Ermənistanla əməkdaşlığını gücləndirmədiyi təqdirdə nə itirə biləcəyi barədə olduqca açıq mövqe sərgiləyir. Orada xəbərdarlıq edilir ki, əgər dəstək barədə siyasi bəyanatları konkret addımlarla uyğunlaşdırmasa, Brüssel “sülh razılaşmalarının həyata keçirilməsi, Ermənistanın təhlükəsizlik islahatlarının formalaşdırılması və onun daha geniş strateji istiqamətlənməsi daxil olmaqla əsas proseslərə təsir imkanlarını azalda bilər”.
Yenə də narahatlıq var ki, Brüssel müdaxilə etməsə, Rusiya müdaxilə edə bilər. Sənəd belə yekunlaşır: “Aİ regionda Rusiyanın zəiflədiyi bir dövrdə regional aktorların Moskvanın təsirindən çıxmasına imkan verəcək tarixi fürsəti itirə bilər”, - deyə KİV bildirib.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
