Məsələn, “The New York Times” öz məqaləsində kəşfiyyat mənbələrinə istinad edərək yazıb ki, İranın nüvə obyektləri tam olaraq sıradan çıxmayıb və Tehran nüvə proqramını davam etdirmək imkanından məhrum olmayıb. Sadəcə, proqram bir neçə ay geri atılıb. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) rəhbəri Rafael Qrossi də bunu rəsmi şəkildə təsdiqləyib. Eyni barədə bir çox başqa mənbələr də danışır. Tramp isə öz növbəsində israr edir ki, zərbə misilsiz, dəqiq və proqramı tamamilə məhv edən olub.

Tramp üçün bu məsələ görünür nə imic, nə də nüfuz məsələsidir. Əslində bu, daha çox siyasi arqumentlər yaratmaq üçündür. Görünür, elə dairələr var ki, İranla müharibənin dayandırılmasından razı deyillər və atəşkəsin əldə olunması onlara sərf etmir. Elə dairələr ki, bir neçə həftə ərzində müqavimət göstərən Trampı hərbi əməliyyatlara başlamağa razı salmışdılar və indi məyusdurlar ki, əldə edilmiş uğur genişlənməyib.

Bu məqam, görünür, İsrail Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin açıqlamalarında da öz əksini tapır. O bildirir ki, İranla müharibə başa çatmayıb. Tramp isə paralel olaraq informasiya təzyiqləri altındadır. O inandırmağa çalışır ki, məsələ bağlanıb, amma müxtəlif tərəflərdən ona çatdırırlar ki, heç nə bitməyib. Əgər doğrudan da belədirsə, o zaman Tramp siyasi baxımdan çətin vəziyyətə düşür və belə şəraitdə onun əleyhinə yeni müharibə çağırışlarını işə salmaq asan olur.

Bu kontekstdə bəlkə də İranın danışıqlara razı olması daha məqsədəuyğundur. Bu, həm informasiya hücumlarının qarşısını almaq, həm də Trampı informasiya meydanında çətin vəziyyətə salmamaq baxımından faydalı ola bilər. İran Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsinin dünənki açıqlamasında, yəni İranın nüvə obyektlərinin ciddi zərər gördüyünü etiraf etməsində bu tonda bir siqnal var.

Oyun masasında həm Tramp, həm də İran üçün ciddi paylar var. Bu səbəbdən, burada həm soyuqqanlılıq, həm də informasiya “tələ”lərinə düşməmək mühümdür. İran ətrafında sabitliyin daha möhkəm qurulması hər iki tərəf üçün vacibdir. Amma bu sabitlik yalnız İran və ABŞ üçün deyil, bəzi digər aktorlar üçün də zəruridir.

Bu kontekstdə Ermənistanın mövqeyi isə qeyri-konstruktivdir. Rəsmi İrəvan regional təhlükəsizlikdən daha çox geosiyasi manipulyasiyalarla məşğuldur. İranla sərhəd qonşusu kimi, Ermənistan sabitlik naminə fəaliyyət göstərmək əvəzinə, daha çox qeyri-sabitlikdən fayda gözləyən oyunçularla eyni informasiya müstəvisində çıxış edir. Bu isə nə regiona, nə də Ermənistanın özünə fayda verir. Ermənistan hazırkı vəziyyətdə öz təhlükəsizlik maraqlarını təmin etmək əvəzinə, bir daha destruktiv dairələrin təsiri altına düşərək, regionda sabitliyin pozulmasına dolayı yollarla xidmət edir.

Ermənistanın belə bir məqamda informasiya manipulyasiyalarından uzaq dayanması və sabitliyin tərəfdarı olan regional siyasət yürütməsi zəruridir. Əks halda, Ermənistanın özünü də böyük regional kataklizmlərin mərkəzində tapması mümkündür.

Aqil Məmmədov
Ordu.az