Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi bəyan edib ki, Kiyevin terrorla heç bir əlaqəsi yoxdur və müxtəlif kanallar tərəfindən səsləndirilən ittihamların heç bir əsası yoxdur. Eyni zamanda, terror aktına görə məsuliyyəti İŞİD terror təşkilatının üzərinə götürməsi ilə bağlı məlumatlar yayılıb. Rusiya Federasiyasının hüquq-mühafizə orqanları indiyə qədər əsas şübhəlilərin kimlər olduğu ilə bağlı hər hansı bir fərziyyə versiyasını irəli sürməyiblər.
Üstəlik, ən azından hələlik hücum edənlərin dəqiq neçə nəfər olduğu, onlardan neçəsinin xüsusi əməliyyat nəticəsində öldürüldüyü və neçəsinin qaça bildiyi məlum deyil. Müxtəlif rəqəmlər, eləcə də terrorçuların qaça bildiyi barədə məlumatlar var. Bir sözlə, günahsız insanların, o cümlədən uşaqların qətlə yetirildiyi ağrılı və faciəli fakt göz qabağındadır ki, bu da heç nədən asılı olmayaraq qınanılandır.
Lakin bu cür irimiqyaslı terror aktları, şübhəsiz ki, bunları həyata keçirənlərin bu cür tələblər irəli sürüb-sürməməsindən asılı olmayaraq, siyasi əsaslara və motivlərə malik olur. Təbiidir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi şəraitində Rusiyada baş verən istənilən böyük terror aktı dərhal Ukrayna ilə əlaqələndiriləcək. Digər tərəfdən, bu terrorun arxasında bu amansız qiymətlə Ukrayna tərəfini ağır zərbə altında qoya biləcək Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının ola biləcəyi ilə bağlı fikirlər az deyil.
Təbii ki, bu cür hərbi-siyasi məsələləri həll etmək üçün hər hansı bir ölkənin hökumətinin öz vətəndaşlarını hədəfə alması heç bir sağlam düşüncə çərçivəsində qəbul edilə bilməz. Ancaq belə vəziyyətlərdə fikir ayrı-seçkiliyi yoxdur, çünki oxşar fikirlər 2001-ci il 11 sentyabr terror aktlarından sonra, xüsusən də bu, ABŞ hökumətinin Əfqanıstan kampaniyasına başlaması üçün əsas olanda səsləndirilirdi. Putin bu terrordan sonra nə edəcək? Başlayacaq?
Çünki bəlkə də başqa bucaq nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə, dəhşətli terrorun motivi Putini hər hansı kəskin hərəkətə sövq etməməkdirmi? Bunu demək çətindir. Bir neçə diqqətəlayiq “arxa fon” halı var. Dəhşətli terror hücumu Putinin yenidən prezident seçilməsindən bir neçə gün sonraya təsadüf edir. Bu, Putin yenidən seçildikdən sonra ilk dəfə Təhlükəsizlik Şurasının iclas-məsləhətləşməsini keçirəndə baş verir, bu iclasdan və terrordan faktiki olaraq bir neçə saat əvvəl isə Rusiya Prezidentinin mətbuat katibi Peskov ilk dəfə olaraq Rusiyanın hazırda xüsusi hərbi əməliyyatda deyil, müharibə şəraitində olduğunu açıqlayır.
Bu isə tamamilə fərqli qavrayış və rejimi nəzərdə tutur. Eyni zamanda, dəhşətli terror Ukraynanın Ukrayna ilə həmsərhəd Belqorod vilayətinə, eləcə də Rusiya neft emalı zavodlarına hücumlarının güclənməsi fonunda baş verir. Terror hücumundan bir gecə əvvəl Rusiya Ukraynanın əsas enerji infrastrukturlarına Pilotsuz Uçuş Aparatları (PUA) və raketlər ilə misli görünməmiş kütləvi hücum həyata keçirib.
ABŞ terror hücumundan dərhal sonra bunun əvvəlcədən hazırlanması ilə bağlı məlumatı olmadığını açıqlayıb. Eyni zamanda o, Kiyevin bununla heç bir əlaqəsinin olmadığını da bildirib. Əlbəttə, təəccüblüdür ki, terrorla bağlı heç bir məlumatı olmayan Ağ Ev əminliklə Kiyevin bununla heç bir əlaqəsinin olmadığını bəyan edib.
Eyni zamanda, bir çox insanlar Moskvada kütləvi toplaşma yerlərində ABŞ-nin Rusiyadakı səfirliyinin və bir sıra digər Qərb ölkələrinin səfirliklərinin terror təhlükəsi barədə məlumat-xəbərdarlıqlarını dərhal yayıblar. Martın 19-da Putin həmin bəyanatlarla bağlı deyib ki, bu, şantaja bənzəyir. Bir şey şübhəsizdir ki, Moskva yaxınlığında yerləşən konsert zalında baş verən terror aktı yeni inkişafların “generatoru”na çevriləcək, Putinə cavab addımları atmağa imkan verəcək.
Məsələ bunların necə, harada və hansı məntiqdə olacağıdır. Üstəlik, bu addımların Rusiya hökumətinin daxilində də olmasını istisna etmək lazım deyil, çünki nəticə etibarilə bütün məsləhət xarakterli fərziyyələrə paralel olaraq, sadəcə olaraq Rusiya hakimiyyətinin müvafiq strukturlarının məsuliyyəti versiyası mövcuddur. Başqa bir reallıq da var: 20 ildən artıqdır ki, terrorlar Putinin prezidentliyini müşayət edir.
Onun prezidentliyi əslində məhz belə bir terrorlarla “başlayıb”. Həmin terrorların kökləri o zaman təbii ki, Rusiyanın mərkəzi hakimiyyəti ilə Qafqaz federal subyektləri arasında münaqişələr idi. Bu mənada Putinin bu cür vəziyyətlərdə təcrübəli olduğuna şübhə yoxdur. Amma hər hansı bir nəticə çıxarmaq üçün baş verən dəhşətli faciənin böyük və kiçik naməlumları həddən artıq çoxdur.
Dünyanın harasında olur-olsun, günahsız insanlara qarşı həyata keçirilə biləcək istənilən hərəkəti pisləməklə, bu insan faciəsinin qurbanlarına başsağlığı vermək qalır.
Asif Cəfərov
Ordu.az
