İkinci görüşdən sonra verilən fasilə daha çox olub. Ermənistan xarici işlər nazirinin Antalya Diplomatik Forumu çərçivəsində Çavuşoğlu, eləcə də Türkiyə tərəfinin nümayəndəsi Kılıçla görüşüb. Daha bir diqqətçəkən detal budur ki, Ermənistan-Türkiyə arasında yenidən Avstriyanın paytaxtı Vyanada baş tutacaq üçüncü görüş Avstriya kansleri Karl Nehammerin aprelin 12-də Moskvaya səfərindən sonra məlum olub. Səfər o mənada olduqca unikal idi ki, Avstriya kansleri Rusiyanın Ukraynaya təcavüzündən sonra təxminən 50 gün ərzində Rusiya Prezidenti Putinin ilk yüksək vəzifəli qonağı, hadisə baş verəndən sonra Moskvaya səfər edən ilk Aİ lideri idi. Üstəlik, Avstriya tərəfinin xahişi ilə səfərin diqqətəlayiq bir tərəfi var idi: o, mətbuata tamamilə qapalı idi, hətta tərcüməçilər də yox idi. Bütün bunlar həqiqətən ciddi söhbətdən xəbər verir.

Bu görüşdən üç gün sonra Vyanada üçüncü Türkiyə-Ermənistan görüşünün keçiriləcəyi məlum oldu. Üstəlik, burada başqa bir hal diqqəti cəlb edir. Ermənistan-Türkiyə xüsusi nümayəndələrinin Vyanada baş tutan ikinci görüşü Avstriya xarici işlər nazirinin Ermənistana səfəri zamanı məlum olub. Təbii ki, bu reallıqlar birmənalı əlaqə üçün əsas vermir, lakin şübhəsiz ki, diqqətə layiqdirlər. Çünki, məsələn, Avstriya kansleri Moskvada Putinlə Ermənistan-Türkiyə nizamlanması məsələsini müzakirə etməyib. Lakin şübhəsiz ki, onların müzakirə etdikləri məsələlərin əhatə dairəsi o qədər böyük olub ki, onun təsiri qaçılmaz olaraq Ermənistan-Türkiyə prosesinə təsir edəcək. Xüsusən nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyə də Ukrayna müharibəsi və böhranı kontekstdə müstəsna rola malikdir. Səfərdən əvvəl və sonra Türkiyə Prezidenti Ərdoğan Avstriya kansleri ilə bir neçə dəfə danışıqlar aparıb.

Eyni zamanda, digər diqqətçəkən fakt odur ki, Ankara Ermənistan-Türkiyə nizamlanması üzrə bu işçi görüşlərin üçüncü ölkədə keçirilməsindən o qədər də razı görünmür. Türkiyənin xarici işlər naziri Çavuşoğlu deyib ki, əgər söhbət iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşmasından gedirsə, niyə Ermənistan və Türkiyədə görüşlər olmasın, niyə üçüncü ölkədə görüşmək lazımdır? Təbii ki, burada sual yaranır ki, belə olan halda Türkiyə o görüşlərə niyə gedir? Bu o deməkdir ki, Türkiyə Ermənistan-Türkiyə prosesində hələ də belə təmaslara ehtiyac görür, əks halda öz üstünlüyündən istifadə edərək görüşlərin üçüncü ölkələrdə keçirilməsinə mane olardı. Bu, öz növbəsində, təbii ki, prosesin Ankara üçün daha geniş siyasi kontekst və əhəmiyyət kəsb etməsi deməkdir.

Ermənistanın baş naziri aprelin 13-də parlamentdəki çıxışında Ermənistan-Türkiyə nizamlanması prosesində üçüncü ölkələrin roluna da toxunaraq qeyd edib ki, digər dövlətlər İrəvan üçün vacib olan Ermənistan-Türkiyə nizamlanmasına dəstək verir. Ermənistan-Türkiyə məsələsində İrəvan həmişə üçüncü dövlətlərin dəstəyinə ehtiyac duyur. Və İrəvan Ermənistan-Türkiyə məsələsində hər zaman həmin üçüncü dövlətlərin dəstəyindən “asılı” qalır.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az