ABŞ Avstriyanın 12 ədəd UH-60M “Black Hawk” orta yükqaldırma qabiliyyətinə malik helikopter almasını nəzərdə tutan potensial Xarici Hərbi Satış (FMS) proqramını irəli aparır. Bu barədə ABŞ Dövlət Departamenti məlumat yayıb. Xarici Hərbi Satış proqramına nəzarət edən Müdafiə Təhlükəsizliyi Əməkdaşlığı Agentliyi (DSCA) təklif olunan satış barədə 2026-cı il iyunun 17-də Konqresi məlumatlandırıb.

“Lockheed Martin” şirkətinin törəmə müəssisəsi olan “Sikorsky” tərəfindən istehsal edilən 12 helikopterlə yanaşı, Avstriya mühərriklər, xilasetmə qaldırıcı sistemləri, özünümüdafiə sistemləri, əlavə yanacaq çənləri, ehtiyat hissələri, təlim və texniki dəstək də əldə edəcək. Müqavilənin ümumi dəyəri təxminən 1,5 milyard dollar qiymətləndirilir.

FMS proqramında əsas podratçı “Sikorsky” şirkətidir. “GE Aerospace” isə ümumilikdə 26 ədəd T700-GE-7013 mühərriki təmin edəcək. Onlardan 24-ü helikopterlərdə quraşdırılacaq, 2-si isə ehtiyat kimi saxlanılacaq.

ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsi “Aviation Week” nəşrinə bildirib: “Təklif olunan satış Avstriyanın mövcud və gələcək təhdidlərin qarşısını almaq qabiliyyətini artıracaq, koalisiya əməliyyatlarını dəstəkləyəcək və ABŞ ilə Avstriyanın hərbi qarşılıqlı fəaliyyət səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədlərinə xidmət edəcək”.

UH-60M “Black Hawk” helikopterləri Avstriya Silahlı Qüvvələrinin 2032+ modernləşdirmə planı çərçivəsində Avstriya Hərbi Hava Qüvvələrinin imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirəcək.

“Janes” beynəlxalq hərbi analitik şirkətinin məlumatına görə, Avstriyanın hazırkı helikopter parkı aşağıdakılardan ibarətdir:

- UH-60L standartına modernləşdirilmiş 9 ədəd “Sikorsky” S-70A “Black Hawk”,
- 22 ədəd “Agusta-Bell” AB-212,
- 10 ədəd “Bell OH-58 Kiowa”.

Erkən istehsal olunan S-70A “Black Hawk” helikopterləri ölkə daxilində humanitar yardım və təbii fəlakətlərin nəticələrinin aradan qaldırılması əməliyyatlarında istifadə olunub. Onlar daha əvvəl Bosniya və Kosovodakı Avropa və NATO missiyalarında da xidmət göstəriblər.

Avstriya daimi neytrallıq siyasətini tələb edən konstitusiya müddəasına görə NATO üzvü deyil. Bununla belə, ölkə 1995-ci ildə qoşulduğu “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” (PfP) proqramı çərçivəsində alyansla sıx əməkdaşlıq edir.

Bu əməkdaşlıq NATO rəhbərliyində keçirilən missiyalara hərbi qüvvələrin göndərilməsini və Avstriya Silahlı Qüvvələrinin NATO standartlarına uyğunlaşdırılmasını da əhatə edir.

UH-60 “Black Hawk” helikopterinin xüsusiyyətləri

İstifadəyə qəbul olunma tarixi:
1979-cu il

İstehsal olunan ümumi sayı:
5000-dən çox (bütün variantlar üzrə)

Uzunluğu:
19,8 metr (rotor daxil olmaqla)

Rotor diametri:
16,36 metr

Maksimum qalxma çəkisi:
9980 kiloqram

Mühərriklər:
İki ədəd “General Electric” T700-GE-701C/D turbin mühərriki

Maksimum sürət:
294 km/saat

Uçuş məsafəsi:
590 kilometr

Praktiki uçuş hündürlüyü:
5800 metr

Silahlanma:
Variantdan asılı olaraq iki yan pulemyot, qısa qanadlarda dörd asqı nöqtəsi. Raketlər, “hava-yer” raketləri və “hava-hava” raketləri daşıya bilir.

Ekipaj:
Əksər konfiqurasiyalarda 4 nəfər - iki pilot və iki ekipaj üzvü/pulemyotçu.

Avropa əsasən “Black Hawk” helikopterini sevir

UH-60M modeli NATO daxilində tədricən daha geniş yayılmağa başlayıb. Litva ilk belə helikopterlərini ötən ilin oktyabr ayında qəbul edib. Avstriyaya təhvilin isə 2028-ci ildə başlaması planlaşdırılır. Bununla belə, bir il əvvəl NATO üzvü Polşa ABŞ ordusunda UH-60 “Black Hawk” adı ilə istifadə olunan “Sikorsky” S-70 “Black Hawk” helikopterinin beynəlxalq hərbi versiyası olan “S-70i” modelini almaqdan imtina edib.

Varşava bəyan edib ki, köhnəlmiş Mi-24 hücum helikopterlərini əvəz etmək məqsədilə Polşa Silahlı Qüvvələrinin ehtiyaclarına ən uyğun platformanı müəyyənləşdirmək üçün əlavə qiymətləndirmə aparacaq. “The National Interest” nəşri üçün mart ayında yazan Harrison Kass qeyd edib: “Etibarlı “Black Hawk” helikopteri hava-desant əməliyyatlarının, tibbi təxliyənin, logistikanın və komanda-idarəetmənin əsas dayağıdır”.

Hazırda ABŞ ordusunun inventarında 2000-dən çox UH-60M helikopteri mövcuddur. Bu modernləşdirilmiş variant 2006-cı ildə xidmətə qəbul edilib.

Planlara əsasən, “Black Hawk” donanması gələcəkdə əlavə modernləşdirmə və təkmilləşdirmələrdən keçəcək. Bu isə helikopterlərin qarşıdakı uzun illər ərzində həmin vəzifələri yerinə yetirməsinə imkan verəcək.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az