Ordu.az xəbər verir ki, bunu rusiyalı türkşünas Viktor Nadein-Rayevski deyib.
Onun sözlərinə görə, bu, gələcəkdə necə davranmağı anlamağa, ümumilikdə yenidən düzülüş etməyə və sonrakı ssenariləri nəzərdən keçirməyə imkan verəcək.
Rayevski qeyd edib ki, bu mərhələ Tehran üçün də eyni cür mərhələdir, çünki o, müqaviməti ilə bu qərarın verilməsinə nail olub.
Eyni zamanda analitikin fikrincə, müharibənin son mərhələsi ABŞ-nin hazırkı administrasiyasına göstərdi ki, birbaşa hərbi toqquşma dünya iqtisadiyyatı, xüsusilə enerji daşıyıcıları bazarı üçün proqnozlaşdırılmayan nəticələr yaradır.
“İrandan təklif gözləməklə ABŞ topu Tehranın meydanına atır. Bununla yanaşı, ABŞ əmindir ki, blokada İrana böyük zərər vurur, buna görə də şəxsən müharibəyə böyük vəsait xərcləməkdənsə, İranı blokada ilə tükəndirmək daha məqsədəuyğundur. Lakin bu hesablamaya dair dar ixtisaslı mütəxəssislər müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Digər mühüm məqam isə odur ki, Pakistanın vasitəçiliyi nəzərə alınaraq ABŞ müttəfiqlərinə onların nəzərə alındığını göstərir. Bu, Fars körfəzi ölkələri ilə baş vermiş hadisələrdən sonra ABŞ-nin nüfuzu və müttəfiq kimi nüfuzunun azalması fonunda vacibdir”, - deyə Rayevski bildirib.
O hesab etmir ki, bu, müharibənin dayanmasıdır.
“Tərəflər genişmiqyaslı hərbi toqquşmalara yol vermədən bir-birinə qarşı maksimum təzyiq siyasətini qorumağa çalışırlar və bu toqquşmalar hər an yenidən başlaya bilər.
Qızğın hərbi əməliyyatlar olmadan belə, müharibə vəziyyəti və atmosferi bütün riskləri ilə qalır. Təbii ki, bu fasilə dövründə saziş üçün hansısa mümkün formula tapılmasa, vəziyyət daha təhlükəli olacaq. Bununla belə, İranda əvvəlki danışıqlar təcrübəsini nəzərə alaraq anlayırlar ki, sadəcə danışıqlarda iştirak etməklə heç bir məsələ həll olunmur, danışıqlar aqressiyadan sığortalamır. Buna görə keçilməli olan bir yol var və münasibətlərin yeni vəziyyətinə gəlmək lazımdır”, - deyə Rayevski bildirib.
Onun sözlərinə görə, Cənubi Qafqaz və digər regionlar üçün bu, gərginliyin qonşuluqda eyni həcmdə qalması deməkdir ki, bu da məsuliyyətli xarici siyasət və Şərqlə Qərb arasında düzgün tarazlaşdırma siyasəti tələb edir.
“İran ətrafındakı gərginlik birbaşa Cənubi Qafqaza proyeksiya olunur. Burada Ermənistan və Azərbaycan çətin seçim qarşısında qalır. Bir tərəfdə sərt mövqeləri olan qonşu İran, digər tərəfdə isə regionda vasitəçi olan və böyük layihələr həyata keçirməyə çalışan tərəfdaş ABŞ var.
Cənubi Qafqaz üçün bu, yüksək ayıqlıq dövrü deməkdir. Supergüclər bir-birinin təkliflərini gözlədiyi vaxtda, regional kiçik oyunçular da müvafiq nəticələr çıxarmalı, mövqelənməli və bütün mümkün ssenarilərə hazır olmalıdırlar.
Təbii ki, bu regionda İran üçün əsas problemli mövzu ABŞ-nin Cənubi Qafqazdakı fəallığıdır. Söhbət həm Ermənistan, həm də Azərbaycan istiqamətində fəallıqdan, siyasi və logistika layihələrində iştirakdan gedir ki, bunların Tehranda narahatlıq yaratdığı hamıya məlumdur. Bu gün həmin narahatlıq daha da böyük olacaq, nəticə etibarilə İranla bu istiqamətdə problemlər daha çox olacaq. Və regionda İranla ABŞ-nin maraqlarının necə uzlaşdırılacağı sual olaraq qalır”, - deyə Rayevski vurğulayıb.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
