Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna prezident Volodimir Zelenski bildirib.
İsveç 2026-2027-ci illər üçün 80 milyard kron hərbi yardım ayırıb və 150-yə qədər “Gripen E” təyyarəsi daxil olmaqla uzunmüddətli əməkdaşlığı müzakirə edib.
Zelenskinin sözlərinə görə, pilotlarının İsveç istehsalı olan JAS 39 “Gripen” qırıcı təyyarələrində hazırlığa hələ 2026-cı ildə başlamasını gözləyir. Bu, müharibə zamanı ölkənin hava qüvvələrinin yenidən qurulması istiqamətində yeni addım kimi qiymətləndirilir.
“Militarnyi”nin sitat gətirdiyi çıxışında Zelenski Ukraynanın gələcək döyüş aviasiyasını gücləndirməyə yönəlmiş İsveçlə artan tərəfdaşlığa işarə edib.
“Göylərimizin müdafiəsini gücləndirən yeni proqram, gələcək müasir hava donanmamız və İsveç istehsalı olan “Gripen” təyyarələri ilə bağlı təşəbbüsə görə minnətdarıq. Çox ümid edirik ki, bunu bu gün Əlahəzrət ilə müzakirə edəcəyik, pilotlarımız artıq bu il hazırlığa başlayacaq”, - deyə o bildirib.
Bu açıqlama planlaşdırmanın ilkin müzakirələri keçərək Ukrayna heyətinin İsveç platformasında hazırlanmasına keçdiyini göstərir. Pilotların və yerüstü heyətin hazırlanması təyyarələrin istismara verilməsindən əvvəl zəruri ilk addımdır, xüsusilə də Ukrayna sovet dövrü təyyarələrindən Qərb sistemlərinə keçidi davam etdirərkən.
İsveç Kiyevin ən böyük hərbi dəstəkçilərindən birinə çevrilib. Zelenski qeyd edib ki, Stokholm ümumi maliyyə həcminə görə Ukrayna ordusunun ilk beş donorundan biridir.
2026-2027-ci illər üçün İsveç 80 milyard kron, yəni təxminən 8,8 milyard dollar həcmində hərbi yardım ayırıb. Bu, 2022-2025-ci illər arasında verilmiş 88,1 milyard krona demək olar ki, bərabərdir.
“Gripen” təyyarələrinin tətbiqi ilə bağlı danışıqlar 2025-ci ilin oktyabrının sonunda sürətlənib. Həmin vaxt İsveçin baş naziri Ulf Kristersson və Zelenski müdafiə əməkdaşlığına dair niyyət bəyannaməsi imzalayıblar.
Sənəd təkcə təyyarə tədarükünü deyil, pilot hazırlığını, texniki xidməti və müdafiə texnologiyaları üzrə daha sıx koordinasiyanı da əhatə edib.
Kristersson bunu “qarşıdakı 10-15 il üçün uzun yolun başlanğıcı” adlandırıb. Plan potensial olaraq Ukrayna üçün 100-dən 150-yə qədər “Saab JAS 39 Gripen E” qırıcısını nəzərdə tutur, lakin hələ müqavilə və ya təhvil cədvəli yekunlaşdırılmayıb.
Bu müzakirələrlə yanaşı, hər iki ölkə “Gripen” təyyarəsinin bəzi hissələrinin Ukraynada istehsalı imkanını da araşdırıb. Əvvəlki planlara görə, istehsalın əsasən 2033-cü ildən başlayaraq yerliləşdirilməsi mümkün sayılırdı. Bu həyata keçərsə, Ukraynanın yerli müdafiə sənayesində böyük genişlənmə olacaq.
“Gripen” İsveçin “Saab” şirkəti tərəfindən hazırlanmış çoxməqsədli qırıcıdır. O, hava hücumundan müdafiə, zərbə və kəşfiyyat missiyalarını yerinə yetirə bilir. Daha iri Qərb təyyarələri ilə müqayisədə aşağı istismar xərcləri və qısa uçuş-enmə zolaqlarından, o cümlədən magistral yollardan qalxa bilməsi ilə tanınır. Bu isə hava bazalarının tez-tez hədəf alındığı ölkə üçün üstünlükdür.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
