Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə xarici KİV-lər məlumat yayıb.
Rusiyanın hərbi Antonov təyyarələri parkı qarşısıalınmaz texniki xidmət böhranına yaxınlaşır. Öz rəsmiləri bunu “Dallas” adlı özəl kəşfiyyat və analitika şirkətinin əldə etdiyi sənədlərdə gizli şəkildə etiraf edirlər. Dörd ay ərzində iki ölümcül qəza (onlardan biri gizlədilib) və demək olar ki, iflas vəziyyətində olan təmir monopoliyası, üstəlik aviasiya sahəsində təcrübəsi olmayan bir şəxsin rəhbərliyi, Ukraynaya qarşı müharibə və Qərb sanksiyalarının Rusiyanın hərbi aviasiyasının mühüm sütununu necə boşaltdığını nümayiş etdirir.
Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalından sonra tətbiq olunan Qərb sanksiyaları Rusiya aviasiyasını xarici ehtiyat hissələrindən, layihə sənədlərindən və bütöv bir hərbi təyyarə kateqoriyası üzrə istehsal imkanlarından məhrum edib. Bu nəticə indi Rusiyanın öz rəsmilərinin daxili hesabatlarında da sənədləşdirilib və görünür, onlar bu sənədlərin ictimailəşəcəyini gözləmirdilər.
Gələcəyi olmayan park
Rusiyanın hərbi təyyarələrinin hər birinin arxasında “Rostec” və onun törəmə qurumu olan “United Aircraft Corporation”un tabeliyində fəaliyyət göstərən təmir monopoliyası, dövlət şirkəti “JSC Aviaremont” dayanır. “Dallas” 2025-ci ilin dekabrına aid şirkətdaxili sənədləri əldə edib. Bu sənədlər dərin böhran içində olan bir sənayeni ifşa edir. Böhran xüsusilə An seriyalı parkda aydın görünür. Bu təyyarələr Kiyevdə yerləşən “Antonov” konstruktor bürosu tərəfindən layihələndirilmiş sovet dövrünə aid nəqliyyat təyyarələridir və Rusiya artıq onları nə istehsal edə, nə əvəz edə, nə də lazımi qaydada texniki cəhətdən saxlaya bilir.
Rusiyanın Ukraynanın Antonov konstruktor bürosu ilə əlaqələri 2014-cü ildə Krımın ilhaqından sonra demək olar ki, bir gecənin içində dağılıb. Moskva eyni anda Ukraynanın mühəndislik təcrübəsinə, ehtiyat hissələrinə və istehsal xətlərinə çıxışını itirib. 2016-cı ildən bəri dünyanın heç bir yerində yeni “An” seriyalı təyyarələrin istehsalına başlanmayıb, bu da Rusiyanı yaşlanan park və çıxış yolu olmayan vəziyyətlə üz-üzə qoyub.
Rusiyanın “An” seriyalı hərbi nəqliyyat təyyarələri ölkədaxili layihələndirilmiş “İlyuşin Il-76” ilə yanaşı istifadə olunur və Rusiya həmin təyyarəni istehsal etməyə davam edir. Lakin “Il-76” ağır strateji nəqliyyat təyyarəsidir, “An-12”, “An-26” və “An-72”nin yerinə yüngül və orta taktiki nəqliyyat vəzifələrini yerinə yetirə bilmir. Hazırda bu vəzifələr üçün istehsalda olan Rusiya istehsalı heç bir əvəzləyici yoxdur.
Gizlədilmiş qəza
Nəticələr 2025-ci ilin dekabrında görünməyə başlayıb. Dünyanın ən böyük turbovintli təyyarəsi və artıq nəzərdə tutulan istismar müddətini keçmiş hava gəmisi “An-22” sınaq uçuşu zamanı havada parçalanıb və Rusiyanın İvanovo vilayətində su anbarına düşüb. Təyyarədə olan yeddi nəfərin hamısı həlak olub. Rusiya İstintaq Komitəsi uçuşa hazırlıq qaydalarının mümkün pozulması ilə bağlı cinayət işi açıb.
“An-22” dünyanın ən böyük turbovintli təyyarəsidir. Ukraynanın An-225 “Mriya”sı ümumi ölçüsünə görə daha böyük idi, lakin o, turbovintlə deyil, altı turboreaktiv mühərriklə işləyirdi.
Qəza “Aviaremont”un An seriyalı təyyarələrin əsaslı təmiri üzrə əsas müəssisəsi olan 308-ci Təyyarə Təmir Zavodunun yerləşdiyi eyni şəhərdə baş verib. Zavod tezliklə məsuliyyətdən yayınmağa çalışaraq bəyan edib ki, təyyarə sonuncu dəfə onların sexlərindən 2007-ci ildə keçib. “Dallas” isə bunun əksini sübut edən sənəd əldə edib: 308-ci Təyyarə Təmir Zavodu həmin təyyarədə 2025-ci ilin avqustunda, yəni qəzadan dörd ay əvvəl təmir işləri aparıb. Zavodun inkarı faktlara uyğun gəlmir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
