ABŞ raket alimi yoxa çıxıb, gizli hərbi patent üzə çıxıb

2026/04/1775895536.jpg
Oxunub: 440     12:18     11 Aprel 2026    
Raket aliminin yoxa çıxması ilə bağlı hadisə yeni və müəmmalı dönüş alıb. Məlum olub ki, o, ABŞ-nin qabaqcıl buraxılış sistemləri ilə əlaqəli, analoqu olmayan patentə sahib idi.

Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Daily Mail” nəşri məlumat yayıb.

60 yaşlı Monika Hasinto Reza ötən il iyunun 22-də yerli vaxtla səhər saat 9:10 radələrində “Angeles National Forest” ərazisində yerləşən sərt relyefli “San Qabriel Wilderness” zonasında yürüş zamanı sonuncu dəfə görünüb və bundan sonra izi itib.

Onun yoxa çıxmasının halları istintaqçılar üçün müəmmalı olaraq qalır. “Daily Mail”in istinad etdiyi məlumatlara görə, Uoterman dağı zirvəsinə aparan cığırda Rezadan təxminən 30 fut öndə gedən bir kişi az sonra geri qayıdıb, lakin onun birdən-birə yoxa çıxdığını görüb.

Rezanın həmin vaxt üzərində bir neçə litr su olduğu güman edilən bel çantası da var idi və bu, onun günün işığında necə qəfil yoxa çıxması ilə bağlı müəmmaları daha da artırır.

İndi diqqət onun peşəkar fəaliyyətinə yönəlib. Açıq mənbələr göstərir ki, o, yüksək məhsuldarlıqlı hərəkət sistemlərində istifadə olunan qabaqcıl aerokosmik materialların hazırlanmasında iştirak edib. O, 2010-cu ildə həddindən artıq istiliyə davam gətirən və alışmaya qarşı dayanıqlı xüsusi metal üçün verilmiş patentin sağ qalan yeganə həmmüəllifi kimi göstərilir. Bu, raket mühərrikləri üçün kritik əhəmiyyət daşıyan nadir xüsusiyyətlərin birləşməsidir.

Mondaloy kimi tanınan bu ərinti daha sonra ABŞ-nin xarici texnologiyadan asılılığını azaltmaq səyləri çərçivəsində hazırlanmış AR1 raket mühərriki də daxil olmaqla qabaqcıl hərəkət sistemlərinin əsas komponentlərində istifadə olunub.

Reza onilliklər ərzində “Rocketdyne”də, daha sonra isə dövlət tərəfindən dəstəklənən hərəkət proqramlarında iştirak edən böyük aerokosmik podratçı “Aerojet Rocketdyne”də çalışıb. Onun fəaliyyəti ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Tədqiqat Laboratoriyası tərəfindən dəstəklənib və bu, onu milli təhlükəsizliklə bağlı həssas tədqiqatların mərkəzinə gətirib çıxarıb.

Onun işi təcrid olunmuş hal deyil. Məlumata görə, son illərdə aerokosmik, müdafiə və ya nüvə tədqiqatları ilə əlaqəsi olan bir neçə alim ölüb və ya yoxa çıxıb. Bu hallar ictimai diqqəti cəlb etsə də, hadisələr arasında hər hansı təsdiqlənmiş əlaqə yoxdur.

Onların arasında 2025-ci ildə izah olunmayan şəraitdə itkin düşən ABŞ-nin istefada olan general-mayoru Uilyam Nil Makkasland və yüksək səviyyəli elmi fəaliyyətlə bağlı digər tədqiqatçılar da var.

Səlahiyyətli orqanlar Rezanın yoxa çıxmasında cinayət izinin olduğunu təsdiqləməyib və istintaq davam edir. Lakin onun qəfil yoxa çıxması və ABŞ-nin qabaqcıl raket texnologiyası ilə əlaqəsi bu işi daha da müəmmalı edir və cavablardan çox suallar doğurur.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: ABŞ   Raket-alimi  


Bizi "telegram"da izləyin