Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna KİV-ləri məlumat yayıb.
Ukraynanın “Oboronka” mənbəsinin məlumatına görə, sistem ən azı bir ildir ön xətt artilleriya bölmələrində xidmət göstərir.
“Bohdana-BG” hazırda Ukrayna Hava Desant Qüvvələrinə məxsus 147-ci Əlahiddə Artilleriya Briqadası tərəfindən ölkənin şərqində istifadə olunur.
Pilotsuz uçuş aparatı təhdidinə qarşı yeni yanaşma
Yük maşını şassisi üzərində yerləşdirilən özüyeriyən haubitsalar xüsusilə FPV tipli uzaqmənzilli pilotsuz uçuş aparatlarının artan təhdidi fonunda daha həssas vəziyyətə düşür. Onlarla kilometr uzaqlığa çata bilən bu sistemlər böyük və asan görünən platformaları əsas hədəfə çevirir.
Bu səbəbdən Ukraynanın yedəkdə daşınan artilleriya sistemlərinə yönəlməsi döyüş meydanında pilotsuz uçuş aparatlarının üstünlük təşkil etdiyi mühitə uyğunlaşma kimi qiymətləndirilir. Yedəkdə daşınan sistemlər daha asan gizlədilir və sadə konstruksiyaya malik olduqları üçün pilotsuz uçuş aparatlarının hücumlarına qarşı nisbətən daha davamlıdır.
Texniki xüsusiyyətlər və mənzil
“Bohdana-BG” “Kramatorsk” Ağır Dəzgahqayırma Zavodu tərəfindən hazırlanıb. Sistem orijinal Bohdana haubitsasının istehsalçısı tərəfindən lülə istehsalı imkanları əsasında yedəkdə daşınan artilleriya seqmentinə daxil olmaq məqsədilə yaradılıb.
Sistem 52 çap uzunluğunda 155 mm-lik topa malikdir. Bu xüsusiyyətinə görə Fransanın CAESAR sistemi ilə oxşarlıq göstərir və ABŞ tərəfindən təqdim edilən M777 haubitsasının 39 çaplı lüləsindən daha uzundur.
“Bohdana-BG”nin maksimal mənzili 41 kilometr, minimal mənzili isə 4,7 kilometrdir. Nəqliyyat vəziyyətində uzunluğu 13,5 metrə çatan sistem M777 ilə müqayisədə təxminən 3 metr daha uzundur. Daha ağır olan sistem əsasən “KrAZ-6322” yük maşını ilə çəkilir, bəzi hallarda isə tırtıllı MT-LB texnikasından istifadə olunur.
Döyüş meydanında dəqiqlik prioritetdir
Bölmə səviyyəsində aparılan qiymətləndirmələrə görə “Bohdana-BG” yüksək dəqiqliklə seçilir. Bir diviziya qərargah rəisi sistemi “snayper tüfəngi” kimi xarakterizə edərək onun yüksək dəqiqliyini vurğulayıb.
Ukrayna artilleriya bölmələri hədəf koordinatlarının əldə olunmasından ilk atəşə qədər orta hesabla 6 dəqiqə vaxt sərf edir. Sistem nəzəri olaraq dəqiqədə 6 atəş edə bilsə də, praktikada adətən dəqiqədə 1-2 atəşlə kifayətlənilir. Bunun əsas səbəbi pilotsuz uçuş aparatlarından əldə olunan real vaxt müşahidə məlumatları əsasında daimi düzəlişlər aparılaraq dəqiqliyin ön planda saxlanılmasıdır.
Sursat və əməliyyat quruluşu
Sistem komandir, nişançı, doldurucu və barıt yükləyicisindən ibarət 4 nəfərlik heyət tərəfindən idarə olunur. İstifadə olunacaq sursat növü hədəfin növü və məsafəsindən asılı olaraq komanda mərkəzində müəyyən edilir. Yüksək partlayıcı parçalanma mərmiləri, uzaqdan minalama sursatları və raket dəstəyi ilə işləyən mərmilər əsas istifadə olunan sursatlar sırasındadır.
“Bohdana-BG” Sovet dövründən fərqli olaraq metal giliz əvəzinə torba tipli barıt yükündən istifadə edir. Bu isə ətraf mühit amillərini daha həssas edir. Havanın temperaturu və barıtın istiliyi atəş dəqiqliyinə birbaşa təsir göstərir. İsti havada lülə 5-7 atəşdən sonra qızır, soyuq şəraitdə isə bu göstərici 10 atəşə qədər yüksəlir.
Davamlılıq və təmir imkanları
Sistem Sovet istehsalı 2A36 “Giatsint-B” haubitsasının lafet konstruksiyası üzərində qurulub. Ukrayna bölmələri bu bazanın davamlılığından razıdır. Məsələn, FPV pilotsuz uçuş aparatı hücumu nəticəsində zədələnmiş bir topun bir neçə gün ərzində yenidən istifadəyə yararlı vəziyyətə gətirildiyi qeyd olunur.
Yanacaq sistemi, mürəkkəb elektronika və həssas alt komponentlərin olmaması sistemin sağ qalma və döyüş meydanında təmir imkanlarını artırır. Bir rəsmi bunu belə izah edib: “Bu sistem tamamilə mexanikidir. Yanacaq çəni və ya elektronika yoxdur. Bu da onu sahədə təmir edilə bilən edir”.
Döyüş meydanından gələn rəylər
147-ci briqadanın komandiri polkovnik Viktor Dovhal sistemin döyüş şəraitində davamlılığını vurğulayıb. O bildirib: “Sistemlərimizdən biri optik hissəsinə yönəlmiş üç pilotsuz uçuş aparatı hücumuna tab gətirdi və iki gün ərzində tam bərpa olundu”.
Bu fakt daha mürəkkəb Qərb sistemləri ilə müqayisədə “Bohdana-BG”nin döyüş meydanında davamlılıq və uzunmüddətli istifadə baxımından mühüm üstünlüklər təqdim etdiyini göstərir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
