Onun sözlərinə görə, hazırda danışıqlar qrupunun tərkibi razılaşdırılır, Vaşinqton Kiyev ilə əlaqədədir və Moskva da məlumatlandırılıb. Vitkof bildirib ki, Ağ Ev Ukrayna prezidenti Zelenskidən ABŞ-yə təşəkkür məktubu alıb. Vaşinqtonda Zelenskinin danışıqlara qayıtmağa hazır olduğu təsəvvürü yaranıb və bu, Səudiyyə Ərəbistanında görüşün uğurlu olacağına ümid yaradır.
ABŞlı yüksək vəzifəli şəxsin müşahidələrindən aydın olur ki, Vaşinqton Kiyev ilə altı aylıq atəşkəs təklifi barədə müzakirə aparacaq. Jurnalistin Ağ Evin yenidən Zelenskini qəbul etməyə və Ukraynaya dəstəyi bərpa etməyə hazır olub-olmadığına dair sualına Vitkof belə cavab verib: “Prezident Tramp bildirib ki, geri dönüş yolu var və prezident Zelenski bu yolu keçmək niyyətindədir. Ümid var ki, bir mərhələdə əməkdaşlıq bərpa olunacaq və hər şey normallaşacaq.”
Yaxın Şərq üzrə ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsinin optimizminə nə əsas var? Bunu ABŞ diplomatiyasının “nou-hau”su hesab etmək olar, çünki Moskvadan ən yüksək səviyyədə əks mövqe səslənib. TASS xəbər verir ki, prezident Vladimir Putinin yanaşmasına görə, Ukrayna məsələsinin həlli üçün qüvvələrin yenidən formalaşdırılması üçün qısamüddətli atəşkəs deyil, dayanıqlı sülh qurulmalıdır.
Daha əvvəl Ukrayna prezidenti Zelenski Avropa tərəfdaşları ilə müzakirələrdə hava və dənizdə atəşkəs təklif edib. O, xüsusilə tərəflərin PUA-lardan və raketlərdən istifadə etməyəcəyi, kritik infrastruktur obyektlərini hədəf almayacağı perspektivini təsvir edib. Rusiya prezidenti “qısamüddətli atəşkəs” ideyasını rədd edib.
Bundan əlavə, Putinə görə, atəşkəs üçün Rusiya tələbləri qüvvədə qalır. Yəni, Ukrayna qüvvələri Donetsk, Luqansk, Xarkov və Zaporojye vilayətlərini tərk etməlidir, Ukrayna NATO-ya üzv olmaqdan imtina etməlidir. Bu məqamı Xarici İşlər naziri Lavrov daha ətraflı izah edib: Rusiya Ukrayna ərazisində Avropa ölkələrinin qoşunlarının yerləşdirilməsini NATO-nun münaqişəyə birbaşa müdaxiləsi hesab edəcək.
Müharibəni başlatmış tərəf “dayanıqlı sülhü” öz şərtləri ilə tələb edərkən və münaqişədən sonrakı status-kvonun Rusiyanı heç vaxt təhdid etməməsi gərəkdiyini irəli sürərkən, Səudiyyə Ərəbistanında ABŞ və Ukrayna nümayəndə heyətləri arasında əldə edilən hər hansı razılığın praktik dəyəri nə ola bilər?
ABŞ prezidentinin nümayəndəsinə və milli təhlükəsizlik üzrə baş məsləhətçisi Mayk Uoltsa Ukrayna ilə danışıqlar qrupunu formalaşdırmağı tapşırdığı zaman hansı zəmanəti var? Mətbuatda Ər-Riyadda Lavrov-Rubio danışıqlarından sonra İsveçrədə ABŞ və Rusiya arasında ekspert səviyyəsində gizli danışıqların aparıldığı barədə məlumat verilib. Mümkündürmü ki, “şeytan detallardadır” problemini aradan qaldırmaq üçün Moskva və Vaşinqton “texniki mütəxəssisləri” cəlb ediblər? Əks halda, ya ABŞ-Ukrayna danışıqları başlamamalıdır, ya da Vaşinqton əvvəlcədən Putinin rədd cavabı alacağını düşünüb və “plan B” var. Üçüncü variantı hətta nəzərdən keçirmək mümkün deyil, çünki Putinin “altı aylıq atəşkəs” təklifini quru şəkildə rədd etməsi, sadəcə, Trampı lağa qoyması demək olar.
Asif Cəfərov
Ordu.az
